Đà Nẵng tháo gỡ vướng mắc để xử lý dứt điểm rác thải tồn đọng

Rác thải tồn đọng, nhiều điểm tập kết tạm quá tải

Thời gian qua, công tác thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải sinh hoạt (RTSH) tại TP Đà Nẵng gặp nhiều khó khăn khi một số nhà máy xử lý rác tạm dừng tiếp nhận, trong khi lượng rác phát sinh ngày càng gia tăng. Điều này khiến nhiều địa phương buộc phải tập kết rác tạm thời, gây áp lực lớn cho môi trường và hệ thống hạ tầng xử lý.

Sau sáp nhập địa giới hành chính, công tác vệ sinh môi trường tại một số khu vực trung tâm thành phố có dấu hiệu chững lại. Trên nhiều tuyến phố, đặc biệt là các khu vực ven biển, nơi tập trung đông du khách, rác thải xuất hiện rải rác, có nơi chất đống, làm giảm mỹ quan đô thị.

Tại khu dân cư Phước Lý (phường Hòa Khánh), nhiều đoạn vỉa hè bị biến thành điểm tập kết rác tạm do rác không được thu gom kịp thời. Trên đường Lê Hiến Mai, một bãi rác tự phát tồn tại ngay trên vỉa hè, vừa cản trở giao thông vừa gây ô nhiễm môi trường. Tình trạng đốt rác tự phát cũng xảy ra, làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm không khí và cháy nổ.

Dọc tuyến ven vịnh Mân Quang, khu vực cảng cá Thọ Quang và đường Hoàng Sa (phường Sơn Trà), rác sinh hoạt xuất hiện rải rác, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh và du lịch. Tại một số khu dân cư thuộc phường Ngũ Hành Sơn, tình trạng đổ trộm rác thải và xà bần trên các tuyến đường vắng vẫn chưa được xử lý triệt để.

Tại các xã phía nam thành phố như Duy Nghĩa, Nam Phước, Duy Xuyên và Thu Bồn, rác thải trước đây được vận chuyển đến Nhà máy xử lý chất thải rắn sinh hoạt Bắc Quảng Nam. Tuy nhiên, từ ngày 26/9/2025, nhà máy này phải dừng hoạt động để phục vụ công tác điều tra liên quan đến hành vi chôn lấp trái phép hàng chục nghìn tấn rác.

Sau đó, rác được chuyển về Khu xử lý rác Tam Nghĩa từ ngày 11/10/2025. Tuy nhiên, nơi đây chỉ tiếp nhận tối đa khoảng 7 chuyến xe mỗi ngày, tương đương 42 tấn, trong khi lượng rác phát sinh tại 4 xã khoảng 55 - 60 tấn/ngày. Do vậy, rác ngày càng tồn đọng. Đến đầu tháng 3/2026, tổng lượng rác tồn tại các điểm tập kết tạm tại 4 xã lên gần 2.200 tấn, nhiều điểm đã quá tải và không còn khả năng lưu chứa.

Tình trạng này càng nghiêm trọng sau các đợt mưa lũ cuối năm 2025 và dịp Tết Nguyên đán khi lượng rác tăng đột biến nhưng công suất xử lý không thay đổi.

Quyết liệt xử lý vướng mắc trong thu gom, tập kết rác

Tình trạng quá tải rác thải không chỉ diễn ra ở khu vực phía Bắc mà còn xuất hiện tại nhiều địa phương khác. Tại bãi rác Cẩm Hà (phường Hội An Tây), rác thải sinh hoạt bị đổ tràn sang cả khu vực nghĩa trang lân cận. Rác chất cao hàng chục mét, mùi hôi nồng nặc, nước rỉ rác chảy tràn, ruồi nhặng bu kín, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

Theo chính quyền địa phương, bãi rác Cẩm Hà có diện tích khoảng 1,34ha, hiện chứa hơn 70.000m³ rác và mỗi ngày tiếp nhận khoảng 120 tấn rác từ ba địa phương gồm Hội An Tây, Hội An Đông và Hội An. Đây là bãi rác lộ thiên, chưa được đầu tư hệ thống xử lý nước rỉ rác, khí thải hay phân loại rác, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm đất và nguồn nước.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Đà Nẵng, tổng lượng rác thải sinh hoạt hiện nay khoảng 2.300 - 2.500 tấn/ngày và dự báo có thể tăng lên khoảng 4.500 tấn/ngày vào năm 2030. Tuy nhiên, phần lớn rác vẫn được xử lý bằng phương pháp chôn lấp, gây áp lực lớn lên các bãi rác hiện hữu.

Khu Liên hợp xử lý chất thải rắn Khánh Sơn, nơi tiếp nhận rác chính của thành phố, nhiều lần rơi vào tình trạng quá tải. Các hạng mục mở rộng triển khai chậm khiến nguy cơ gián đoạn xử lý rác luôn hiện hữu. Tương tự, các bãi rác tại khu vực phía Nam như Tam Xuân 2 và Tam Nghĩa cũ cũng đang dần đầy, có thời điểm vượt công suất thiết kế.

Trước thực trạng này, lãnh đạo UBND TP Đà Nẵng yêu cầu đẩy nhanh việc chuyển đổi từ công nghệ chôn lấp sang công nghệ đốt rác phát điện nhằm giảm áp lực môi trường. Đồng thời, quy trình chôn lấp cũng được siết chặt, rác sau khi đổ xuống phải xử lý bằng vôi, hóa chất và phủ đất hằng ngày để hạn chế mùi hôi và nước rỉ rác.

Thành phố hiện đang tập trung tháo gỡ vướng mắc để đưa các nhà máy xử lý rác vào hoạt động. Dự án của Công ty Huy Hoàng Eco dự kiến vận hành trong tháng 5 nhằm xử lý lượng rác tồn đọng trong khoảng 12 tháng trước khi tiếp nhận rác mới. Dự án của Công ty 579 tại Hội An cũng đang hoàn thiện công nghệ, hướng tới vận hành trở lại với công nghệ đốt rác hiện đại, có khả năng tạo năng lượng và sản phẩm tái chế.

Ngoài ra, Nhà máy xử lý rác thải Nam Quảng Nam được đặt mục tiêu đưa vào vận hành trước tháng 10/2026, góp phần giảm áp lực cho hệ thống xử lý rác thải của thành phố.