Nghiên cứu hoàn thiện các tuyến cao tốc đầu tư theo quy mô phân kỳ

Theo thông báo, thời gian qua ngành giao thông vận tải đã nỗ lực phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh. Đến nay, cả nước đã đưa vào khai thác 3.345 km đường bộ cao tốc.

Tuy nhiên, hiện có khoảng 2.801 km cao tốc đang khai thác theo quy mô phân kỳ, gồm 653 km cao tốc 2 làn xe và 2.148 km cao tốc 4 làn xe hạn chế. Các tuyến này chưa đáp ứng đầy đủ Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường bộ cao tốc, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông và ùn tắc.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, việc nghiên cứu đầu tư nâng cấp, hoàn thiện các tuyến cao tốc đã đầu tư theo quy mô phân kỳ là yêu cầu cấp thiết, đồng thời là nhiệm vụ đã được lãnh đạo Chính phủ chỉ đạo từ nhiệm kỳ trước.

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng tiếp tục xác định phát triển hạ tầng là một trong ba đột phá chiến lược, với mục tiêu đến năm 2030 đưa vào khai thác trên 5.000 km đường bộ cao tốc. Trước đó, tại Thông báo số 225/TB-VPCP ngày 30/4/2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu ưu tiên mở rộng các tuyến cao tốc 2 làn xe, đồng thời từng bước nâng cấp các tuyến cao tốc 4 làn xe hạn chế, trước hết là tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông theo quy hoạch.

Để triển khai nhiệm vụ này, Bộ Xây dựng được giao phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính xác định thứ tự ưu tiên đầu tư trên cơ sở cân đối nguồn lực, đa dạng hóa các nguồn vốn và nghiên cứu cơ chế phù hợp nhằm huy động nguồn lực ngoài ngân sách nhà nước.

Phó Thủ tướng yêu cầu quá trình nghiên cứu phải đánh giá đầy đủ hiệu quả đầu tư, hiệu quả kinh tế - xã hội, chỉ triển khai các dự án có hiệu quả rõ ràng và xác định được khả năng thu hồi vốn. Các cơ quan tư vấn, thẩm định và quyết định đầu tư phải chịu trách nhiệm đối với các nội dung đề xuất.

Cùng với đó, cần rà soát kỹ đơn giá, định mức kinh tế - kỹ thuật để xác định tổng mức đầu tư, dự toán xây dựng hợp lý, bảo đảm hiệu quả, tránh thất thoát, lãng phí.

Đối với các giải pháp kỹ thuật như cầu cạn, hầm đường bộ..., Bộ Xây dựng và các đơn vị liên quan phải đánh giá toàn diện tác động đến môi trường, sinh kế người dân, nguy cơ sạt lở, ngập lụt trong mùa mưa bão, đồng thời tính toán hiệu quả trong suốt vòng đời dự án.

Việc bố trí vốn ngân sách nhà nước phải tuân thủ Nghị quyết số 27/2026/QH16 của Quốc hội về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 và Chỉ thị số 16/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về quản lý, sử dụng vốn đầu tư công gắn với hạch toán kinh tế - xã hội và đánh giá hiệu quả đầu tư.

Bộ Xây dựng cũng được giao đôn đốc các địa phương gồm Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Lạng Sơn, Cao Bằng, Tuyên Quang, Phú Thọ, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đồng Nai, Đồng Tháp và An Giang khẩn trương gửi ý kiến để tổng hợp, xây dựng phương án đầu tư cụ thể, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 22/6/2026.