TP Huế đề xuất điều chuyển hơn 4.000 tỷ đồng vốn giải phóng mặt bằng đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam

TP Huế vừa có kiến nghị gửi Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng đề xuất điều chỉnh kế hoạch vốn ngân sách trung ương đã bố trí cho công tác giải phóng mặt bằng dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam, do dự án chưa đủ điều kiện triển khai thực hiện trong năm 2026.

Theo Sở Tài chính TP Huế, đến năm 2026, tổng nguồn vốn ngân sách trung ương bố trí cho địa phương để triển khai dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam đạt hơn 5.575 tỷ đồng. Trong đó, năm 2025 đã được bố trí 335 tỷ đồng để phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Nguồn vốn này bao gồm hơn 1.499 tỷ đồng dành cho xây dựng các khu tái định cư, nghĩa trang, chợ và trường học phục vụ dự án; đồng thời hơn 4.076 tỷ đồng được bố trí cho công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Tuy nhiên, theo Sở Xây dựng TP Huế, đầu tháng 5/2026, Ban Quản lý dự án Thăng Long - chủ đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam - đã có văn bản thông báo tới các địa phương, dự kiến đến quý III/2027 mới bàn giao hồ sơ và cọc giải phóng mặt bằng.

Việc chưa bàn giao hồ sơ kỹ thuật, tim tuyến và mốc giới ngoài thực địa khiến địa phương chưa có cơ sở pháp lý để xác định phạm vi thu hồi đất, lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cũng như tổ chức chi trả cho người dân. Điều này đồng nghĩa với việc không thể giải ngân nguồn vốn giải phóng mặt bằng trong năm 2026.

Trước thực tế trên, các chủ đầu tư được giao thực hiện các dự án thành phần đã đồng loạt kiến nghị điều chỉnh kế hoạch vốn, nhằm tránh tình trạng nguồn vốn lớn không thể sử dụng trong khi nhiều dự án trọng điểm khác đang cần vốn để triển khai.

Theo Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng khu vực 3 TP Huế, đoạn tuyến đường sắt tốc độ cao đi qua khu vực phía Nam thành phố có chiều dài khoảng 55,63 km, đi qua các địa bàn xã Phú Hồ, Phú Vang, Vinh Lộc, Phú Lộc và Chân Mây – Lăng Cô.

Đơn vị được giao làm chủ đầu tư 8 dự án hạ tầng kỹ thuật, gồm 5 khu tái định cư, 2 khu nghĩa trang và 1 chợ kết hợp tái định cư, với tổng mức đầu tư hơn 362 tỷ đồng.

Đến nay, Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng khu vực 3 đã hoàn thành việc cắm 286 mốc sơ bộ ngoài thực địa, với kinh phí khoảng 415 triệu đồng và bàn giao cho các địa phương quản lý.

Theo kế hoạch vốn ngân sách trung ương năm 2026, đơn vị được phân bổ hơn 1.558 tỷ đồng để thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và xây dựng các khu tái định cư phục vụ dự án. Trong đó, hơn 177 tỷ đồng dành cho đầu tư 8 dự án hạ tầng kỹ thuật, còn hơn 1.381 tỷ đồng bố trí cho công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Tuy nhiên, do chưa có hồ sơ và mốc giới chính thức từ chủ đầu tư dự án, Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng khu vực 3 đề nghị điều chỉnh giảm phần vốn chưa thể sử dụng để tránh lãng phí và tạo điều kiện bố trí cho các công trình cấp thiết khác.

Tương tự, Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng khu vực 2 TP Huế cũng đã có văn bản đề nghị điều chỉnh giảm hơn 1.976 tỷ đồng trong kế hoạch vốn năm 2026. Theo đơn vị này, nguyên nhân là Ban Quản lý dự án Thăng Long chưa bàn giao hồ sơ, tim tuyến và mốc giới ngoài thực địa để thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Trong khi đó, Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng khu vực 1 đề xuất điều chỉnh giảm 766 tỷ đồng kế hoạch vốn năm 2026, đồng thời kiến nghị chuyển nguồn sang năm 2027 hoặc bố trí cho các dự án khác có khả năng giải ngân ngay.

Từ những vướng mắc nêu trên, TP Huế đề xuất Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng xem xét điều chuyển hơn 4.076 tỷ đồng vốn đã bố trí cho công tác giải phóng mặt bằng của dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam sang các dự án cấp thiết khác, hoặc cho phép chuyển nguồn sang năm 2027.

Địa phương cũng kiến nghị các bộ, ngành trung ương tiếp tục bố trí nguồn vốn ngân sách trong các năm tiếp theo ngay sau khi Ban Quản lý dự án Thăng Long hoàn thành việc bàn giao hồ sơ, tim tuyến và mốc giải phóng mặt bằng để TP Huế triển khai đồng bộ công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, bảo đảm tiến độ thực hiện dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam.