CSGT TP Hồ Chí Minh mạnh tay xử lý xe ba bánh tự chế: Ngăn hiểm họa giao thông đô thị

Theo đại diện Đội CSGT Hàng Xanh, phần lớn các xe ba bánh bị xử lý đều là phương tiện lắp ráp trái phép hoặc hoán cải từ xe máy cũ, không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc và không đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật. Dù tiềm ẩn nhiều rủi ro nhưng các phương tiện này vẫn ngang nhiên lưu thông trên đường, đặc biệt tại các khu vực chợ đầu mối, tuyến giao thông nội đô và khu dân cư đông đúc.

Qua công tác kiểm tra thực tế, cảnh sát ghi nhận nhiều xe ba gác tự chế có kết cấu chắp vá, hệ thống phanh xuống cấp, đèn tín hiệu không hoạt động hoặc không có đầy đủ thiết bị đảm bảo an toàn. Không ít phương tiện đã cũ nát nhưng vẫn được sử dụng để chở hàng hóa với tải trọng lớn. Đây được xem là một trong những nguyên nhân gây mất an toàn giao thông nghiêm trọng trong thời gian qua.

Đội CSGT Hàng Xanh kiểm tra một xe ba gác có biểu hiện vi phạm.

Theo đánh giá của lực lượng chức năng, xe ba bánh tự chế đang trở thành “hung thần đường phố” bởi nguy cơ gây tai nạn rất cao. Khi lưu thông trên các tuyến đường đông phương tiện, các xe này dễ mất cân bằng, lật xe hoặc va chạm với xe máy, ô tô do khả năng điều khiển hạn chế. Đặc biệt trong điều kiện thời tiết xấu như mưa lớn, đường trơn trượt hoặc vào giờ cao điểm, nguy cơ tai nạn càng tăng cao.

Một trong những vấn đề đáng lo ngại nhất là tình trạng chở hàng quá khổ, quá tải. Để tăng thu nhập, nhiều tài xế chất hàng hóa vượt quá khả năng chịu tải của phương tiện. Các loại hàng như sắt thép, tôn, gỗ, vật liệu xây dựng hay hàng tiêu dùng thường được chất cao vượt đầu người, chằng buộc sơ sài và tiềm ẩn nguy cơ rơi đổ bất cứ lúc nào.

Nhiều vụ việc cho thấy hàng hóa từ xe ba gác tự chế có thể va quệt trực tiếp vào người đi đường. Không ít trường hợp thanh sắt, cây gỗ hoặc tấm tôn kéo lê trên đường đã gây tai nạn nghiêm trọng cho người đi xe máy. Trong khi đó, người điều khiển các phương tiện này thường không được đào tạo bài bản về kỹ năng lái xe nên khó xử lý tình huống bất ngờ như phanh gấp, tránh xe hay vào cua.

Theo thống kê của Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia, xe mô tô và xe ba bánh chở hàng quá khổ là nguyên nhân dẫn đến nhiều vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng tại các đô thị lớn trong những năm gần đây. Một số vụ tai nạn đã khiến nạn nhân bị thương nặng, thậm chí tử vong, để lại hậu quả đau lòng cho nhiều gia đình.

Không chỉ gây nguy hiểm về tai nạn, xe ba bánh tự chế còn góp phần làm gia tăng tình trạng ùn tắc giao thông tại các tuyến đường nội đô. Những chiếc xe cồng kềnh di chuyển chậm, chiếm nhiều diện tích mặt đường khiến các phương tiện khác khó lưu thông. Chỉ cần một xe chết máy hoặc xảy ra va chạm nhỏ giữa đường cũng có thể khiến giao thông ùn ứ kéo dài, nhất là vào giờ cao điểm.

Ngoài ra, các phương tiện tự chế cũ kỹ còn gây ảnh hưởng lớn đến mỹ quan và môi trường đô thị. Nhiều xe phát ra tiếng ồn lớn, xả khói đen và khí thải gây ô nhiễm không khí. Một số phương tiện chở vật liệu xây dựng nhưng không che chắn cẩn thận khiến bụi bẩn phát tán trên đường, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân và hình ảnh đô thị văn minh.

Dù nguy hiểm là vậy nhưng xe ba gác tự chế vẫn tồn tại phổ biến do nhu cầu mưu sinh của nhiều lao động nghèo. Với chi phí đầu tư thấp, khả năng di chuyển linh hoạt trong các tuyến hẻm nhỏ và tiện lợi khi vận chuyển hàng hóa, loại phương tiện này trở thành công cụ kiếm sống của không ít người dân lao động tự do. Tại các chợ đầu mối hay khu vực tập kết hàng hóa, xe ba gác vẫn là phương tiện quen thuộc để vận chuyển hàng trong nội đô.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia giao thông, lợi ích kinh tế trước mắt không thể bù đắp cho những nguy cơ và hậu quả mà loại phương tiện này gây ra. Các vụ tai nạn liên quan đến xe ba bánh tự chế thường để lại hậu quả nặng nề cả về người lẫn tài sản. Nhiều nạn nhân phải chịu thương tật lâu dài, trong khi gia đình gánh thêm chi phí điều trị và tổn thất tinh thần.

Bên cạnh thiệt hại trực tiếp về con người, tình trạng xe ba gác chở hàng cồng kềnh còn gây ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và chất lượng sống đô thị. Ùn tắc giao thông kéo dài làm mất thời gian, gia tăng chi phí vận chuyển và tạo áp lực lớn lên hệ thống hạ tầng vốn đã quá tải tại các thành phố lớn như TP Hồ Chí Minh hay Hà Nội.

Đội CSGT Hàng Xanh quyết liệt xử lý xe ba gác tự chế, không rõ nguồn gốc.

Trước thực trạng trên, lực lượng CSGT tại nhiều địa phương đã đồng loạt tăng cường tuần tra, kiểm soát và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Riêng Đội CSGT Hàng Xanh cho biết sẽ tiếp tục tập trung xử lý xe ba bánh tự chế, xe lôi máy và phương tiện chở hàng cồng kềnh hoạt động trái phép trên địa bàn nhằm tạo chuyển biến tích cực trong công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông.

Ngoài công tác xử phạt, các cơ quan chức năng cũng đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về giao thông. Người điều khiển phương tiện được khuyến khích chuyển đổi sang các loại xe vận tải phù hợp hơn, đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật và đảm bảo an toàn khi lưu thông.

Nhiều chuyên gia cho rằng để giải quyết triệt để tình trạng xe ba bánh tự chế cần có giải pháp đồng bộ và lâu dài. Trước hết, cần siết chặt công tác quản lý, kiểm định và xử lý các phương tiện tự chế không đảm bảo an toàn kỹ thuật. Những phương tiện vi phạm nghiêm trọng cần bị loại bỏ hoàn toàn khỏi hoạt động giao thông.

Song song với đó, Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ người lao động chuyển đổi phương tiện mưu sinh. Việc hỗ trợ vay vốn ưu đãi, đào tạo nghề hoặc tạo điều kiện tiếp cận các loại xe tải nhỏ, xe điện chở hàng đạt chuẩn sẽ giúp người dân ổn định cuộc sống mà vẫn đảm bảo an toàn giao thông.

Bên cạnh trách nhiệm của cơ quan chức năng, ý thức của người dân và doanh nghiệp cũng đóng vai trò rất quan trọng. Người tham gia giao thông cần tuyệt đối không sử dụng xe tự chế trái phép, không chở hàng quá tải, quá khổ và tuân thủ nghiêm các quy định về an toàn giao thông. Các chủ hàng, doanh nghiệp vận tải cũng cần lựa chọn phương tiện vận chuyển đúng quy định thay vì vì lợi nhuận mà bỏ qua các nguy cơ mất an toàn.

Có thể thấy, xe ba bánh tự chế và tình trạng chở hàng cồng kềnh đang là một trong những mối nguy lớn đối với giao thông đô thị hiện nay. Nếu không được kiểm soát chặt chẽ, các phương tiện này sẽ tiếp tục trở thành nguyên nhân gây tai nạn, ùn tắc và mất trật tự giao thông. Vì vậy, việc xử lý nghiêm vi phạm, nâng cao ý thức người dân và xây dựng các chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo vệ tính mạng cộng đồng và hướng tới một môi trường giao thông an toàn, văn minh và hiện đại hơn.