Hà Nội được giao làm cơ quan chủ quản 2 dự án đường sắt quốc gia

Theo Bộ Xây dựng, việc giao Hà Nội làm cơ quan chủ quản các dự án có đầy đủ cơ sở chính trị và pháp lý, phù hợp với các kết luận, nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển đường sắt, xây dựng Thủ đô và chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.

Các dự án đề xuất giao thành phố thực hiện đều là công trình trọng điểm, cấp bách, thuộc phạm vi được áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù theo Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội. Đồng thời, Luật Đầu tư công hiện hành không quy định cơ quan chủ quản chỉ là bộ quản lý chuyên ngành. Thực tế thời gian qua, nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn đã được Thủ tướng Chính phủ giao địa phương làm cơ quan chủ quản.

Bộ Xây dựng cho rằng việc giao Hà Nội thực hiện sẽ phát huy hiệu quả các cơ chế đặc thù của Nghị quyết số 258/2025/QH15 và Luật Thủ đô, góp phần rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, đồng thời bảo đảm sự đồng bộ với các dự án hạ tầng đang triển khai trên địa bàn.

Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, hai dự án dự kiến được giao cho thành phố làm cơ quan chủ quản gồm tuyến đường sắt từ ga Phú Xuyên đến ga Ngọc Hồi và tuyến đường sắt vành đai phía Đông kết nối Hà Nội với Hưng Yên, với tổng mức đầu tư khoảng 40.000 tỷ đồng.

Đây là những dự án có ý nghĩa quan trọng trong việc di dời tuyến đường sắt quốc gia ra khỏi khu vực nội đô, tạo quỹ đất phục vụ phát triển đô thị, cải tạo Quốc lộ 1A và triển khai các công trình hạ tầng trọng điểm của Thủ đô.

Theo UBND TP Hà Nội, nếu thực hiện theo quy trình thông thường, thời gian chuẩn bị đầu tư có thể kéo dài từ 4 đến 5 năm. Trong khi đó, thành phố đặt mục tiêu hoàn thành các dự án trong giai đoạn 2027 - 2028, do đó cần áp dụng các cơ chế đặc thù để rút ngắn thủ tục.

Đại diện Tổng công ty Đường sắt Việt Nam nhận định, việc triển khai hai dự án là điều kiện quan trọng để tổ chức lại tuyến đường sắt quốc gia đoạn Ngọc Hồi - Hà Nội - Gia Lâm, đồng thời đề nghị tiếp tục nghiên cứu phương án tổ chức hệ thống ga trung tâm nhằm nâng cao hiệu quả khai thác lâu dài.

Tại cuộc họp, lãnh đạo các bộ, ngành và đại diện các cơ quan của Quốc hội cơ bản thống nhất chủ trương giao UBND TP Hà Nội làm cơ quan chủ quản hai dự án đường sắt quốc gia, đồng thời đề nghị tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý, xử lý các vướng mắc của Luật Đường sắt trước khi triển khai các cơ chế đặc thù.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc thống nhất chủ trương áp dụng các cơ chế, chính sách theo Nghị quyết số 258/2025/QH15 để triển khai dự án; giao các cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, thủ tục, báo cáo Chính phủ xem xét quyết định giao UBND TP Hà Nội làm cơ quan chủ quản đối với tuyến đường sắt từ ga Phú Xuyên đến ga Ngọc Hồi và tuyến đường sắt vành đai phía Đông kết nối Hà Nội với Hưng Yên.

Phó Thủ tướng Thường trực giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với UBND TP Hà Nội và các cơ quan liên quan triển khai các bước tiếp theo, bảo đảm lựa chọn phương thức thực hiện phù hợp, đúng quy định của pháp luật và đáp ứng yêu cầu tiến độ.

Đồng thời, Bộ Xây dựng được giao khẩn trương nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật Đường sắt theo hướng phù hợp với yêu cầu thực tiễn và chủ trương tăng cường phân cấp, phân quyền cho địa phương trong quản lý, triển khai các dự án đường sắt quốc gia.