Đề xuất cảnh cáo người vi phạm giao thông lần đầu, tăng mức xử lý khi tái phạm
Đề xuất nghiên cứu áp dụng hình thức cảnh cáo đối với người vi phạm giao thông lần đầu, có tính chất ít nghiêm trọng đang nhận được sự quan tâm của dư luận. Chính sách hướng tới phân hóa mức độ vi phạm, bảo đảm tính nghiêm minh nhưng cũng tạo cơ hội để người dân nhận thức, sửa chữa sai sót khi tham gia giao thông.
Theo thông tin từ Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an), đơn vị đang nghiên cứu, tham mưu xây dựng nghị định mới thay thế Nghị định 168/2024/NĐ-CP theo hướng phân hóa hành vi vi phạm, xem xét cả tính chất, mức độ nguy hiểm và số lần tái phạm để áp dụng hình thức xử lý phù hợp.
Đáng chú ý, với những hành vi vi phạm lần đầu, có tính chất và mức độ ít nghiêm trọng, không phải nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tai nạn giao thông, cơ quan chức năng dự kiến nghiên cứu áp dụng hình thức cảnh cáo hoặc kết hợp cảnh cáo với trừ điểm giấy phép lái xe.
Định hướng này được đặt ra nhằm tránh việc xử lý cứng nhắc đối với mọi trường hợp vi phạm, đồng thời phân biệt rõ giữa lỗi vô ý, ít nghiêm trọng với những hành vi cố tình vi phạm, tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn.
Đơn cử, đối với hành vi không chấp hành tín hiệu đèn giao thông, những trường hợp đèn đỏ đã bật sáng nhưng người điều khiển phương tiện vẫn cố tình vượt qua nút giao, hoặc đi vào nút giao gây cản trở, xung đột với các luồng phương tiện khác sẽ tiếp tục bị xử lý nghiêm.
Trong khi đó, những tình huống phương tiện đang di chuyển khi đèn chuyển vàng rồi dừng lại, hoặc trường hợp rẽ phải khi đèn đỏ không đúng quy định nhưng chưa gây nguy hiểm, cản trở giao thông sẽ được xem xét phân loại cụ thể.
Cục CSGT dự kiến nghiên cứu áp dụng hình thức cảnh cáo đối với những trường hợp vi phạm lần đầu thuộc nhóm hành vi ít nghiêm trọng. Nếu người điều khiển phương tiện tiếp tục tái phạm, cơ quan chức năng sẽ xem xét áp dụng chế tài nghiêm khắc hơn theo quy định.
Việc phân hóa này được kỳ vọng giúp nâng cao hiệu quả quản lý giao thông, tránh tình trạng người vi phạm lần đầu do thiếu hiểu biết hoặc sơ suất phải chịu hình thức xử lý tương tự những trường hợp cố tình vi phạm nhiều lần.
Thực tế, những lỗi như không chấp hành tín hiệu đèn giao thông, dừng đỗ sai quy định, đi sai làn đường, không tuân thủ biển báo vẫn là những hành vi cần được người tham gia giao thông chú ý phòng tránh. Đặc biệt, tại các nút giao đông phương tiện, chỉ một hành vi thiếu quan sát hoặc cố tình vượt đèn đỏ cũng có thể dẫn đến va chạm, gây nguy hiểm cho nhiều người.
Do đó, nếu đề xuất được cụ thể hóa thành quy định, việc cảnh cáo đối với một số trường hợp vi phạm lần đầu không đồng nghĩa với việc nới lỏng kỷ cương giao thông. Đây là hướng tiếp cận phân loại mức độ vi phạm, tạo điều kiện để người dân sửa chữa sai sót nhưng vẫn duy trì tính răn đe đối với những hành vi nguy hiểm.
Một nội dung khác được Cục CSGT nhấn mạnh là việc xử lý vi phạm liên quan đến tín hiệu đèn giao thông phải dựa trên dữ liệu, chứng cứ điện tử. Việc xác định chính xác hành vi và thời điểm vi phạm sẽ góp phần bảo đảm tính khách quan, công khai, minh bạch, hạn chế những tranh cãi trong quá trình xử lý.
Đối với người dân, việc chấp hành quy định giao thông vẫn là yêu cầu hàng đầu. Người điều khiển phương tiện cần chủ động quan sát hệ thống đèn tín hiệu, biển báo, vạch kẻ đường và giữ khoảng cách an toàn, đặc biệt tại các khu vực đông dân cư, nút giao phức tạp.
Cục CSGT cho biết, những nội dung trên hiện mới là định hướng nghiên cứu, đề xuất chính sách, chưa phải quy định pháp luật có hiệu lực. Việc sửa đổi, bổ sung các quy định xử phạt sẽ được thực hiện theo đúng trình tự, thẩm quyền và quy định của pháp luật.
Việc chuyển từ cách xử lý đồng loạt sang xem xét tính chất, mức độ và số lần vi phạm được kỳ vọng tạo thêm tính linh hoạt trong quản lý giao thông. Tuy nhiên, mục tiêu xuyên suốt vẫn là nâng cao ý thức tự giác, phòng ngừa tai nạn và xây dựng văn hóa giao thông an toàn.