Dùng VNeID thay GPLX: không phải lúc nào cũng hợp lệ, vẫn có thể bị phạt
Theo quy định của pháp luật hiện hành, người tham gia giao thông không chỉ cần tuân thủ các quy tắc an toàn mà còn phải đảm bảo mang đầy đủ giấy tờ hợp lệ khi điều khiển phương tiện. Dù việc sử dụng tài khoản định danh điện tử ngày càng phổ biến, không phải trong mọi trường hợp người dân đều có thể thay thế hoàn toàn giấy tờ bản cứng.
Căn cứ khoản 1 Điều 56 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (số 36/2024/QH15), người lái xe khi tham gia giao thông phải đáp ứng đủ điều kiện về độ tuổi, sức khỏe và có giấy phép lái xe (GPLX) còn hiệu lực, phù hợp với loại phương tiện đang điều khiển. Đồng thời, người điều khiển phương tiện bắt buộc phải mang theo các loại giấy tờ cần thiết để xuất trình khi lực lượng chức năng kiểm tra.
Cụ thể, các giấy tờ bắt buộc bao gồm: Chứng nhận đăng ký xe hoặc bản sao chứng thực kèm theo giấy xác nhận của tổ chức tín dụng trong trường hợp phương tiện đang thế chấp; Giấy phép lái xe phù hợp với loại xe; Chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe cơ giới; cùng với Chứng nhận bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc của chủ xe cơ giới.
Tuy nhiên, Luật cũng có những quy định mở nhằm tạo thuận lợi cho người dân trong quá trình tham gia giao thông. Theo khoản 3 Điều 56 của Luật này, trong trường hợp các loại giấy tờ nói trên đã được tích hợp vào tài khoản định danh điện tử, việc xuất trình và kiểm tra có thể thực hiện thông qua ứng dụng điện tử thay vì bản giấy truyền thống.
Điều này đồng nghĩa với việc, nếu người dân đã tích hợp đầy đủ và hợp lệ các giấy tờ như GPLX vào ứng dụng VNeID, họ có thể sử dụng điện thoại để xuất trình khi được yêu cầu kiểm tra. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít trường hợp người dân đã có tài khoản VNeID nhưng chưa thực hiện tích hợp GPLX, hoặc việc tích hợp chưa hoàn tất, chưa được hệ thống xác nhận hợp lệ.
Trong những tình huống này, việc chỉ xuất trình VNeID mà không có GPLX bản cứng đi kèm sẽ không được chấp nhận, và người điều khiển phương tiện vẫn bị xử phạt theo quy định. Đây là điểm mà nhiều người dân còn nhầm lẫn, cho rằng chỉ cần có tài khoản định danh điện tử là đủ.
Theo quy định tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP (các Điều 13, 14 và 18), hành vi không mang theo giấy phép lái xe sẽ bị xử phạt tùy theo loại phương tiện. Cụ thể, đối với người điều khiển xe máy, mức phạt dao động từ 200.000 đồng đến 300.000 đồng. Đối với ô tô, mức phạt cao hơn, từ 300.000 đồng đến 400.000 đồng.
Do đó, để tránh bị xử phạt không đáng có, người dân cần kiểm tra kỹ tình trạng tích hợp giấy tờ trên ứng dụng VNeID trước khi tham gia giao thông. Trong trường hợp chưa tích hợp hoặc chưa chắc chắn về tính hợp lệ, tốt nhất vẫn nên mang theo đầy đủ giấy tờ bản cứng.
Để tích hợp GPLX vào VNeID, người dân có thể thực hiện theo các bước sau: trước tiên đăng nhập tài khoản định danh điện tử mức 2 trên ứng dụng; tiếp theo chọn mục “Ví giấy tờ”; sau đó chọn “Tích hợp giấy tờ” và nhấn “Tạo mới yêu cầu”. Cuối cùng, người dùng điền đầy đủ thông tin theo hướng dẫn và gửi yêu cầu để hệ thống xác nhận.
Việc tích hợp giấy tờ vào VNeID mang lại nhiều tiện ích, giúp giảm bớt giấy tờ phải mang theo và đơn giản hóa thủ tục kiểm tra. Tuy nhiên, người dân cần hiểu rõ rằng chỉ khi dữ liệu đã được tích hợp đầy đủ, chính xác và hợp lệ thì mới có thể thay thế cho giấy tờ bản cứng. Trong giai đoạn chuyển đổi hiện nay, sự chủ động và nắm rõ quy định sẽ giúp người tham gia giao thông tránh những rủi ro và vi phạm không đáng có.
