Gỡ nút thắt mặt bằng và vật liệu cho dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận

Theo kế hoạch, dự án được khởi công vào cuối năm 2025 và đặt mục tiêu hoàn thành vào tháng 6/2028, sớm hơn 6 tháng so với tiến độ ban đầu. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bộ Xây dựng xác định công tác giải phóng mặt bằng và bảo đảm nguồn cung vật liệu là hai yếu tố mang tính quyết định.

Hiện nay, mặc dù dự án đã triển khai thi công trên nhiều hạng mục, công tác giải phóng mặt bằng vẫn chưa hoàn tất. Bộ Xây dựng đề nghị TP.HCM, Tây Ninh và Đồng Tháp khẩn trương bàn giao toàn bộ mặt bằng sạch trong quý III-2026. Đặc biệt, phần diện tích 20,15 ha phục vụ xây dựng đường gom bổ sung cần được bàn giao trước ngày 30/7/2026. Đây được xem là “đường găng” của dự án, có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng triển khai các hạng mục chính và bảo đảm tiến độ tổng thể.

Thực tế cho thấy, dù tỷ lệ bàn giao mặt bằng đã đạt trên 90%, toàn tuyến vẫn còn khoảng 117 ha chưa được giải phóng. Trong đó, đáng lo ngại nhất là 20,6 ha nằm trên các vị trí ảnh hưởng trực tiếp đến thi công tuyến chính. Phần diện tích này tập trung tại TP.HCM với 6,3 ha, Tây Ninh 10,6 ha và Đồng Tháp 3,7 ha. Ngoài ra, việc di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật như điện, nước, viễn thông tại một số khu vực cũng đang làm chậm quá trình triển khai.

Để tháo gỡ khó khăn, doanh nghiệp dự án đã kiến nghị Bộ Xây dựng phối hợp chặt chẽ hơn với các địa phương nhằm sớm hoàn thành công tác di dời hạ tầng kỹ thuật và bàn giao các phần diện tích còn lại ngay trong tháng 7/2026. Song song với bài toán mặt bằng, nguồn vật liệu xây dựng đang trở thành thách thức lớn đối với dự án. Theo tính toán của các đơn vị thi công, toàn công trình cần từ 3,2 đến 3,7 triệu m³ cát và khoảng 3 đến 3,5 triệu m³ đá để phục vụ san lấp, nền đường và các hạng mục kết cấu.

Tuy nhiên, nguồn cung hiện nay chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế. Đến thời điểm hiện tại, các nhà thầu mới tập kết được khoảng 150.000 m³ cát, chiếm tỷ lệ rất nhỏ so với tổng nhu cầu. Đáng chú ý, phần lớn khối lượng cát này là cát thương mại nhập khẩu từ Campuchia với chi phí cao, làm gia tăng áp lực về tài chính và tổ chức thi công.

Đối với vật liệu đá, tình hình cũng không khả quan hơn. Dù dự án đã được phân bổ khai thác khoảng 1 triệu m³ từ các mỏ tại Đồng Nai và TP.HCM, khối lượng này vẫn còn cách xa nhu cầu thực tế. Trước nguy cơ thiếu hụt vật liệu kéo dài, Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương có nguồn tài nguyên phù hợp như Đồng Tháp, Vĩnh Long đối với cát; TP.HCM, Đồng Nai và An Giang đối với đá khẩn trương hỗ trợ xác định nguồn cung và hoàn tất thủ tục cấp phép khai thác trong quý III-2026.

Trong khi các khó khăn đang được tập trung tháo gỡ, không khí thi công trên công trường vẫn diễn ra khẩn trương. Công ty TNHH BOT cao tốc Sài Gòn - Mỹ Thuận cho biết đã huy động gần 1.000 kỹ sư, công nhân cùng hơn 450 máy móc, thiết bị hiện đại để triển khai dự án. Trên toàn tuyến hiện có 62 mũi thi công hoạt động đồng loạt, trong đó nhiều thiết bị công suất lớn như 28 dây chuyền khoan cọc và 30 dây chuyền khoan cọc nhồi đang làm việc liên tục ngày đêm.

Tính đến nay, giá trị sản lượng thi công đã đạt khoảng 1.054 tỷ đồng, tương đương gần 5% tổng giá trị xây lắp. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy quyết tâm của chủ đầu tư và các nhà thầu trong việc đẩy nhanh tiến độ dự án.

Với vai trò là tuyến cao tốc chiến lược kết nối TP.HCM với khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, việc sớm tháo gỡ các nút thắt về mặt bằng và vật liệu không chỉ quyết định tiến độ của dự án mà còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao năng lực vận tải và giảm áp lực giao thông cho toàn vùng trong những năm tới. Khi các khó khăn hiện hữu được giải quyết đồng bộ, mục tiêu đưa dự án về đích vào giữa năm 2028 hoàn toàn có cơ sở để trở thành hiện thực./.