Dập lửa sao cho đúng khi ô tô bị cháy?
Xe xăng và xe điện đều có nguy cơ bốc cháy khi quá nhiệt, nhưng cơ chế cháy hoàn toàn khác nhau dẫn đến cách dập lửa cũng phải khác. Hiểu đúng từng loại hỏa hoạn là yếu tố quyết định giữa an toàn và thảm họa trong những khoảnh khắc khẩn cấp.
Xe xăng - dập nhanh bằng bọt và bột chuyên dụng
Điểm mấu chốt là xăng cần oxy để duy trì ngọn lửa. Chính đặc tính này tạo ra lợi thế trong công tác dập lửa: bọt chữa cháy chuyên dụng khi phun ra sẽ dàn trải và bao phủ toàn bộ bề mặt nhiên liệu, cô lập hoàn toàn tiếp xúc giữa xăng và oxy, từ đó dập tắt đám cháy trong thời gian ngắn.
Với các đám lửa nhỏ mới phát sinh, bình chữa cháy cầm tay chứa bột hóa học cũng phát huy hiệu quả bằng cách tạo ra một lớp mây bột tác động trực tiếp vào phản ứng đốt cháy của nhiên liệu.
Nước, dù thường được dùng trong chữa cháy, thực ra chỉ đóng vai trò làm mát vỏ xe, ngăn nguy cơ phát nổ, chứ không đủ khả năng dập tắt trực tiếp ngọn lửa từ xăng.
Xe điện - thách thức từ "thoát nhiệt không kiểm soát"
Nếu hỏa hoạn ở xe xăng là cuộc chiến với nhiên liệu lỏng, thì cháy xe điện lại là một bài toán phản ứng hóa học phức tạp hơn nhiều. Pin lithium-ion trên ô tô điện, khi bị hư hại, sẽ kích hoạt hiện tượng được gọi là "thoát nhiệt không kiểm soát" (thermal runaway), trạng thái mà các tế bào pin không chỉ tự sinh nhiệt mà còn tự giải phóng oxy bên trong, khiến ngọn lửa bùng phát dữ dội mà không cần nguồn oxy từ bên ngoài.
Chính đặc tính này khiến bọt hay bột chữa cháy, vốn hoạt động bằng cách ngăn oxy tiếp cận nhiên liệu trở nên gần như vô hiệu. Thay vào đó, giải pháp đúng đắn là làm mát cực nhanh và liên tục để phá vỡ phản ứng dây chuyền giữa các cell pin còn lại.
Ngoài nước, các đội cứu hộ còn sử dụng chăn chống cháy và bể ngâm để cô lập nhiệt lượng tỏa ra môi trường, ngăn đám lửa lan sang các phương tiện lân cận. Bình cứu hỏa gốc nước cũng là một lựa chọn hỗ trợ trong giai đoạn đầu.
