Niên hạn sử dụng đầu máy, toa xe khách không quá 60 năm

Bộ Xây dựng vừa ban hành Văn bản hợp nhất số 73/2026/VBHN-TT-BXD ngày 14/9/2026 về quản lý khai thác, vận tải đường sắt.  Theo đó, hợp nhất Thông tư số 33/2025/TT-BXD (quy định về quản lý khai thác, vận tải đường sắt; có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026) và các nội dung được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 24/2026/TT-BXD.

Các quy định áp dụng đối với tổ chức, cá nhân liên quan đến quản lý, khai thác vận tải đường sắt, gồm các lĩnh vực: Đăng kiểm, đăng ký, niên hạn sử dụng phương tiện giao thông đường sắt; nhân viên đường sắt; vận tải hành khách, hành lý, hàng hóa trên đường sắt quốc gia và đường sắt chuyên dùng có nối ray với đường sắt quốc gia; trách nhiệm của tổ chức, cá nhân khi xảy ra tai nạn giao thông đường sắt; đặc điểm kinh tế - kỹ thuật đối với dịch vụ vận chuyển hành khách nội địa trên đường sắt quốc gia.

Tuy vậy, không áp dụng đối với: Đăng kiểm linh kiện, phương tiện giao thông đường sắt để vận hành trên đường sắt chuyên dùng không nối ray với đường sắt quốc gia hoặc đường sắt địa phương và không đi qua khu dân cư, không giao cắt với hệ thống đường bộ; đăng kiểm linh kiện, phương tiện giao thông đường sắt của quân đội, công an sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh; đăng kiểm linh kiện được lắp trên phương tiện giao thông đường sắt nhập khẩu nguyên chiếc; Nhân viên đường sắt phục vụ lắp đặt thiết bị, thử nghiệm và thi công các dự án xây dựng đường sắt.

Trong nội dung về đăng kiểm phương tiện đường sắt, thông tư quy định chi tiết hình thức, nội dung 4 loại hình kiểm tra chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường, gồm: Kiểm tra sản xuất lắp ráp; kiểm tra nhập khẩu; kiểm tra hoán cải; kiểm tra định kỳ. Kết quả kiểm tra (giấy chứng nhận) được đơn vị đăng kiểm trả bằng bản điện tử hoặc bản giấy, trong đó bản điện tử được lưu trữ trong Cơ sở dữ liệu đăng kiểm phương tiện.

Về đăng kiểm viên đường sắt, thông tư quy định người trở thành đăng kiểm viên phải đáp ứng tiêu chuẩn: Có bằng đại học trở lên, hoàn thành khóa tập huấn nghiệp vụ đăng kiểm, thực tập tối thiểu 12 tháng (06 tháng đối với trường hợp đã công việc liên quan đến quản lý, sản xuất, chữa phương tiện đường sắt từ đủ 36 tháng). Đăng kiểm viên đã đảm nhiệm chức danh từ đủ 5 năm trở lên và hoàn thành tập huấn bậc cao được cấp chứng nhận đăng kiêm viên bậc cao.

Về đăng ký phương tiện đường sắt, các phương tiện nhập khẩu, sản xuất, lắp ráp trong nước trước khi đưa vào khai thác, vận dụng trên đường sắt phải được cơ quan thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận đăng ký phương tiện giao thông đường sắt. UBND cấp tỉnh là cơ quan cấp, cấp lại, thông báo hết hiệu lực Giấy chứng nhận đăng ký phương tiện giao thông đường sắt trên đường sắt quốc gia, đường sắt địa phương và đường sắt chuyên dùng.

Thông tư cũng quy định niên hạn sử dụng đối với phương tiện đường sắt: Không quá 60 năm đối với đầu máy, toa xe khách; không quá 65 năm đối với toa xe hàng chạy trên chính tuyến của đường sắt quốc gia, đường sắt chuyên dùng, đường sắt địa phương.

Bộ Xây dựng ban hành văn bản hợp nhất thông tư, các quy định tại hai thông tư trên nhằm thuận tiện cho việc tra cứu, áp dụng thống nhất các quy định trong lĩnh vực quản lý, khai thác vận tải đường sắt.