"Vẫn lái được" – Suy nghĩ chủ quan khiến nhiều tài xế phải trả giá
"Chỉ còn một đoạn nữa thôi", "Mình vẫn tỉnh", "Xe vẫn chạy được"... Đây là những câu nói quen thuộc của không ít tài xế trước khi tiếp tục hành trình dù cơ thể đã mệt mỏi, buồn ngủ hoặc phương tiện xuất hiện dấu hiệu bất thường. Tuy nhiên, chính tâm lý chủ quan này đã trở thành nguyên nhân dẫn đến nhiều vụ tai nạn giao thông đáng tiếc và những hư hỏng tốn kém mà lẽ ra hoàn toàn có thể phòng tránh.
Trong cuộc sống hằng ngày, không ít người sau nhiều giờ làm việc hoặc lái xe đường dài vẫn cố ngồi sau vô-lăng vì nghĩ rằng chỉ cần thêm vài ki-lô-mét là đến nơi. Thế nhưng, khoa học đã chỉ ra rằng khi cơ thể buồn ngủ, khả năng quan sát, phán đoán và phản xạ của người lái giảm đáng kể. Chỉ một vài giây ngủ gật cũng đủ khiến chiếc xe mất lái, lao sang làn đường ngược chiều hoặc không kịp xử lý khi gặp tình huống bất ngờ.
Điều đáng nói là cơn buồn ngủ thường không đến một cách đột ngột. Trước đó, cơ thể đã phát ra nhiều tín hiệu như ngáp liên tục, mắt cay và nặng trĩu, khó tập trung, nhìn mờ hoặc không còn nhớ rõ quãng đường vừa đi qua. Khi xuất hiện những dấu hiệu này, điều an toàn nhất là tìm nơi dừng xe để nghỉ ngơi từ 15 đến 30 phút hoặc đổi người cầm lái nếu có thể. Việc mở nhạc lớn, hạ kính xe, bật điều hòa lạnh hay uống cà phê chỉ mang tính hỗ trợ trong thời gian ngắn, không thể thay thế cho việc nghỉ ngơi khi cơ thể đã quá mệt mỏi.
Không chỉ sức khỏe của tài xế, tình trạng kỹ thuật của phương tiện cũng thường bị bỏ qua bởi suy nghĩ "vẫn lái được". Nhiều người tiếp tục sử dụng xe dù đèn báo lỗi động cơ bật sáng, lốp xe mòn, hệ thống phanh phát ra tiếng kêu, vô-lăng rung lắc hoặc xe có tiếng động lạ dưới gầm. Họ cho rằng xe vẫn nổ máy, vẫn di chuyển bình thường nên chưa cần kiểm tra.
Theo các kỹ thuật viên ô tô, một chiếc xe vẫn có thể lăn bánh nhưng không có nghĩa là đang vận hành an toàn. Những hư hỏng nhỏ nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời có thể nhanh chóng trở thành sự cố lớn. Chẳng hạn, lốp xe bị phồng hoặc rách nhẹ vẫn có thể chạy thêm một quãng đường, nhưng nguy cơ nổ lốp khi chạy tốc độ cao là rất lớn. Tương tự, má phanh đã mòn quá giới hạn vẫn giúp xe dừng lại trong điều kiện bình thường, nhưng khi cần phanh gấp có thể làm quãng đường phanh kéo dài, thậm chí mất phanh, gây hậu quả nghiêm trọng.
Thực tế đã ghi nhận không ít trường hợp tài xế biết xe có dấu hiệu bất thường hoặc bản thân đã quá mệt nhưng vẫn cố tiếp tục hành trình vì ngại mất thời gian hoặc muốn tiết kiệm chi phí sửa chữa. Đến khi sự cố xảy ra, thiệt hại không chỉ là hóa đơn sửa chữa lớn mà còn có thể là những vụ va chạm, tai nạn ảnh hưởng đến tính mạng và tài sản của nhiều người.
Các chuyên gia khuyến cáo, trước mỗi chuyến đi, đặc biệt là hành trình dài, tài xế nên dành vài phút kiểm tra áp suất lốp, hệ thống phanh, dầu động cơ, nước làm mát, đèn chiếu sáng và các cảnh báo trên bảng đồng hồ. Trong quá trình di chuyển, nếu cảm thấy buồn ngủ hoặc phát hiện xe có dấu hiệu bất thường như rung lắc, có mùi khét, rò rỉ chất lỏng hay xuất hiện đèn cảnh báo, cần nhanh chóng đưa xe vào vị trí an toàn để nghỉ ngơi hoặc kiểm tra kỹ thuật.
An toàn giao thông không chỉ phụ thuộc vào kinh nghiệm cầm lái mà còn bắt đầu từ sự tỉnh táo của người điều khiển và tình trạng của phương tiện. Đừng để câu nói "vẫn lái được" trở thành cái cớ để đánh đổi sự an toàn của chính mình và những người xung quanh. Đôi khi, chỉ một quyết định dừng xe nghỉ ngơi hoặc kiểm tra chiếc xe đúng lúc có thể ngăn chặn một vụ tai nạn đáng tiếc và giúp mỗi hành trình kết thúc an toàn.