4 trạm cân tự động: Giải pháp mới quản lý siết chặt xe quá tải tại Hà Nội
Hà Nội đang đẩy nhanh tiến độ triển khai 4 trạm cân tự động nhằm tăng cường kiểm soát tải trọng phương tiện, kịp thời phát hiện và xử lý xe quá tải. Việc đưa hệ thống cân tự động vào hoạt động được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, bảo đảm an toàn giao thông và hạn chế tình trạng phương tiện chở quá tải gây hư hỏng kết cấu hạ tầng.
Những ngày đầu tháng 9, tại khu vực đầu phía Bắc cầu Thăng Long, công nhân cùng nhiều phương tiện, máy móc đang tập trung thi công các hạng mục của trạm cân kiểm soát tải trọng xe. Đây là một trong 4 vị trí được Hà Nội đầu tư hệ thống cân tự động nhằm tăng cường kiểm soát phương tiện vận tải trên những tuyến đường có lưu lượng lớn.
Dự án đang được triển khai thi công tại khu vực đông phương tiện lưu thông.
Khác với những trạm cân thủ công trước đây, hệ thống mới được xây dựng theo mô hình cân động, cho phép kiểm soát tải trọng phương tiện theo hướng tự động. Hệ thống gồm thiết bị cân động, camera giám sát, phần mềm xử lý dữ liệu cân, phần mềm tự động nhận diện biển số, máy chủ, hệ thống lưu trữ và truyền dẫn dữ liệu, nguồn điện chính và dự phòng, hệ thống báo hiệu đường bộ cùng các tủ, phòng kỹ thuật.
Sở Xây dựng Hà Nội được giao làm chủ đầu tư, Ban Duy tu các công trình hạ tầng giao thông là đại diện chủ đầu tư. Bốn vị trí được lựa chọn gồm đầu phía Bắc cầu Thăng Long và các nhánh lên, xuống đường dẫn cầu; nút giao Nguyễn Khoái - Lĩnh Nam; Km41+00 Quốc lộ 32 và Km4+800 Quốc lộ 21.
Đây đều là những vị trí có vai trò quan trọng trong mạng lưới giao thông Thủ đô. Cầu Thăng Long nằm trên trục Vành đai 3, là một trong những cửa ngõ huyết mạch kết nối Hà Nội với khu vực phía Bắc. Nguyễn Khoái - Lĩnh Nam nằm trên hướng giao thông phía Nam, Đông Nam thành phố, trong khi Quốc lộ 21 và Quốc lộ 32 là những trục giao thông quan trọng ở khu vực phía Tây.
Tại khu vực cầu Thăng Long, yêu cầu đặt ra đối với nhà thầu không chỉ là đẩy nhanh tiến độ mà còn phải hạn chế tối đa ảnh hưởng đến hoạt động giao thông. Khó khăn lớn nhất trong quá trình thi công trạm cân tại đây là lưu lượng phương tiện rất cao, xe cộ di chuyển gần như liên tục 24 giờ trong ngày. Để bảo đảm tiến độ, đơn vị tăng cường máy móc, công nhân trên công trường. Trong quá trình thi công, Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng Vạn Cát thường xuyên tưới nước để hạn chế bụi, bảo đảm vệ sinh môi trường. Mục tiêu trước ngày 15-9 sẽ hoàn thành toàn bộ phần thảm mặt đường, sau đó chuyển sang lắp đặt thiết bị và phấn đấu bàn giao toàn bộ dự án vào ngày 31-12-2026.
Dự án gồm 4 vị trí lắp đặt hệ thống kiểm soát tải trọng tại Quốc lộ 21, Quốc lộ 32, đầu cầu Thăng Long và khu vực Nguyễn Khoái. Đến nay, trạm cân trên Quốc lộ 21 đã hoàn thành; tại Quốc lộ 32, các đơn vị đang tiến hành lắp đặt những thiết bị cuối cùng. Những vị trí còn lại tiếp tục được tập trung nhân lực, phương tiện thi công để bảo đảm hoàn thành toàn bộ dự án trước ngày 31-12.
Mục tiêu quan trọng của dự án là kiểm soát tải trọng phương tiện lưu thông qua các tuyến đường, đồng thời từng bước nâng cao ý thức chấp hành quy định của lái xe cũng như các doanh nghiệp kinh doanh vận tải.
Điểm đáng chú ý của dự án là việc ứng dụng công nghệ vào hoạt động kiểm soát tải trọng. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào lực lượng chức năng tổ chức dừng xe, đưa phương tiện vào bàn cân như phương thức truyền thống, hệ thống cân động có khả năng ghi nhận thông tin phương tiện khi xe di chuyển qua khu vực được lắp đặt thiết bị.
Camera kết hợp với phần mềm nhận diện biển số giúp xác định phương tiện, trong khi dữ liệu tải trọng được hệ thống xử lý, lưu trữ và truyền về cơ quan quản lý. Qua đó, việc giám sát tải trọng có thể được thực hiện thường xuyên, hạn chế khoảng trống về thời gian và nhân lực trong quá trình kiểm soát.
Điều này được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả kiểm soát xe quá tải trên địa bàn. Khi phương tiện đi qua các vị trí kiểm soát có thể được hệ thống ghi nhận, lái xe và doanh nghiệp vận tải sẽ phải chủ động tuân thủ quy định về tải trọng thay vì chỉ chấp hành khi gặp lực lượng chức năng kiểm tra trực tiếp.
Từ những công trường đang được đẩy nhanh tại cầu Thăng Long, Nguyễn Khoái - Lĩnh Nam, Quốc lộ 21 và Quốc lộ 32, mục tiêu hoàn thành trước ngày 31-12-2026 đang được các đơn vị tập trung thực hiện. Quan trọng hơn tiến độ của một dự án, khi những thiết bị này chính thức hoạt động, việc kiểm soát tải trọng trên các tuyến đường trọng điểm của Hà Nội sẽ từng bước chuyển từ phương thức kiểm tra trực tiếp sang giám sát thường xuyên bằng công nghệ, góp phần ngăn chặn xe quá tải từ sớm và bảo vệ bền vững kết cấu hạ tầng giao thông Thủ đô.
