TP.HCM hướng tới khởi công 3 tuyến metro mới vào cuối năm 2026
TP.HCM đang hoàn thiện thủ tục để khởi công 3 tuyến metro mới vào quý IV/2026, gồm Bình Dương - Suối Tiên, Thủ Dầu Một - TP.HCM và số 6 Tân Sơn Nhất - Phú Hữu, với tổng vốn sơ bộ hơn 254.000 tỷ đồng, hướng tới hoàn thành năm 2030 và tăng kết nối liên vùng.
Ban Quản lý đường sắt đô thị TP.HCM (MAUR) đang phối hợp với các đơn vị tư vấn đẩy nhanh việc hoàn thiện Báo cáo nghiên cứu khả thi (FS) và các thủ tục pháp lý, hướng tới trình cấp có thẩm quyền phê duyệt và khởi công đồng loạt 3 dự án metro mới vào quý IV/2026. Ba tuyến gồm Metro Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên, Metro Thủ Dầu Một - TP.HCM và Metro số 6 (Tân Sơn Nhất - Phú Hữu). Tổng vốn đầu tư sơ bộ của các dự án được ước tính hơn 254.000 tỷ đồng.
Các tuyến metro mới được kỳ vọng hình thành mạng lưới giao thông công cộng khối lượng lớn, tăng cường kết nối TP.HCM với khu vực Bình Dương, Đồng Nai và các đầu mối giao thông quan trọng như sân bay Tân Sơn Nhất, sân bay Long Thành. Đây cũng là bước chuẩn bị cho mục tiêu phát triển mạng lưới đường sắt đô thị của TP.HCM lên khoảng 255km vào năm 2030.
Metro Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên
Tuyến Metro Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên có chiều dài khoảng 30,66km, điểm đầu tại ga S1, khu vực vòng xoay A1, phường Bình Dương và điểm cuối tại ga S17, phường Đông Hòa, kết nối với tuyến đường sắt đô thị số 2 của Đồng Nai.
Tuyến đi qua 7 phường gồm Bình Dương, Phú Lợi, Thuận Giao, An Phú, Dĩ An, Tân Đông Hiệp và Đông Hòa. Dự án dự kiến xây dựng 17 nhà ga trên cao, từ S1 đến S17, cùng Depot Phú Chánh phục vụ tập kết, bảo dưỡng và vận hành đoàn tàu.
Một số phương án được đề cập cho thấy tuyến có thể được triển khai với quy mô khoảng 32km, kết nối khu vực thành phố mới Bình Dương với Bến xe Miền Đông mới và tuyến Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên. Khi hoàn thành, tuyến sẽ tạo trục vận tải hành khách khối lượng lớn, kết nối các khu đô thị, khu công nghiệp của Bình Dương với mạng lưới đường sắt đô thị TP.HCM.
TP.HCM đặt mục tiêu hoàn thành tuyến vào cuối năm 2030. Việc kết nối với Metro số 1 và các tuyến đường sắt đô thị khu vực Đồng Nai được kỳ vọng giúp tăng khả năng liên thông giao thông công cộng giữa các đô thị trong vùng.
Sơ đồ hướng tuyến Metro Thủ Dầu Một - TP.HCM
Metro Thủ Dầu Một - TP.HCM
Tuyến Metro Thủ Dầu Một - TP.HCM có chiều dài theo quy hoạch khoảng 33,2km, đi qua 16 phường. Trong đó, khoảng 17,8km đi trên cao và 15,4km đi ngầm.
Điểm đầu tuyến là ga C0, kết nối với khu vực ga S5 của tuyến Metro Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên tại phường Bình Dương. Điểm cuối tại ga Tao Đàn, phường Bến Thành, kết nối với tuyến Metro số 2 Bến Thành - Tham Lương.
Toàn tuyến dự kiến có 24 nhà ga, gồm 11 ga trên cao từ C0 đến C10 và 13 ga ngầm từ C11 đến C23. Depot Hiệp Bình Phước có diện tích khoảng 26,8ha, phục vụ công tác tập kết, bảo dưỡng và vận hành đoàn tàu.
Để thực hiện dự án, TP.HCM dự kiến thu hồi khoảng 81,2ha đất của 2.681 hộ dân, tổ chức. Trong đó, khoảng 398 trường hợp bị giải tỏa toàn bộ. Chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư dự kiến khoảng 34.374 tỷ đồng, sử dụng ngân sách TP.HCM.
Một số thông tin về dự án đưa ra tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 113.000 tỷ đồng. Tuyến được xác định là một trục kết nối quan trọng giữa khu vực Bình Dương và trung tâm TP.HCM, với mục tiêu hoàn thành vào năm 2030.
Metro số 6: Tân Sơn Nhất - Phú Hữu
Metro số 6 có chiều dài khoảng 23km, đi qua khoảng 15 phường. Điểm đầu tại ga Bà Quẹo (ST01), gần giao lộ Tân Kỳ Tân Quý - Trường Chinh, kết nối với Metro số 2. Điểm cuối tại khu vực Phú Hữu, kết nối với tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành.
Trong tổng chiều dài tuyến, khoảng 19km đi ngầm, phần còn lại đi trên cao. Dự án có 17 nhà ga, gồm 13 ga ngầm và 4 ga trên cao. Depot được bố trí tại khu vực Bình Triệu.
Dự án dự kiến thu hồi khoảng 95,3ha đất của 2.501 hộ dân, tổ chức. Trong đó, khoảng 2.256 trường hợp bị giải tỏa toàn bộ. Chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư dự kiến hơn 26.336 tỷ đồng từ ngân sách TP.HCM. Một số phương án tính toán tổng mức đầu tư dự kiến của dự án khoảng 86.529 tỷ đồng.
Metro số 6 được định hướng kết nối khu vực sân bay Tân Sơn Nhất với mạng lưới đường sắt đô thị phía Đông thành phố. Thông qua tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành, tuyến metro này sẽ tạo thêm một hành lang giao thông kết nối Tân Sơn Nhất với sân bay Long Thành.
Mở rộng mạng lưới và tăng tính liên kết vùng
Bên cạnh 3 dự án đang được chuẩn bị để khởi công, MAUR cũng nghiên cứu, chuẩn bị đầu tư tuyến số 3 Vũng Tàu - Bà Rịa - Phú Mỹ. Cơ quan này phối hợp với Sở Xây dựng tham mưu UBND TP.HCM nghiên cứu kéo dài tuyến số 3 đến Cảng hàng không quốc tế Long Thành, qua đó kết nối với tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành và Metro số 2 Đồng Nai.
Sơ đồ 8 tuyến metro được TP.HCM ưu tiên triển khai từ nay đến 2030 - (Ảnh: Dân Trí)
Như vậy, định hướng phát triển mạng lưới metro không chỉ tập trung vào việc kết nối các khu vực trong TP.HCM mà còn mở rộng theo hướng liên vùng. Các tuyến mới được thiết kế để kết nối với những tuyến đang vận hành hoặc đang được đầu tư, qua đó hình thành mạng lưới liên thông giữa TP.HCM, Bình Dương và Đồng Nai.
Theo kế hoạch, cả 3 dự án đang được gấp rút hoàn thiện báo cáo nghiên cứu khả thi và thủ tục pháp lý để trình cấp có thẩm quyền. Nếu các vấn đề liên quan đến nguồn vốn, quy hoạch, giải phóng mặt bằng và thủ tục đầu tư được thực hiện đúng tiến độ, các dự án có thể được khởi công trong quý IV/2026 và hướng tới hoàn thành vào năm 2030.
Song song với việc chuẩn bị 3 tuyến mới, MAUR cũng đang triển khai Metro số 2 Bến Thành - Tham Lương. Các nhà thầu đang tối ưu hóa tiến độ thi công, trong đó dự kiến đưa máy khoan hầm TBM xuống lòng đất vào tháng 8/2027, hoàn thành depot và tiếp nhận đoàn tàu đầu tiên vào ngày 30/7/2029. Dự án dự kiến hoàn thành vận hành thử nghiệm và chứng nhận an toàn hệ thống vào ngày 31/12/2030.
Nếu triển khai theo kế hoạch, các dự án metro mới sẽ tạo thêm nhiều trục giao thông công cộng khối lượng lớn, hỗ trợ giảm áp lực lên đường bộ, đồng thời từng bước hình thành mạng lưới đường sắt đô thị kết nối xuyên tâm và liên vùng của TP.HCM và khu vực phụ cận.
