Cứu sống bé gái 7 tuổi bị rắn cạp nia cắn nhờ huyết thanh kháng độc chuyển khẩn trong đêm

Ngày 3/3, Bệnh viện Trung ương Huế vừa thông tin về ca cấp cứu đặc biệt nguy kịch: một bé gái 7 tuổi, trú tại xã A Lưới 5, TP Huế, bị rắn cạp nia (còn gọi là rắn mai) cắn trong lúc ngủ dưới nền nhà.

Theo người nhà, khoảng 5 giờ sáng, bé gái bị một con rắn có khoanh trắng đen cắn vào bàn tay phải. Gia đình đã sơ cứu bằng cách cột garo, sau đó nhanh chóng đưa trẻ đến Trung tâm Y tế A Lưới. Tại đây, bệnh nhi xuất hiện tình trạng lơ mơ, suy hô hấp đe dọa tính mạng, buộc các bác sĩ phải đặt nội khí quản kiểm soát đường thở, đồng thời chuyển tuyến khẩn cấp đến Bệnh viện Trung ương Huế.

Khi nhập Khoa Hồi sức tích cực – Cấp cứu Nhi vào lúc 10 giờ cùng ngày, bé gái đã rơi vào tình trạng nguy kịch: liệt tứ chi, đồng tử hai bên giãn 5 mm và mất phản xạ ánh sáng. Dựa trên biểu hiện lâm sàng điển hình của ngộ độc thần kinh và đặc điểm con rắn do gia đình mô tả, các bác sĩ chẩn đoán trẻ nhiễm nọc độc thần kinh cực mạnh của rắn cạp nia – một trong những loài rắn độc nguy hiểm hàng đầu tại Việt Nam.

Rắn cạp nia có nọc độc tác động trực tiếp lên hệ thần kinh, gây liệt cơ tiến triển nhanh, đặc biệt là cơ hô hấp. Nếu không được điều trị kịp thời bằng huyết thanh kháng nọc đặc hiệu và hỗ trợ hô hấp tích cực, bệnh nhân có thể tử vong trong thời gian ngắn do suy hô hấp.

Xác định đây là cuộc chạy đua với “24 giờ vàng” – khoảng thời gian huyết thanh phát huy hiệu quả tối ưu – Ban Giám đốc Trung tâm Nhi và Khoa Dược Bệnh viện Trung ương Huế đã khẩn trương kích hoạt quy trình điều phối. Do nguồn huyết thanh kháng nọc rắn cạp nia không sẵn có tại chỗ, bệnh viện lập tức liên hệ Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP Hồ Chí Minh) để hỗ trợ.

Ngay trong đêm, 5 lọ huyết thanh kháng nọc được vận chuyển bằng đường hàng không ra Huế. Đáng chú ý, một hành khách trên chuyến bay đêm của Vietnam Airlines đã tình nguyện hỗ trợ mang theo số thuốc quý, giúp rút ngắn thời gian vận chuyển, đảm bảo thuốc đến tay các bác sĩ kịp thời.

Ngay sau khi tiếp nhận huyết thanh, ê-kíp hồi sức triển khai phác đồ điều trị tích cực. Sau 2 ngày truyền thuốc kết hợp thở máy và chăm sóc hồi sức chuyên sâu, trẻ bắt đầu cử động được các đầu ngón tay, ngón chân. Sau 10 ngày điều trị, bệnh nhi tỉnh táo hoàn toàn, phục hồi cơ lực, được cai máy thở và không ghi nhận di chứng thần kinh.

Theo các bác sĩ, đây là trường hợp ngộ độc rắn cạp nia điển hình với diễn tiến nặng, song được cứu sống nhờ chẩn đoán chính xác, xử trí hồi sức kịp thời và đặc biệt là sự tiếp cận nhanh chóng với huyết thanh kháng nọc đặc hiệu. Thực tế cho thấy, tại nhiều địa phương miền núi, việc tiếp cận huyết thanh đặc trị vẫn còn hạn chế, đòi hỏi sự phối hợp linh hoạt giữa các cơ sở y tế và hệ thống vận chuyển.

PGS.TS. Nguyễn Thanh Xuân, Phó Giám đốc Bệnh viện Trung ương Huế, khuyến cáo người dân khi bị rắn cắn cần giữ bình tĩnh, rửa sạch vết thương, bất động chi bị cắn và đặt ở vị trí thấp hơn tim, sau đó nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất. Tuyệt đối không tự ý rạch, hút nọc độc, đắp lá cây hoặc sử dụng các biện pháp dân gian chưa được kiểm chứng, vì có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng và làm chậm trễ thời gian cấp cứu.

Thành công của ca bệnh không chỉ thể hiện năng lực chuyên môn của đội ngũ y bác sĩ mà còn cho thấy hiệu quả của cơ chế phối hợp liên viện trong cấp cứu bệnh nhi nguy kịch. Sau điều trị, Bệnh viện Trung ương Huế cùng các nhà hảo tâm đã hỗ trợ một phần viện phí và trao tặng gia đình bệnh nhi một chiếc giường mới, giúp cải thiện điều kiện sinh hoạt cho em sau khi xuất viện.

Ca cứu sống bé gái 7 tuổi là minh chứng cho giá trị của phản ứng nhanh trong cấp cứu và tầm quan trọng của việc bảo đảm nguồn cung huyết thanh kháng nọc tại các cơ sở y tế, đặc biệt ở những khu vực thường xuyên ghi nhận tai nạn do rắn độc.