Đeo tai nghe khi đi xe máy, mở nhạc quá lớn khi lái ô tô: Thói quen nhỏ, nguy cơ lớn
Không ít người có thói quen đeo tai nghe khi điều khiển xe máy để nghe nhạc, nghe điện thoại hoặc podcast trong suốt hành trình. Trong khi đó, nhiều tài xế ô tô lại thích mở nhạc với âm lượng lớn để giải trí hoặc chống buồn ngủ. Những thói quen tưởng như vô hại này lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ, làm giảm khả năng nhận biết âm thanh từ môi trường xung quanh, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn giao thông.
Âm thanh là một trong những "giác quan cảnh báo" quan trọng khi tham gia giao thông. Tiếng còi xe, tiếng động cơ phương tiện phía sau, tiếng phanh gấp hay đặc biệt là tín hiệu ưu tiên của xe cứu thương, xe chữa cháy, xe cảnh sát... đều giúp người điều khiển phương tiện kịp thời xử lý tình huống.
Khi đeo tai nghe, đặc biệt là loại có khả năng chống ồn chủ
động hoặc mở nhạc với âm lượng lớn, người lái xe máy rất dễ bị tách biệt khỏi môi trường xung quanh. Họ có thể không nghe thấy tiếng còi cảnh báo, không phát hiện phương tiện đang vượt hoặc không nhận biết được nguy cơ đang đến gần. Điều này làm tăng nguy cơ va chạm, nhất là tại các nút giao đông đúc hoặc trên những tuyến đường có mật độ phương tiện lớn.
Tương tự, trong khoang ô tô cách âm tốt, việc mở nhạc với âm lượng quá lớn cũng khiến tài xế bị "che lấp" các tín hiệu âm thanh quan trọng. Nhiều người cho rằng ô tô có gương chiếu hậu và camera hỗ trợ nên không cần quá chú ý đến âm thanh. Tuy nhiên, thực tế cho thấy có không ít trường hợp tài xế chỉ phát hiện xe ưu tiên khi phương tiện này đã ở rất gần, khiến việc nhường đường trở nên chậm trễ và tiềm ẩn nguy cơ xảy ra va chạm.
Thời gian qua, trên mạng xã hội đã xuất hiện nhiều đoạn video ghi lại cảnh xe cứu thương bật còi ưu tiên liên tục nhưng vẫn phải di chuyển chậm phía sau các phương tiện. Trong một số trường hợp, tài xế ô tô được cho là mở nhạc quá lớn hoặc đóng kín cửa xe nên không nhận ra tín hiệu xin đường của xe cứu thương. Chỉ đến khi các phương tiện xung quanh liên tục ra hiệu hoặc xe cứu thương áp sát, tài xế mới giật mình chuyển làn.
Mỗi giây chậm trễ đối với xe cứu thương đều có thể ảnh hưởng đến cơ hội cứu sống người bệnh. Việc không phát hiện tín hiệu ưu tiên, dù vô tình hay do mất tập trung vì âm nhạc, đều có thể gây ra những hậu quả đáng tiếc. Đây cũng là lời nhắc nhở rằng việc tham gia giao thông đòi hỏi người điều khiển phương tiện phải duy trì khả năng quan sát và lắng nghe ở mức cao nhất.
Các chuyên gia an toàn giao thông khuyến cáo người điều khiển xe máy tuyệt đối không nên sử dụng tai nghe khi đang lái xe. Nếu cần nhận cuộc gọi khẩn cấp, nên dừng xe vào nơi an toàn trước khi nghe. Đối với người lái ô tô, nên điều chỉnh âm lượng vừa phải, đủ để giải trí nhưng vẫn có thể nghe rõ tiếng còi xe, tín hiệu ưu tiên và các âm thanh bất thường từ bên ngoài cũng như từ chính phương tiện.
Bên cạnh đó, tài xế không nên phụ thuộc hoàn toàn vào camera hay cảm biến. Việc thường xuyên quan sát gương chiếu hậu, giữ khoảng cách an toàn và chú ý đến các tín hiệu giao thông vẫn là những kỹ năng quan trọng giúp xử lý kịp thời các tình huống phát sinh.
Một bài hát yêu thích hay một cuộc gọi có thể chờ thêm vài phút, nhưng chỉ một khoảnh khắc mất tập trung hoặc không nghe thấy tín hiệu cảnh báo cũng có thể dẫn đến tai nạn hoặc làm chậm hành trình của một chiếc xe cứu người. An toàn giao thông không chỉ đến từ việc chấp hành luật lệ mà còn bắt đầu từ những thói quen rất nhỏ như giảm âm lượng, tháo tai nghe và luôn lắng nghe những âm thanh đang diễn ra trên đường.