Đắk Lắk: Siết chặt quản lý hoạt động khai thác, vận chuyển, kinh doanh khoáng sản
Tỉnh Đắk Lắk đang siết chặt quản lý hoạt động khai thác, vận chuyển, kinh doanh khoáng sản nhằm hạn chế thất thu và bảo vệ tài nguyên. Hiện trên địa bàn tỉnh có 128 doanh nghiệp hoạt động khai thác khoáng sản.
Theo đó, năm 2025, tổng số thuế phát sinh từ các doanh nghiệp này đạt 207,5 tỷ đồng, bằng 171% so với cùng kỳ năm trước, qua kiểm tra tại 46 doanh nghiệp, cơ quan chức năng đã xử lý tăng thu 12,4 tỷ đồng.
UBND tỉnh Đắk Lắk đánh giá hoạt động khai thác, vận chuyển và tập kết khoáng sản trái quy định tại một số địa bàn có dấu hiệu gia tăng, tiềm ẩn nguy cơ thất thu thuế và thất thoát tài nguyên. Mặc dù kết quả tích cực về thu ngân sách.
Bên cạnh đó một số cá nhân, tổ chức lợi dụng việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, chính quyền cấp xã mới đi vào vận hành. Cùng với việc sáp nhập một số sở, ngành dẫn đến điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ trong quản lý nhà nước về khoáng sản, phát sinh một số khoảng trống trong công tác kiểm tra, giám sát để thực hiện hoạt động khai thác, vận chuyển, tập kết khoáng sản trái phép.
Ngoài tình trạng khai thác khoáng sản trái phép thì còn tồn tại nhiều rủi ro thất thu ngân sách như khai thác chưa đúng quy định, kê khai sản lượng tính thuế chưa sát thực tế, xác định giá tính thuế, doanh thu và nghĩa vụ tài chính chưa đầy đủ.
Trước thực trạng trên, UBND tỉnh Đắk Lắk đã ban hành Đề án tăng cường quản lý, chống thất thu ngân sách nhà nước trong lĩnh vực khoáng sản trên địa bàn tỉnh, với nhiều giải pháp đồng bộ nhằm kiểm soát chặt hoạt động khai thác và quản lý nguồn thu.

UBND tỉnh Đắk Lắk đánh giá hoạt động khai thác, vận chuyển và tập kết khoáng sản trái quy định tại một số địa bàn có dấu hiệu gia tăng.
Tỉnh yêu cầu tăng cường quản lý giấy phép và tiền cấp quyền khai thác khoáng sản; tập trung rà soát trữ lượng, giá tính tiền cấp quyền, thời điểm nộp và quyết toán nghĩa vụ tài chính của doanh nghiệp.
Trong hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản, các tổ chức, cá nhân chỉ được khai thác khi có đầy đủ thiết kế mỏ, báo cáo kinh tế - kỹ thuật được phê duyệt. Đồng thời, bắt buộc lắp đặt các thiết bị kiểm soát sản lượng như trạm cân, camera giám sát để theo dõi thực tế khai thác. Các hành vi khai thác vượt công suất, khai thác không đúng quy định hoặc lợi dụng hoạt động thăm dò để khai thác khoáng sản sẽ bị xử lý nghiêm.
Đối với khâu vận chuyển, tiêu thụ và kinh doanh khoáng sản, cơ quan chức năng sẽ tăng cường kiểm tra, xử lý hành vi mua bán khoáng sản không rõ nguồn gốc, không xuất hóa đơn, trốn thuế. Khoáng sản lưu thông trên thị trường phải bảo đảm hồ sơ nguồn gốc rõ ràng, phương tiện vận chuyển đúng tải trọng và được giám sát hành trình theo quy định.
Ở góc độ quản lý nguồn thu ngân sách, ngành thuế sẽ tập trung rà soát các doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro cao như doanh nghiệp lỗ liên tục, quy mô khai thác lớn nhưng số thuế nộp thấp hoặc có bất thường giữa sản lượng khai thác với chi phí điện, nước, nhân công.
Theo đánh giá của UBND tỉnh, việc siết chặt quản lý nguồn thu trong lĩnh vực khoáng sản không chỉ nhằm chống thất thu ngân sách mà còn góp phần quản lý hiệu quả tài nguyên không tái tạo, bảo đảm khai thác gắn với phát triển bền vững và lợi ích lâu dài của địa phương.