Tuyến đường sắt đô thị Hưng Nhơn – Tân An: Động lực mới cho phát triển đô thị vệ tinh phía Tây TP.HCM

Ngày 3/6/2023, Chính phủ ban hành Quyết định số 686/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch tỉnh Long An (nay thuộc tỉnh Tây Ninh sau sáp nhập) thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên một tuyến đường sắt đô thị được xác định là dự án hạ tầng trọng điểm trong quy hoạch cấp tỉnh. Trong quá trình điều chỉnh quy hoạch sau sáp nhập, tuyến đường sắt đô thị Hưng Nhơn – Tân An tiếp tục được giữ nguyên định hướng nghiên cứu và triển khai trong tương lai, cho thấy vai trò quan trọng của dự án đối với chiến lược phát triển vùng.

Theo quy hoạch, tuyến đường sắt đô thị Hưng Nhơn – Tân An có chiều dài khoảng 30 km, chạy dọc theo hành lang Quốc lộ 1A. Tuyến được định hướng là phần kéo dài của Metro số 3A tại TP.HCM. Tuyến Metro 3A bắt đầu từ ga Bến Thành, đi qua các trục giao thông quan trọng như Phạm Ngũ Lão, Ngã 6 Cộng Hòa, Hùng Vương, Hồng Bàng, Kinh Dương Vương, đến Depot Tân Kiên và ga đầu mối Hưng Nhơn. Từ đây, tuyến tiếp tục kéo dài qua khu vực Bến Lức cũ và kết thúc tại TP Tân An.

Sự kết nối này được kỳ vọng sẽ hình thành một hành lang giao thông công cộng xuyên suốt giữa TP.HCM và các đô thị vệ tinh phía Tây. Không chỉ giúp tăng cường liên kết vùng, tuyến metro còn góp phần thay đổi thói quen đi lại của người dân theo hướng hiện đại, bền vững và thân thiện với môi trường.

Khi tuyến đường sắt đô thị được triển khai, người dân tại các khu vực như Mỹ Yên, Bến Lức sẽ có thêm lựa chọn di chuyển thuận tiện vào trung tâm TP.HCM. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào phương tiện cá nhân và đối mặt với tình trạng ùn tắc giao thông thường xuyên, cư dân có thể sử dụng hệ thống metro để kết nối trực tiếp đến khu vực trung tâm thành phố. Theo dự kiến, thời gian di chuyển từ Mỹ Yên đến ga Bến Thành chỉ khoảng 25–35 phút, nhanh chóng và ổn định hơn nhiều so với việc di chuyển bằng đường bộ trong giờ cao điểm.

Bên cạnh yếu tố tiết kiệm thời gian, giao thông công cộng bằng đường sắt còn mang lại nhiều lợi ích như giảm phát thải khí nhà kính, hạn chế khói bụi, ít bị ảnh hưởng bởi thời tiết và giảm áp lực lên hệ thống giao thông hiện hữu. Đây cũng là xu hướng phát triển đô thị được nhiều thành phố lớn trên thế giới áp dụng nhằm hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Hạ tầng giao thông hiện đại luôn là yếu tố quan trọng thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội. Khi khoảng cách địa lý được rút ngắn nhờ hệ thống metro, các khu vực cửa ngõ như Mỹ Yên, Bến Lức sẽ có thêm lợi thế để thu hút dân cư, doanh nghiệp và dòng vốn đầu tư. Điều này tạo điều kiện hình thành các khu đô thị vệ tinh quy mô lớn, góp phần giãn dân cho khu vực nội đô TP.HCM và thúc đẩy sự phát triển cân bằng giữa các địa phương trong vùng.

Không chỉ hưởng lợi từ quy hoạch đường sắt đô thị, khu vực cửa ngõ phía Tây còn đang được đầu tư mạnh mẽ về hạ tầng đường bộ. Quốc lộ 1A – tuyến giao thông huyết mạch kết nối TP.HCM với Tây Ninh – dự kiến sẽ được nâng cấp trên chiều dài gần 10 km. Dự án có điểm đầu tại nút giao đường Kinh Dương Vương và điểm cuối giáp ranh tỉnh Tây Ninh. Sau khi hoàn thành, mặt đường sẽ được mở rộng từ 6 làn xe lên 10–12 làn xe với chiều rộng lên đến 60 m.

Việc mở rộng Quốc lộ 1A được kỳ vọng sẽ giải quyết tình trạng ùn tắc kéo dài tại các điểm nghẽn giao thông hiện nay, đồng thời tạo điều kiện cho việc lưu thông hàng hóa và kết nối dân cư giữa TP.HCM với các khu vực lân cận. Với lợi thế nằm sát ranh giới TP.HCM, chỉ cách trung tâm thành phố vài phút di chuyển, các đô thị cửa ngõ sẽ ngày càng gia tăng sức hút đối với người dân và nhà đầu tư.

Trong bối cảnh xu hướng phát triển đô thị vệ tinh đang trở thành giải pháp quan trọng cho các siêu đô thị, tuyến đường sắt đô thị Hưng Nhơn – Tân An cùng hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ được xem là nền tảng để khu vực phía Tây TP.HCM bứt phá mạnh mẽ trong tương lai, trở thành cực tăng trưởng mới của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam./.