TP.HCM: Đẩy nhanh các bước chuẩn bị để triển khai dự án tuyến đường sắt đô thị Thủ Thiêm - Long Thành

Theo quyết định, Hội đồng thẩm định gồm 21 thành viên, do ông Trần Quang Lâm, Giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM, làm Chủ tịch Hội đồng; ông Ngô Hoàng Minh, Phó Giám đốc Sở Tài chính TP.HCM, giữ vai trò Phó Chủ tịch Hội đồng. Hội đồng có nhiệm vụ thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi theo quy định của Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) và các nghị định hướng dẫn của Chính phủ. Báo cáo thẩm định sẽ đánh giá toàn diện các nội dung của dự án, chỉ rõ những vấn đề đã thống nhất, những nội dung còn cần bổ sung, hoàn thiện và đề xuất phương án xử lý trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Theo phương án nghiên cứu, tuyến đường sắt đô thị Thủ Thiêm - Long Thành có chiều dài khoảng 47,7 km, kết nối trực tiếp trung tâm TP.HCM với Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Tuyến đi qua địa bàn TP.HCM và tỉnh Đồng Nai, được xem là trục giao thông chiến lược góp phần tăng cường liên kết vùng giữa đô thị lớn nhất cả nước với sân bay quốc tế trọng điểm trong tương lai.

Toàn tuyến được quy hoạch gồm 18 nhà ga, trong đó có 2 ga ngầm và 16 ga trên cao. Tuy nhiên, căn cứ nhu cầu vận tải và định hướng phát triển của TP.HCM cùng Đồng Nai, giai đoạn đầu dự kiến đầu tư 14 ga gồm: Bình Trưng, Đỗ Xuân Hợp, Bà Hiện, Phú Hữu, Long Trường, Vườn Dừa, Long Tân, Phú Thạnh, Tuy Hạ, Nhơn Trạch, Phước Thiện, Xóm Gốc, Long Thành 1 và Long Thành 2.

Về hướng tuyến, dự án bắt đầu từ ga Thủ Thiêm, đi trên cao qua các phường Bình Trưng và Long Trường trước khi chạy song song với cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây. Đến khu vực nút giao Vành đai 3, tuyến chuyển hướng về phía Nam, đi dọc phía Đông tuyến đường này và vượt sông Đồng Nai tại khu vực bên trái cầu Nhơn Trạch.

Khi vào địa phận Đồng Nai, tuyến tiếp tục đi trên cao dọc theo Vành đai 3, sau đó chuyển vào dải phân cách giữa đường 25B, vượt quốc lộ 51 và nút giao cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu trước khi chạy trong dải phân cách giữa đường T1. Đoạn cuối tuyến đi ngầm vào khu quy hoạch đường sắt của sân bay Long Thành và kết thúc tại depot Cẩm Đường. Để triển khai dự án, dự kiến sẽ thu hồi hơn 144 ha đất. Công tác bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng được tách thành một dự án thành phần độc lập, sử dụng nguồn vốn ngân sách của TP.HCM và tỉnh Đồng Nai nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện.

Dự án có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 175.000 tỷ đồng và được đề xuất triển khai theo hình thức BT (xây dựng - chuyển giao). Trước đó, UBND TP.HCM đã chấp thuận giao CTCP Đầu tư Địa ốc Đại Quang Minh, thuộc hệ sinh thái THACO, nghiên cứu và lập Báo cáo nghiên cứu khả thi. Doanh nghiệp có trách nhiệm hoàn thiện hồ sơ, chứng minh năng lực và phối hợp với các cơ quan chức năng thực hiện đầy đủ các thủ tục theo quy định.

Theo kế hoạch, TP.HCM đặt mục tiêu khởi công tuyến đường sắt vào dịp Quốc khánh 2/9 năm nay, hoàn thành xây dựng và đưa vào khai thác trong năm 2030. Khi đi vào hoạt động, tuyến đường sắt được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian di chuyển từ trung tâm TP.HCM đến Cảng hàng không quốc tế Long Thành xuống còn khoảng 20-25 phút, góp phần giảm áp lực cho hệ thống giao thông đường bộ, đặc biệt là tuyến cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây.

Không chỉ giải quyết nhu cầu đi lại, dự án còn được kỳ vọng tạo động lực mở rộng không gian phát triển về phía Đông TP.HCM, thúc đẩy hình thành mạng lưới giao thông công cộng hiện đại, gia tăng kết nối giữa TP.HCM với Đồng Nai và toàn vùng Đông Nam Bộ. Đây cũng được xem là hạ tầng quan trọng phục vụ quá trình khai thác sân bay Long Thành trong tương lai, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Trong bối cảnh TP.HCM tiếp tục giữ vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước với GRDP năm 2025 tăng 7,53%, đóng góp hơn 23% vào tăng trưởng chung và GRDP bình quân đầu người đạt gần 9.000 USD, việc đầu tư các công trình hạ tầng quy mô lớn như tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành được đánh giá là yếu tố then chốt để duy trì đà tăng trưởng, nâng cao chất lượng kết nối vùng và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững trong những năm tới./.