Kỳ vọng thanh toán điện tử trong giao thông

Nghị định có hiệu lực từ 1/10/2024 nhưng đến ngày 1/10/2025, chủ phương tiện mới phải thực chuyển đổi tài khoản thu phí sang tài khoản giao thông kết nối phương tiện thanh toán. Từ 1/10/2024 đến 1/7/2026 thực hiện duy trì hình thức thu phí dịch vụ sử dụng đường bộ theo hình thức điện tử không dừng. Và từ 1/7/2026 chính thức vận hành hệ thống cơ sở dữ liệu thanh toán điện tử giao thông đường bộ.

Chia sẻ về điểm mới của Nghị định được ban hành, ông Tô Nam Toàn, Trưởng phòng Khoa học Công nghệ Môi trường và Hợp tác Quốc tế, Cục Đường bộ Việt Nam cho biết, các tổ chức, doanh nghiệp và người dân khi tham gia giao thông sẽ có một tài khoản giao thông để thanh toán điện tử hầu hết loại phí, giá, không chỉ với giao thông đường bộ mà còn cho các dịch vụ tại cả các cảng hàng không, cảng biển, bãi đỗ xe, điểm đỗ xe lòng đường, kiểm định... Nhờ vậy, giúp người tham gia giao thông tiết kiệm thời gian, chi phí khi thanh toán các dịch vụ vận tải, điều này phù hợp với chủ trương hạn chế sử dụng tiền mặt của Nhà nước…

Theo ông Toàn, khi đưa ra lộ trình chuyển đổi từ tài khoản thu phí sang tài khoản giao thông, Cục Đường bộ Việt Nam đã lường trước các vấn đề để đảm bảo kết nối giữa các nhà cung cấp dịch vụ với đơn vị cung ứng phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt. Cục Đường bộ Việt Nam kỳ vọng khi quy định ban hành sẽ được người dân ủng hộ; đồng thời, cho biết, kỳ vọng với lộ trình 1 năm sẽ thực hiện xong việc chuyển đổi tài khoản thu phí sang tài khoản giao thông kết nối phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt của 5,6 triệu phương tiện hiện nay, nhất là khi việc chuyển đổi xác thực sinh trắc học của ngành ngân hàng chỉ diễn ra từ 1-2 tuần nhưng vẫn thành công.

Trước vấn đề nêu trên, theo chuyên gia giao thông Lê Minh Quốc cho rằng, để đơn giản và thuận tiện cho người dân, không cần thiết phải tách bạch các tài khoản riêng, mà có thể gộp chung các tài khoản thanh toán như đưa về thanh toán qua ngân hàng. Đối với người dân, điều quan trọng là dịch vụ ngon, bổ, rẻ; và làm sao cần tinh gọn việc thanh toán mà vẫn đảm bảo an ninh, vừa đảm bảo kinh tế.

Lắng nghe mong muốn này, ông Lê Thanh Tùng, Giám đốc Trung tâm CNTT, Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) thông tin: Nhiều thành phố lớn ở Mỹ, Nga, Pháp… đã thực hiện thanh toán thẻ theo phương thức account - based hoặc thẻ ngân hàng trong giao thông. Từ tháng 9 năm nay, Trung Quốc áp dụng với thẻ thanh toán Master Card và Visa để thanh toán trên toàn bộ mạng lưới vận tải đường sắt của thành phố và thanh toán các dịch vụ tự động khác.

Tại Việt Nam, để phát triển thẻ vé thông minh trong giao thông, ông Tùng đề xuất mỗi thành phố, tốt nhất là mỗi quốc gia nên có một hệ thống thẻ vé điện tử tập trung, duy nhất, sử dụng cho tất cả các đơn vị cung cấp dịch vụ giao thông công cộng bao gồm bus, metro, ít nhất là một thành phố có sự liên thông thanh toán bằng thẻ vé. Bên cạnh đó nên hỗ trợ việc sử dụng thẻ ngân hàng trong thanh toán giao thông. Tiêu chuẩn kỹ thuật về thẻ vé nên dựa trên tiêu chuẩn mở, không có giới hạn về đơn vị cung cấp thẻ, thiết bị đầu đọc và nên được xây dựng dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế, có thể sử dụng lại các sản phẩm thẻ, đầu đọc đã có sẵn thị trường, rút ngắn thời gian triển khai.

Theo kế hoạch, từ nay đến ngày 1/10/2025, hơn 5,6 triệu phương tiện sẽ phải chuyển đổi tài khoản thu phí sang tài khoản giao thông được kết nối với các phương tiện thanh toán. Trong thời gian này, tại các trạm thu phí, hình thức thu phí dịch vụ sử dụng đường bộ sẽ tiếp tục được duy trì dưới dạng điện tử không dừng.

Đặc biệt, hệ thống cơ sở dữ liệu thanh toán điện tử cho giao thông đường bộ sẽ chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1/7/2026, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc hiện đại hóa hệ thống giao thông.

Theo Tạp chí Môi trường Giao thông