Đà Nẵng tăng nguồn cung khoáng sản, chặn đầu cơ vật liệu xây dựng

Mở thêm nhiều mỏ khoáng sản để tăng nguồn cung

Trước áp lực thiếu hụt nguồn vật liệu xây dựng phục vụ hàng loạt dự án trọng điểm, TP Đà Nẵng đang đồng loạt triển khai nhiều giải pháp nhằm tăng nguồn cung khoáng sản, ổn định thị trường và chấm dứt tình trạng đầu cơ, “thổi giá” vật liệu xây dựng.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Đà Nẵng, đến tháng 4/2026, toàn thành phố có 72 giấy phép khai thác khoáng sản còn hiệu lực, gồm 7 giấy phép do Bộ Nông nghiệp và Môi trường cấp và 65 giấy phép do UBND thành phố cấp.

Dù quy hoạch có tới 186 mỏ cát, sỏi, song thực tế mới chỉ có 11 mỏ cát tại khu vực Quảng Nam cũ được cấp phép khai thác với tổng trữ lượng hơn 852.000m³, công suất khoảng 122.000m³ mỗi năm. Nguồn cung hạn chế khiến thị trường vật liệu xây dựng nhiều thời điểm rơi vào tình trạng khan hiếm, giá tăng cao.

Đầu tháng 5/2026, Sở này đã thông báo đấu giá quyền khai thác 14 mỏ khoáng sản mới nhằm bổ sung nguồn vật liệu xây dựng cho thị trường.

Trong đó có 5 mỏ cát, sỏi phân bố dọc các tuyến sông và bãi bồi với diện tích từ 0,5ha đến hơn 12ha, trữ lượng dự báo từ khoảng 10.000m³ đến trên 340.000m³, tập trung tại các khu vực Trà Liên, Trà My, Điện Bàn Tây và Quế Phước.

Cùng với đó, 5 mỏ đất san lấp cũng được đưa vào danh mục đấu giá với quy mô từ 1,6ha đến 8,5ha, trữ lượng phổ biến từ 80.000m³ đến hơn 850.000m³, phân bố tại Sơn Cẩm Hà, Chiên Đàn, Quế Sơn Trung và Xuân Phú.

Không chỉ mở thêm các đợt đấu giá mới, UBND TP Đà Nẵng còn ban hành Quyết định số 990/QĐ-UBND ngày 20/3/2026 phê duyệt danh mục các khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản nhằm phục vụ nhu cầu vật liệu xây dựng thông thường cho các công trình, dự án trên địa bàn.

Theo quyết định này, có 40 khu vực mỏ được đưa vào danh mục, gồm 6 mỏ đất san lấp với tổng trữ lượng dự kiến khoảng 21,6 triệu m³; 11 mỏ cát, sỏi khoảng 9,7 triệu m³; cùng 23 mỏ đá với tổng trữ lượng khoảng 25,7 triệu m³ và khoảng 1,3 triệu m³ đất tầng phủ.

Đáng chú ý, nhiều mỏ đá đã hết hạn giấy phép nhưng vẫn còn trữ lượng nay được khoanh định để tiếp tục khai thác theo cơ chế đặc thù, qua đó nhanh chóng bổ sung nguồn cung cho thị trường.

Bên cạnh đó, một số mỏ cát, sỏi đã hết hạn khai thác hoặc nằm trong khu vực tiềm năng cũng được xem xét đưa vào khai thác trở lại. Việc tận dụng các mỏ sẵn có giúp rút ngắn thời gian khảo sát, thăm dò và hoàn thiện thủ tục, từ đó sớm đưa vật liệu ra thị trường phục vụ thi công các công trình.

Siết quản lý, ngăn tình trạng đầu cơ nâng giá

Song song với việc tăng nguồn cung, TP Đà Nẵng cũng đẩy mạnh siết chặt quản lý hoạt động khoáng sản nhằm ngăn chặn tình trạng đầu cơ, tích trữ và nâng giá vật liệu xây dựng.

Mới đây, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Trần Nam Hưng đã ký Chỉ thị số 06/CT-UBND về tăng cường quản lý tài nguyên, khoáng sản, yêu cầu các sở, ngành và địa phương nâng cao trách nhiệm quản lý, đẩy nhanh xử lý hồ sơ cấp phép và yêu cầu các mỏ đã trúng đấu giá sớm đưa vào khai thác.

Theo chỉ đạo, UBND các xã, phường và đặc khu phải rà soát nhu cầu sử dụng khoáng sản tại địa phương, đề xuất bổ sung quy hoạch thăm dò, khai thác cũng như các khu vực đưa vào kế hoạch đấu giá hoặc không đấu giá quyền khai thác khoáng sản.

Các địa phương đồng thời phải tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động khai thác, xử lý nghiêm các trường hợp khai thác trái phép và ngăn chặn tình trạng tái diễn.

Lãnh đạo thành phố cũng yêu cầu các đơn vị liên quan phối hợp chấm dứt tình trạng khan hiếm, đầu cơ tích trữ và nâng giá vật liệu xây dựng thông thường, đặc biệt là đất san lấp, cát và sỏi lòng sông.

Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì tham mưu kế hoạch đấu giá quyền khai thác khoáng sản, tổ chức đấu giá công khai các khu vực mỏ đã được quy hoạch, đồng thời đôn đốc doanh nghiệp trúng đấu giá khẩn trương hoàn thiện hồ sơ để sớm đưa mỏ vào hoạt động.

Trong khi đó, Công an thành phố xây dựng các chuyên đề kiểm tra, xử lý nghiêm hành vi khai thác, mua bán, vận chuyển khoáng sản trái phép; kiểm soát hóa đơn, chứng từ lưu thông nhằm ngăn chặn tình trạng đầu cơ, nâng giá trái quy định.

Sở Xây dựng được giao theo dõi tình hình cung ứng, quản lý giá vật liệu tại mỏ để bảo đảm ổn định thị trường phục vụ thi công các dự án.

UBND thành phố cũng yêu cầu các ban quản lý dự án, chủ đầu tư và nhà thầu chủ động xác định nguồn vật liệu ngay từ giai đoạn lập dự án; đồng thời kiểm soát chặt việc tiếp nhận, vận chuyển và sử dụng vật liệu, tránh thất thoát hoặc lợi dụng cơ chế để trục lợi.