Giữ khoảng cách an toàn trên cao tốc: Chủ động trước những tình huống bất ngờ

Trên cao tốc, phương tiện thường lưu thông với tốc độ cao nên chỉ một tình huống bất ngờ như xe phía trước phanh gấp, phương tiện khác chuyển làn, nhập làn hoặc dòng xe đột ngột giảm tốc cũng có thể khiến khoảng cách an toàn bị thu hẹp trong thời gian rất ngắn.

Thực tế cho thấy, dù tài xế đã chủ động tạo khoảng cách với xe phía trước, khoảng trống này vẫn có thể nhanh chóng thay đổi khi phương tiện từ làn bên cạnh chuyển vào. Trong trường hợp đó, người điều khiển cần giảm tốc phù hợp để tái lập khoảng cách, thay vì tiếp tục duy trì tốc độ và để phương tiện rơi vào tình trạng bám sát xe phía trước.

Đối với xe tải, xe khách và các phương tiện có tải trọng lớn, việc duy trì khoảng cách càng có ý nghĩa quan trọng do đặc tính tăng, giảm tốc và quãng đường phanh khác với ô tô con.

Theo phản ánh của một số tài xế thường xuyên lưu thông trên tuyến cao tốc Hoài Nhơn - Quy Nhơn, xe tải nặng cần nhiều thời gian và khoảng trống hơn khi tăng tốc, giảm tốc, chuyển làn hoặc vượt phương tiện phía trước. Khi mật độ giao thông tăng cao, phương tiện liên tục nhập làn, chuyển làn khiến khoảng cách giữa các xe thường xuyên biến động.

Do đó, ngoài việc tuân thủ quy định, tài xế cần duy trì sự tập trung, quan sát cả phía trước, phía sau và các làn đường bên cạnh để chủ động xử lý. Khi khoảng cách bị thu hẹp do phương tiện khác chuyển vào, người lái phải kịp thời điều chỉnh tốc độ, tạo lại khoảng cách cần thiết.

Tương tự, với xe khách đường dài, việc giữ khoảng cách trên cao tốc không đơn thuần là duy trì một khoảng trống cố định mà là quá trình liên tục quan sát và điều chỉnh theo diễn biến giao thông.

Một số tài xế chạy tuyến đường dài cho rằng, tình huống thường gặp là phương tiện đang giữ khoảng cách an toàn nhưng bất ngờ có xe từ làn bên cạnh chuyển vào phía trước. Lúc này, tài xế cần giảm tốc và tạo lại khoảng cách để bảo đảm an toàn.

Thực tế cũng đặt ra yêu cầu việc phát hiện, xác định hành vi không giữ khoảng cách an toàn cần có đủ dữ liệu phản ánh diễn biến của phương tiện. Bởi khoảng cách giữa hai xe có thể thay đổi chỉ trong vài giây do xe phía trước giảm tốc, phanh gấp hoặc phương tiện khác nhập làn.

Việc ứng dụng hệ thống camera và công nghệ giám sát trên cao tốc vì vậy ngày càng đóng vai trò quan trọng. Dữ liệu về tốc độ, vị trí, khoảng cách và diễn biến của phương tiện có thể hỗ trợ cơ quan chức năng xác định tình huống giao thông, đồng thời nâng cao hiệu quả phát hiện, xử lý vi phạm.

Một vấn đề khác đối với người điều khiển phương tiện là khả năng ước lượng khoảng cách khi đang di chuyển với tốc độ cao. Trong thực tế, việc xác định bằng mắt các khoảng cách cụ thể không phải lúc nào cũng dễ dàng, nhất là trong điều kiện mật độ phương tiện lớn hoặc thời tiết, tầm nhìn không thuận lợi.

Vì vậy, bên cạnh tuân thủ biển báo và quy định về khoảng cách, người lái cần hình thành thói quen chủ động giữ khoảng trống đủ an toàn, tránh bám sát phương tiện phía trước và không chờ đến khi khoảng cách bị thu hẹp mới giảm tốc.

Hạ tầng và tổ chức giao thông cũng là những yếu tố tác động trực tiếp đến khả năng duy trì khoảng cách của phương tiện. Tại các khu vực nhập làn, tách dòng hoặc thường xuyên phát sinh hoạt động chuyển làn, hệ thống biển báo, vạch kẻ đường và phương án tổ chức giao thông hợp lý sẽ hỗ trợ người lái nhận biết tình huống sớm hơn.

Cùng với đó, việc tuyên truyền về giữ khoảng cách an toàn cần gắn với những tình huống thực tế trên cao tốc, nhất là đối với tài xế xe tải, xe khách và phương tiện thường xuyên lưu thông đường dài. Người lái cần nắm được cách điều chỉnh tốc độ, xử lý khi xe khác bất ngờ nhập làn, chuyển làn hoặc khi dòng phương tiện phía trước giảm tốc đột ngột.

Dù khoảng cách giữa các phương tiện có thể thay đổi liên tục do diễn biến giao thông, người điều khiển vẫn phải chủ động kiểm soát tốc độ và tái lập khoảng cách phù hợp. Việc kết hợp ý thức, kỹ năng của người lái với tổ chức giao thông và công nghệ giám sát sẽ góp phần hạn chế nguy cơ va chạm, tai nạn trên các tuyến cao tốc.