Chính thức tăng mạnh mức phạt, công trình xây dựng không phép bị xử lý ra sao
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 339/2026/NĐ-CP với những chế tài siết chặt trật tự xây dựng, trong đó mức xử phạt đối với hành vi thi công không phép có thể lên tới 160 triệu đồng. Quy định mới có hiệu lực từ ngày 26/8/2026 này không chỉ tăng mạnh số tiền phạt hành chính mà còn áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả nghiêm khắc, chấm dứt thời kỳ “phạt để cho tồn tại”.
Theo Điều 25 Nghị định 339/2026/NĐ-CP, mức xử phạt hành chính đối với hành vi xây dựng không phép được phân hóa theo quy mô và tính chất công trình: từ 60 – 80 triệu đồng cho nhà ở riêng lẻ thông thường, tăng lên 80 – 100 triệu đồng ở khu vực di tích đặc thù, 120 – 140 triệu đồng với công trình phải lập Báo cáo kinh tế - kỹ thuật, và đạt mức cao nhất từ 140 – 160 triệu đồng đối với công trình phải lập Báo cáo nghiên cứu khả thi.

Việc xây dựng công trình không phép có thể bị phạt đến 160 triệu đồng. Nguồn ảnh: Internet
Quy định mới cũng thể hiện tính răn đe nghiêm khắc đối với hành vi tái phạm hoặc tiếp tục thi công khi đã bị lập biên bản. Cụ thể, mức phạt cho các trường hợp cố tình vi phạm có thể tăng mạnh từ 400 đến 600 triệu đồng tùy theo quy mô, và đẩy lên đỉnh điểm từ 800 triệu đồng đến 1 tỷ đồng đối với nhóm công trình lớn tái phạm

Dù được cấp phép nhưng người dân cũng không được tự ý thay đổi thiết kế, quy mô hay nội dung thi công so với giấy phép. Ảnh minh họa
Song song với phạt tiền, Nghị định 339/2026/NĐ-CP còn yêu cầu áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả nghiêm ngặt. Việc đóng phạt không đồng nghĩa công trình vi phạm được tồn tại, chủ đầu tư có thể phải bổ sung thủ tục pháp lý hoặc đối mặt với biện pháp buộc phá dỡ công trình, phần công trình vi phạm. Khung chế tài mới này kỳ vọng sẽ chấm dứt triệt để tình trạng “xây trước, phạt sau” trên thực tế.