TP.HCM: Thí điểm phạt nguội bằng camera AI tại phường Phú Nhuận và Vũng Tàu

Tại hội nghị triển khai thí điểm mô hình đô thị thông minh cấp xã diễn ra sáng 11/6, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM Lâm Đình Thắng cho biết thành phố sẽ triển khai hai mô hình trọng điểm. Trong đó, mô hình thứ nhất là chuyển đổi số toàn diện tại đặc khu Côn Đảo; mô hình thứ hai là xây dựng các tiện ích đô thị thông minh tại phường Phú Nhuận và phường Vũng Tàu với sự phối hợp thực hiện của Tập đoàn Viettel.

Điểm nổi bật của mô hình là việc ứng dụng hệ thống bản sao số (Digital Twin) kết hợp với nền tảng bản đồ số, hệ thống camera hiện hữu và công nghệ AI. Thông qua đó, hệ thống có thể nhận diện phương tiện, biển số xe, đo đếm lưu lượng giao thông và giám sát nhiều hoạt động trong đô thị theo thời gian thực.

Đặc biệt, AI sẽ tự động phát hiện các hành vi vi phạm giao thông như vượt đèn đỏ, đi ngược chiều, đi sai làn đường. Hệ thống cũng có khả năng nhận diện các tình huống bất thường như tụ tập đông người, hành vi bạo lực hoặc các nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh trật tự, từ đó hỗ trợ lực lượng chức năng cảnh báo và xử lý kịp thời.

Theo đại diện Viettel TP.HCM, tại phường Phú Nhuận sẽ lắp đặt mới 5 camera AI tại các giao lộ và tuyến đường trọng điểm, đồng thời tích hợp dữ liệu từ các camera hiện có. Giải pháp này tập trung giải quyết hai nhóm vấn đề chính là giao thông và trật tự đô thị.

Trong lĩnh vực giao thông, hệ thống sẽ liên tục theo dõi mật độ phương tiện, cảnh báo nguy cơ ùn tắc và tự động ghi nhận các trường hợp vi phạm. Khi phát hiện lỗi vượt đèn đỏ, đi ngược chiều hoặc sai làn, AI sẽ trích xuất hình ảnh và thông tin liên quan làm bằng chứng để phục vụ công tác xử lý. Đây được xem là nền tảng quan trọng để địa phương triển khai hình thức “phạt nguội” một cách hiệu quả và minh bạch.

Bên cạnh đó, hệ thống còn sử dụng công nghệ “hàng rào ảo” để giám sát trật tự đô thị. Các hành vi lấn chiếm vỉa hè để kinh doanh, đỗ xe không đúng quy định hoặc xả rác bừa bãi đều có thể được phát hiện tự động. Dữ liệu và hình ảnh vi phạm được gửi theo thời gian thực đến cơ quan chức năng, giúp rút ngắn thời gian kiểm tra, xử lý so với phương thức truyền thống.

Đối với phường Vũng Tàu, mô hình được mở rộng nhằm giải quyết bài toán bảo đảm an toàn tại các bãi tắm công cộng. Hệ thống camera tầm xa sẽ giám sát khu vực mặt nước, phát hiện người dân hoặc du khách bơi vượt giới hạn cho phép hoặc đi vào vùng biển nguy hiểm. Khi phát hiện rủi ro, hệ thống sẽ tự động phát cảnh báo qua loa phát thanh và gửi thông tin đến đội cứu hộ để can thiệp kịp thời, góp phần giảm thiểu các vụ tai nạn đuối nước.

Lộ trình triển khai được chia thành nhiều giai đoạn. Từ nay đến ngày 30/6, Viettel TP.HCM sẽ thí điểm các kịch bản điều hành kinh tế - xã hội, báo cáo động và giám sát trật tự đô thị thông qua mô hình Digital Twin. Từ tháng 7/2026, hệ thống sẽ được đánh giá để mở rộng quy mô, đồng thời nghiên cứu ứng dụng trợ lý AI hỗ trợ lãnh đạo địa phương ra quyết định và giám sát quy hoạch. Đến tháng 1/2027, dự kiến mô hình sẽ được triển khai toàn diện với nhiều kịch bản quản lý đô thị khác.

Phường Phú Nhuận được lựa chọn thí điểm bởi đây là địa bàn trung tâm của TP.HCM với hơn 70.000 dân, hơn 7.000 doanh nghiệp và hộ kinh doanh cùng mạng lưới giao thông dày đặc. Theo Chủ tịch UBND phường Nguyễn Thị Như Ý, sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế, thương mại và dịch vụ đòi hỏi địa phương phải có các công cụ quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu số để nâng cao hiệu quả điều hành.

Lãnh đạo TP.HCM cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thu thập, làm sạch và liên thông dữ liệu nhằm xây dựng nền tảng quản trị đô thị thông minh, minh bạch và hiệu quả. Thành công của mô hình không chỉ phụ thuộc vào công nghệ mà còn ở quyết tâm của chính quyền địa phương trong quá trình triển khai.

Việc thí điểm camera AI tại phường Phú Nhuận và Vũng Tàu được kỳ vọng sẽ tạo bước tiến mới trong quản lý đô thị, góp phần xây dựng TP.HCM trở thành đô thị thông minh, hiện đại, lấy dữ liệu làm nền tảng cho mọi hoạt động điều hành và phục vụ người dân./.