Đèn cảnh báo áp suất lốp: Không phải cứ sáng là lốp đã thủng
Đèn cảnh báo áp suất lốp trên bảng táp-lô là một trong những tính năng an toàn được trang bị ngày càng phổ biến trên ô tô. Tuy nhiên, không ít tài xế vẫn có tâm lý chủ quan khi thấy cảnh báo xuất hiện, cho rằng xe vẫn vận hành bình thường nên tiếp tục di chuyển. Việc bỏ qua tín hiệu này có thể tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, đặc biệt khi xe chạy tốc độ cao.
Hệ thống giám sát áp suất lốp (TPMS) có nhiệm vụ theo dõi áp suất tại các bánh xe và phát tín hiệu cảnh báo khi áp suất giảm xuống dưới ngưỡng nhất định. Đây là một tính năng hỗ trợ an toàn hữu ích, giúp tài xế phát hiện sớm tình trạng lốp non hơi mà bằng mắt thường khó nhận biết.
Tuy nhiên, TPMS không phải là hệ thống có thể phát hiện và cảnh báo mọi sự cố liên quan đến lốp. Đèn cảnh báo thường chỉ xuất hiện khi áp suất đã giảm đến một mức nhất định. Trước thời điểm đó, lốp có thể đã hoạt động trong tình trạng thiếu hơi nhưng người lái vẫn khó nhận thấy sự khác biệt.
Đây cũng là lý do tài xế không nên có suy nghĩ rằng chỉ cần đèn chưa sáng thì lốp chắc chắn đang ở trạng thái an toàn. Việc kiểm tra áp suất định kỳ bằng đồng hồ đo vẫn cần được thực hiện, kể cả với những chiếc xe được trang bị TPM.
Khi áp suất thấp hơn mức khuyến nghị, phần hông lốp phải biến dạng nhiều hơn trong quá trình bánh xe quay. Điều này làm tăng ma sát và nhiệt sinh ra bên trong lốp. Nếu phương tiện tiếp tục chạy trong thời gian dài, đặc biệt ở tốc độ cao, nhiệt tích tụ có thể làm tăng nguy cơ hư hỏng kết cấu lốp, bong tách mặt gai hoặc nổ lốp.
Lốp non hơi cũng ảnh hưởng đến khả năng vận hành của xe. Tay lái có thể trở nên nặng hơn, xe kém ổn định khi vào cua, khả năng phanh và độ bám đường có thể bị ảnh hưởng. Khi xảy ra tình huống phải phanh gấp hoặc đánh lái tránh chướng ngại vật, những thay đổi này có thể khiến tài xế khó kiểm soát phương tiện hơn.
Đặc biệt, trên cao tốc, nơi phương tiện thường di chuyển ở tốc độ cao, một sự cố xảy ra đột ngột với lốp có thể khiến tài xế mất nhiều thời gian để xử lý. Nếu không giữ được bình tĩnh hoặc đánh lái quá mạnh, nguy cơ va chạm với phương tiện khác hoặc lan can đường là rất lớn.
Một bất cập khác xuất phát từ việc nhiều tài xế chưa hiểu đúng các thông số liên quan đến áp suất lốp.
Khi đèn cảnh báo bật sáng, một số người chỉ đơn giản đưa xe đến nơi bơm lốp và yêu cầu bơm thêm hơi mà không kiểm tra nguyên nhân khiến áp suất giảm. Trong trường hợp lốp bị đinh hoặc vật sắc nhọn đâm, việc chỉ bơm thêm hơi mà không xử lý vết thủng có thể khiến lốp tiếp tục mất hơi trong quá trình di chuyển.
Đáng chú ý, con số áp suất được in trên thành lốp không nhất thiết là mức áp suất mà người sử dụng nên bơm cho xe. Đây thường là thông số liên quan đến giới hạn của lốp. Áp suất vận hành phù hợp cần căn cứ vào khuyến cáo của nhà sản xuất xe, thường được ghi trên tem ở khu vực cửa phía người lái hoặc trong sách hướng dẫn sử dụng.
Bơm quá căng hoặc quá non đều có thể ảnh hưởng đến khả năng vận hành, độ bám đường và độ mòn của lốp.
Nhiệt độ môi trường thay đổi cũng là yếu tố tài xế cần lưu ý. Khi nhiệt độ giảm, áp suất trong lốp có xu hướng giảm theo. Vì vậy, vào những thời điểm nhiệt độ xuống thấp, đèn cảnh báo có thể xuất hiện dù lốp không bị thủng.
Tuy nhiên, việc đèn tự tắt sau khi xe vận hành một thời gian cũng không có nghĩa tài xế có thể bỏ qua. Lốp vẫn cần được kiểm tra để xác định áp suất thực tế và đảm bảo nằm trong mức nhà sản xuất khuyến nghị.
Ngược lại, khi xe vận hành lâu dưới trời nắng nóng, nhiệt độ lốp tăng khiến áp suất bên trong cũng tăng. Đây là lý do việc kiểm tra và điều chỉnh áp suất nên được thực hiện khi lốp còn nguội để có kết quả chính xác hơn.
Theo khuyến cáo an toàn giao thông, tài xế nên chủ động kiểm tra áp suất lốp định kỳ, đồng thời quan sát tình trạng bề mặt lốp, phát hiện các dấu hiệu như nứt, phồng, mòn không đều hoặc có vật thể cắm vào lốp.
Khi đèn cảnh báo áp suất lốp bật sáng trong quá trình di chuyển, tài xế nên giảm tốc độ, tìm vị trí an toàn để kiểm tra thay vì tiếp tục chạy với suy nghĩ “xe vẫn bình thường”.
TPMS chỉ là một lớp cảnh báo hỗ trợ, không thể thay thế việc kiểm tra và bảo dưỡng lốp. Một thao tác kiểm tra chỉ mất vài phút nhưng có thể giúp phát hiện sớm sự cố, hạn chế nguy cơ mất lái hoặc nổ lốp khi xe đang lưu thông.
Đối với người điều khiển ô tô, việc quan tâm đến áp suất lốp không chỉ giúp kéo dài tuổi thọ lốp, tiết kiệm nhiên liệu mà quan trọng hơn là góp phần duy trì khả năng kiểm soát phương tiện. Vì vậy, mỗi khi biểu tượng cảnh báo xuất hiện trên bảng táp-lô, tài xế không nên xem đó là một cảnh báo có thể để sau xử lý mà cần coi đây là tín hiệu an toàn cần được kiểm tra ngay.
