Điều chỉnh đồng bộ quản lý tài sản hạ tầng giao thông

Nghị định được ban hành ngày 31/3/2026, sửa đổi một số nội dung của 4 nghị định hiện hành, gồm: Nghị định số 44/2024/NĐ-CP về quản lý tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ; Nghị định số 12/2025/NĐ-CP về đường thủy nội địa; Nghị định số 15/2025/NĐ-CP về đường sắt; và Nghị định số 84/2025/NĐ-CP về hàng hải.

Làm rõ hệ thống cơ quan quản lý

Một trong những nội dung trọng tâm là sửa đổi quy định về cơ quan quản lý đường bộ. Theo đó, hệ thống này được xác định rõ theo 3 cấp.

Ở trung ương là cơ quan trực thuộc Bộ Xây dựng, thực hiện chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng quản lý nhà nước về đường bộ. Ở cấp tỉnh là cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, thực hiện nhiệm vụ tham mưu và quản lý lĩnh vực đường bộ tại địa phương. Ở cấp xã, UBND xã, phường, đặc khu là cơ quan trực tiếp thực hiện chức năng quản lý nhà nước về đường bộ trên địa bàn.

Song song với đó, nghị định cũng quy định cụ thể các cơ quan nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập được giao quản lý tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ ở từng cấp, từ trung ương đến địa phương, bảo đảm rõ ràng về trách nhiệm và tổ chức thực hiện.

Cụ thể hóa thẩm quyền giao tài sản

Nghị định 99/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi quy định về thẩm quyền quyết định giao quản lý tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ.

Theo đó, Bộ trưởng Bộ Xây dựng quyết định giao tài sản thuộc phạm vi trung ương quản lý cho các cơ quan, đơn vị trực thuộc. Đối với tài sản thuộc địa phương, Chủ tịch UBND cấp tỉnh có thẩm quyền quyết định hoặc phân cấp cho các cơ quan liên quan thực hiện việc giao quản lý.

Quy định này góp phần làm rõ trách nhiệm, tránh chồng chéo trong tổ chức quản lý và khai thác tài sản hạ tầng giao thông.

Chuẩn hóa cơ chế quản lý nguồn thu, chi phí khai thác

Một điểm mới quan trọng khác là việc sửa đổi quy định về quản lý, sử dụng nguồn thu từ khai thác tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ.

Đối với trường hợp cơ quan, đơn vị trực tiếp tổ chức khai thác, các khoản thu từ phí sử dụng đường bộ và các loại phí khác được quản lý theo quy định của pháp luật về phí và ngân sách nhà nước. Trong khi đó, nguồn thu từ cung cấp dịch vụ liên quan được áp dụng theo cơ chế tài chính của đơn vị quản lý tài sản công.

Với các hình thức khai thác như chuyển nhượng quyền thu phí, cho thuê quyền khai thác hoặc chuyển nhượng có thời hạn, số tiền thu được sau khi trừ chi phí hợp lý phải nộp toàn bộ vào ngân sách nhà nước. Nguồn thu này được phân chia theo cấp quản lý: ngân sách trung ương đối với tài sản do trung ương quản lý, và ngân sách địa phương đối với tài sản thuộc địa phương.

Nghị định cũng quy định rõ các khoản chi phí được phép khấu trừ, bao gồm chi phí lập và phê duyệt đề án, chi phí tổ chức đấu giá, chi phí bảo vệ tài sản, chi phí phục vụ quản lý trong thời gian thực hiện hợp đồng và các chi phí liên quan khác.

Đồng thời, trình tự, thủ tục thanh toán và thời hạn nộp ngân sách cũng được quy định cụ thể, trong đó yêu cầu nộp phần còn lại vào ngân sách trong thời hạn 45 ngày đối với lần thanh toán đầu tiên và 30 ngày đối với các lần tiếp theo.

Tăng cường trách nhiệm, minh bạch quản lý

Nghị định nhấn mạnh trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị quản lý tài sản trong việc xác định chính xác các khoản chi phí, cũng như thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nộp ngân sách nhà nước theo quy định.

Việc sửa đổi, bổ sung các quy định lần này được kỳ vọng sẽ hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác tài sản kết cấu hạ tầng giao thông, đồng thời bảo đảm tính minh bạch, đồng bộ và phù hợp với thực tiễn.