Giao thông xanh mở lối cho du lịch bền vững ở Huế

Giữa nhịp sống yên bình của cố đô, hình ảnh những đoàn du khách thong thả đạp xe qua cầu Trường Tiền, dọc hai bờ sông Hương hay len lỏi trong các làng cổ, khu nhà vườn đã trở thành nét đặc trưng của Huế. Không đơn thuần là phương tiện di chuyển, xe đạp đang góp phần định hình phong cách du lịch chậm, gần gũi với thiên nhiên và di sản. Đây cũng là xu hướng được nhiều đô thị du lịch trên thế giới lựa chọn trong phát triển bền vững.

Là địa phương sở hữu Quần thể Di tích Cố đô Huế và Nhã nhạc cung đình Huế, hai Di sản văn hóa thế giới được UNESCO ghi danh, cùng hệ thống cảnh quan thiên nhiên đặc sắc, Huế có nhiều điều kiện để phát triển loại hình giao thông xanh phục vụ du lịch. Đây cũng là một trong những định hướng quan trọng nhằm giảm phát thải khí nhà kính, cải thiện chất lượng môi trường đô thị và nâng cao trải nghiệm của du khách.

Những năm gần đây, TP Huế từng bước chuyển đổi chiến lược phát triển giao thông theo hướng ưu tiên các phương tiện thân thiện với môi trường như xe đạp, xe điện và vận tải hành khách công cộng. Định hướng này không chỉ đáp ứng mục tiêu tăng trưởng xanh mà còn phù hợp với yêu cầu bảo tồn di sản, hạn chế áp lực giao thông trong khu vực trung tâm và các điểm tham quan.

Theo kế hoạch phát triển giao thông xanh giai đoạn 2023 - 2030, thành phố tập trung thúc đẩy chuyển đổi phương tiện sử dụng điện và năng lượng sạch, đồng thời phát triển kết cấu hạ tầng giao thông xanh. Thành phố cũng từng bước thay thế các phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch bằng phương tiện điện. Song song với đó là mở rộng việc sử dụng xăng sinh học E5, phát triển hệ thống trạm sạc điện nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người dân và doanh nghiệp.

Từ những chủ trương này, giao thông xanh tại Huế đang dần hiện hữu trong đời sống thường ngày. Đáng chú ý là sự phát triển của hệ thống xe đạp công cộng. Các trạm xe đạp công cộng được bố trí tại nhiều tuyến phố trung tâm, khu vực trường học, bệnh viện, công viên và các điểm di sản, tạo thuận lợi để người dân và du khách tiếp cận phương tiện giao thông thân thiện với môi trường.

Việc phát triển xe đạp không chỉ góp phần giảm ô nhiễm môi trường mà còn góp phần hình thành sản phẩm du lịch đặc trưng của Huế. Với địa hình bằng phẳng, khoảng cách giữa các điểm tham quan không quá xa, cùng hệ thống cây xanh, sông ngòi và các khu nhà vườn đan xen trong đô thị, xe đạp được xem là phương tiện lý tưởng để du khách khám phá chiều sâu văn hóa và nhịp sống của vùng đất cố đô.

Từ Đại Nội, các lăng vua Nguyễn đến chùa Thiên Mụ, làng hương Thủy Xuân, làng hoa giấy Thanh Tiên hay những tuyến phố ẩm thực, hành trình bằng xe đạp giúp du khách có thêm thời gian cảm nhận nhịp sống địa phương, tiếp cận gần hơn với cảnh quan và con người Huế. Đây là loại hình trải nghiệm được nhiều du khách quốc tế ưa chuộng.

Không chỉ dừng lại ở việc phát triển phương tiện xanh, TP Huế còn lồng ghép quy hoạch giao thông xanh trong chiến lược phát triển đô thị. Mục tiêu là xây dựng hệ thống giao thông an toàn, sạch, thân thiện với môi trường, đồng thời giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ cảnh quan và gìn giữ giá trị di sản.

Ông Hoàng Hải Minh, Phó Chủ tịch UBND TP Huế cho biết, thành phố khuyến khích người dân và du khách sử dụng xe đạp khi di chuyển trong khu vực đô thị, từng bước xây dựng Huế trở thành thành phố xe đạp thân thiện với môi trường. Theo ông Minh, địa phương đang lồng ghép các nội dung phát triển giao thông xanh vào quy hoạch chung của đô thị, đồng thời tiếp tục triển khai mô hình xe đạp công cộng nhằm tạo điều kiện để người dân thay đổi thói quen đi lại theo hướng bền vững hơn.

Song hành với phát triển giao thông xanh, TP Huế cũng chú trọng xây dựng hệ sinh thái du lịch xanh. Đây được xem là hai trụ cột có mối liên kết chặt chẽ, hướng đến mục tiêu phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường và bảo tồn di sản.

Đầu năm 2025, UBND TP Huế đã ban hành Quyết định số 1431/QĐ-UBND về Bộ tiêu chí Du lịch xanh thành phố Huế. Bộ tiêu chí được xây dựng nhằm cụ thể hóa định hướng phát triển du lịch bền vững, phù hợp với Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh và xu thế phát triển du lịch có trách nhiệm trên thế giới.

Bộ tiêu chí áp dụng đối với các cơ sở lưu trú du lịch, điểm tham quan và cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống trên địa bàn. Nội dung tập trung vào nhiều nhóm tiêu chí như sử dụng năng lượng và vật liệu thân thiện với môi trường, quản lý chất thải, tái chế, kiểm soát tiếng ồn, chất lượng không khí, trách nhiệm với cộng đồng và phát triển sản phẩm du lịch bền vững.

Việc đánh giá được thực hiện trên cơ sở tự nguyện. Các cơ sở đăng ký tham gia sẽ được Hội đồng thẩm định đánh giá theo ba mức gồm Cơ bản, Nâng cao và Xuất sắc. Những đơn vị đạt yêu cầu sẽ được cấp giấy chứng nhận có giá trị trong ba năm và được sử dụng Bộ nhận diện Du lịch xanh thành phố Huế trong hoạt động quảng bá.

Theo UBND TP Huế, việc ban hành Bộ tiêu chí không chỉ góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch mà còn tạo động lực để doanh nghiệp áp dụng các mô hình sản xuất, kinh doanh thân thiện với môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát sinh chất thải và tăng cường trách nhiệm xã hội.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động mạnh đến các đô thị ven biển miền Trung, phát triển giao thông xanh gắn với du lịch bền vững được xem là hướng đi phù hợp đối với Huế. Đây không chỉ là giải pháp giảm phát thải, cải thiện chất lượng môi trường mà còn góp phần bảo vệ những giá trị văn hóa, lịch sử đã làm nên thương hiệu của vùng đất cố đô.

Từ những tuyến xe đạp len lỏi qua các di sản, những phương tiện sử dụng năng lượng sạch cho đến hệ thống tiêu chí du lịch xanh đang được triển khai, Huế từng bước khẳng định quyết tâm xây dựng một đô thị phát triển hài hòa giữa kinh tế, môi trường và văn hóa. Khi giao thông xanh trở thành một phần trong trải nghiệm của du khách, đó cũng là nền tảng để Huế khẳng định vị thế của một đô thị di sản phát triển theo hướng xanh, thân thiện và bền vững.

Hữu Tin – Văn Quý

Theo Tạp chí Môi trường Giao thông