Người sử dụng “ngán ngẩm” màn hình cảm ứng trên ô tô
Sau một thời gian hào hứng với màn hình cảm ứng trên ô tô – cho phép điều khiển các chức năng chỉ bằng thao tác chạm, vuốt như trên điện thoại – nhiều người dùng nay lại cảm thấy bất tiện, thậm chí nguy hiểm khi phải thao tác trong lúc lái xe. Nhận thấy điều này, các hãng xe đã dần quay trở lại thiết kế truyền thống với các nút bấm và núm xoay vật lý trên nhiều mẫu xe mới.
Phải thừa nhận, những chiếc xe đời mới với màn hình cảm ứng lớn, sắc nét từng khiến người dùng thích thú. Chỉ cần chạm hay vuốt nhẹ là có thể điều chỉnh máy lạnh, sưởi ghế, chọn lộ trình, xem bản đồ hay mở nhạc – trông hiện đại chẳng khác gì trong phim khoa học viễn tưởng.
Tuy nhiên, khi việc “vừa lái xe vừa cầm điện thoại” bị xem là nguy hiểm và bị cấm, thì “vừa lái vừa vuốt màn hình” cũng tiềm ẩn rủi ro không kém. Theo đánh giá, có đến 90% người lái xe than phiền về sự bất tiện của màn hình cảm ứng. Khảo sát của What Car? (Anh) năm ngoái với 1.428 tài xế cho thấy 89% vẫn thích các nút bấm vật lý truyền thống.
Với nút điều khiển cơ học, người lái chỉ cần nhớ vị trí là có thể thao tác mà không rời mắt khỏi đường. Ngược lại, màn hình cảm ứng không mang lại cảm giác định vị đó, buộc tài xế phải nhìn vào màn hình, thậm chí phải qua nhiều lớp menu để truy cập một chức năng đơn giản.
Một thử nghiệm của (Thụy Điển) cho thấy, khi xe chạy 110 km/h, người lái chỉ mất 10 giây để thao tác trên xe dùng nút bấm, trong khi với xe có màn hình cảm ứng, thời gian này kéo dài tới 45 giây – tương đương quãng đường 1,4 km. Nghiên cứu của tổ chức SINTEF (Na Uy) năm 2024 cũng chỉ ra rằng, ngay cả việc điều chỉnh nhiệt độ nhanh nhất vẫn khiến tài xế rời mắt khỏi đường 3,5 giây, còn thêm địa chỉ vào bản đồ mất đến 16 giây. Phân tích của Viện Nghiên cứu Vận tải Anh năm 2020 kết luận: màn hình cảm ứng khiến phản ứng của người lái chậm hơn cả khi họ uống rượu vượt mức cho phép.
Những cảnh báo này đã khiến các tổ chức an toàn hành động. Từ tháng 1 năm nay, Euro NCAP – tổ chức đánh giá an toàn xe tại châu Âu – quy định: xe muốn đạt chuẩn 5 sao bắt buộc phải có các nút điều khiển vật lý cho những chức năng then chốt. Dù hướng dẫn này không mang tính pháp lý, nhưng lại ảnh hưởng mạnh đến tiêu chuẩn thiết kế của các hãng.
Hiện nhiều nhà sản xuất như Volkswagen, Hyundai, Porsche đã đưa nút vật lý trở lại trên các mẫu xe mới, đáp ứng xu hướng người dùng “thích sờ hơn chạm”. Tuy nhiên, việc quay lại thiết kế cũ không hề dễ, vì màn hình cảm ứng từng giúp các hãng tiết kiệm đáng kể chi phí phần cứng.
Trong tương lai, có thể các hãng sẽ kết hợp cả hai – vừa màn hình cảm ứng, vừa nút vật lý cho các thao tác cần thiết. Một số khác đang thử hướng đi mới: điều khiển bằng giọng nói, thậm chí tích hợp ChatGPT để ra lệnh bằng lời.
Dù công nghệ ngày càng hiện đại, các hãng xe có lẽ cũng đã nhận ra một điều tưởng như đơn giản: công nghệ sinh ra để phục vụ con người, chứ không phải để con người trở thành “nô lệ” của nó.
