TP.HCM: Hàng loạt doanh nghiệp lớn đề xuất đầu tư metro
Nhiều tập đoàn lớn như Sovico, Masterise, KITA Group và Becamex đang đề xuất nghiên cứu đầu tư các tuyến metro, đường sắt đô thị và đường sắt liên vùng tại TP.HCM. Việc huy động nguồn lực từ khu vực tư nhân được kỳ vọng tạo động lực đẩy nhanh tiến độ phát triển mạng lưới giao thông đường sắt, giảm áp lực lên ngân sách Nhà nước.
Theo báo cáo tháng 10 của Sở Xây dựng TP.HCM về tình hình triển khai các dự án đường sắt đô thị, nhiều doanh nghiệp đã chủ động đề xuất đầu tư hoặc được giao nghiên cứu, lập báo cáo nghiên cứu khả thi cho các tuyến đường sắt trọng điểm trên địa bàn.
Hàng loạt tập đoàn đề xuất đầu tư các tuyến metro
Đáng chú ý, Công ty Cổ phần Tập đoàn Sovico đề xuất đầu tư tuyến Metro số 5, đoạn Long Trường - Depot Đa Phước, dài khoảng 54km. Dự án có tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 157.000 tỷ đồng, thuộc nhóm các công trình đường sắt đô thị quy mô lớn đang được nghiên cứu tại thành phố.
Trong khi đó, liên danh KITA Group - VRCC - Trung Chính đề xuất đầu tư tuyến Metro số 7, đoạn Tân Kiên - Vinhomes Grand Park. Đối với tuyến Metro số 3, lộ trình An Hạ - Hiệp Bình Phước, Tập đoàn Masterise đề xuất nghiên cứu đầu tư phân đoạn An Hạ - Tao Đàn.
Không chỉ tập trung vào các tuyến metro nội đô, doanh nghiệp còn quan tâm đến những dự án đường sắt có vai trò kết nối liên vùng. Tập đoàn Becamex đang nghiên cứu phương án đầu tư tuyến đường sắt quốc gia Chơn Thành - Bàu Bàng - An Bình - Cái Mép, góp phần tăng cường kết nối giữa các khu vực công nghiệp, đô thị và hệ thống cảng biển.
Bên cạnh các đề xuất mới, UBND TP.HCM đã giao một số doanh nghiệp tự thu xếp kinh phí nghiên cứu, lập báo cáo nghiên cứu khả thi cho các dự án thuộc kế hoạch ưu tiên giai đoạn 2026-2030.
Cụ thể, Công ty Cổ phần Địa ốc Đại Quang Minh được giao nghiên cứu tuyến đường sắt đô thị Thủ Thiêm - Long Thành, nhằm kết nối trung tâm TP.HCM với sân bay Long Thành. Dự án được đặt mục tiêu hoàn thành vào năm 2030, góp phần tăng cường năng lực kết nối giao thông giữa thành phố và sân bay quốc tế mới.
Đối với tuyến Metro số 2, đoạn Tham Lương - An Hạ - Khu đô thị Tây Bắc, Công ty TNHH Viet Him Lam được giao nghiên cứu, lập báo cáo theo phương thức đối tác công tư (PPP). Dự án đặt mục tiêu khởi công vào quý I/2027 và hoàn thành vào quý IV/2030.
Tập đoàn Sovico cũng đang khảo sát, lập báo cáo nghiên cứu khả thi tuyến Metro số 4, đoạn Đông Thạnh - Hiệp Phước theo hình thức PPP, dự kiến khởi công vào quý II/2027.
Việc giao doanh nghiệp tham gia từ khâu nghiên cứu, chuẩn bị dự án được kỳ vọng góp phần huy động thêm nguồn lực xã hội, đồng thời tạo điều kiện đẩy nhanh quá trình chuẩn bị đầu tư. Tuy nhiên, tiến độ thực hiện còn phụ thuộc vào kết quả nghiên cứu, thủ tục pháp lý, phương án tài chính và việc hoàn tất các bước lựa chọn, ký kết hợp đồng theo quy định.
Một số dự án đã bước vào giai đoạn thi công
Ngoài các dự án đang trong quá trình đề xuất và nghiên cứu, nguồn vốn tư nhân đã được triển khai tại một số công trình đường sắt quan trọng.
Tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ có tổng mức đầu tư 102.430 tỷ đồng, chưa bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng. Dự án sử dụng 100% vốn do Công ty Vinspeed tự thu xếp. Các hạng mục đang được đẩy nhanh, trong đó có ga Bến Thành, đoạn đi ngầm và các công trình cầu, với mục tiêu hoàn thành vào cuối năm 2028.
Trong khi đó, tuyến Metro số 2, đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm, đã được nhà đầu tư BT tổ chức khởi công ngày 29/4. Nhà đầu tư đang khẩn trương lập thiết kế bản vẽ thi công và dự toán chi tiết, hướng tới hoàn tất ký kết hợp đồng chính thức vào cuối năm nay.
Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp quan tâm đến lĩnh vực đường sắt, TP.HCM đang rà soát, điều chỉnh quy hoạch tổng thể mạng lưới đường sắt đô thị sau sáp nhập. Tổng chiều dài mạng lưới được đề xuất lên đến 1.555km, tích hợp vào Quy hoạch tổng thể TP.HCM với tầm nhìn 100 năm.
Quy mô quy hoạch cho thấy định hướng phát triển giao thông công cộng khối lượng lớn, tăng cường kết nối giữa trung tâm thành phố, các đô thị mới, khu công nghiệp, sân bay và các đầu mối giao thông liên vùng.
Việc nhiều tập đoàn tư nhân tham gia đề xuất đầu tư mở ra cơ hội bổ sung nguồn vốn ngoài ngân sách, giảm gánh nặng đầu tư công và đa dạng hóa phương thức triển khai dự án. Dù vậy, để biến các đề xuất thành công trình thực tế, TP.HCM vẫn cần bảo đảm tính đồng bộ giữa quy hoạch, tiến độ, phương án huy động vốn và hiệu quả khai thác, qua đó hình thành mạng lưới đường sắt đáp ứng nhu cầu đi lại và phát triển kinh tế trong dài hạn./.
