CSGT TP Hồ Chí Minh siết xử lý học sinh “độ” xe điện: Nguy cơ tai nạn rình rập

Theo lực lượng chức năng, xe đạp điện thuộc nhóm xe thô sơ, không phải xe cơ giới và chỉ được phép hoạt động đúng với thiết kế kỹ thuật ban đầu của nhà sản xuất. Tuy nhiên, hiện nay nhiều học sinh đã tự ý can thiệp vào động cơ, pin hoặc hệ thống điện nhằm giúp xe chạy nhanh hơn. Việc thay đổi kết cấu này khiến khả năng kiểm soát phương tiện suy giảm đáng kể, làm tăng nguy cơ mất lái, té ngã hoặc va chạm nghiêm trọng.

Một vụ tai nạn đau lòng xảy ra cuối tháng 3 là lời cảnh báo rõ ràng cho thực trạng này. Em P.T.T (15 tuổi, ngụ phường Trung Mỹ Tây) điều khiển xe đạp điện đã qua “độ chế”, không đội mũ bảo hiểm, lưu thông trên đường Huỳnh Thị Hai. Do không làm chủ được tay lái, em tự ngã xuống đường và va chạm với xe tải chạy chiều ngược lại, dẫn đến tử vong. Qua khám nghiệm hiện trường, cơ quan chức năng xác định chiếc xe đạp điện của em đã bị can thiệp kỹ thuật để tăng tốc độ. Chỉ một thay đổi nhỏ trên phương tiện nhưng hậu quả là mất đi một sinh mạng còn rất trẻ, để lại nỗi đau lớn cho gia đình và xã hội.

Một vu TNGT thương tâm có liên quan đến học sinh. (Ảnh minh họa)

Không chỉ nguy hiểm do tốc độ, việc “độ” xe điện còn kéo theo nhiều rủi ro khác. Nhiều trường hợp lắp pin dung lượng lớn, sử dụng bộ sạc nhanh không rõ nguồn gốc hoặc đấu nối hệ thống điện thủ công có thể gây chập điện, cháy nổ trong quá trình di chuyển hoặc khi sạc. Đây là nguy cơ đặc biệt đáng lo ngại vì học sinh thường thiếu kiến thức kỹ thuật và chưa nhận thức đầy đủ về mức độ nguy hiểm.

Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 đã quy định nghiêm cấm hành vi tự ý thay đổi kết cấu phương tiện so với thiết kế ban đầu của nhà sản xuất. Do đó, việc “độ chế” xe điện không chỉ gây mất an toàn mà còn là hành vi vi phạm pháp luật.

Ngoài vấn đề “độ xe”, lực lượng CSGT TP Hồ Chí Minh cũng cho biết nhiều phụ huynh và học sinh hiện vẫn nhầm lẫn giữa xe gắn máy và xe mô tô. Theo quy định, người từ đủ 16 tuổi trở lên chỉ được phép điều khiển xe gắn máy có dung tích dưới 50 cm3 hoặc xe điện có công suất không vượt quá 4 kW và tốc độ thiết kế tối đa không quá 50 km/h. Trong khi đó, các loại xe mô tô có dung tích từ 50 cm3 trở lên hoặc xe điện công suất trên 4 kW chỉ dành cho người đủ 18 tuổi và phải có giấy phép lái xe phù hợp.

Thực tế, nhiều phụ huynh khi mua xe cho con chỉ quan tâm kiểu dáng bên ngoài hoặc nghe tư vấn sơ sài mà không kiểm tra kỹ thông số kỹ thuật. Điều này dẫn đến việc vô tình giao cho con phương tiện không đúng quy định pháp luật. Không ít học sinh nghĩ đơn giản rằng “xe nhỏ là đi được”, nhưng trên thực tế, việc phân biệt xe gắn máy và xe mô tô liên quan trực tiếp đến độ tuổi điều khiển, yêu cầu giấy phép lái xe và mức xử phạt.

Theo quy định hiện hành, người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi điều khiển xe mô tô có dung tích từ 50 cm3 trở lên hoặc xe điện công suất từ 4 kW trở lên sẽ bị phạt từ 400.000 đến 600.000 đồng. Đáng chú ý, người giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển còn có thể bị phạt từ 8 đến 10 triệu đồng.

Những thông số cơ bản phân biệt xe gắn máy và xe mô tô mà phụ huynh và học sinh cần biết. (Nguồn: Thanh Niên)

Trong các buổi tuyên truyền tại trường học, lực lượng CSGT không chỉ phổ biến quy định pháp luật mà còn hướng dẫn học sinh kỹ năng xử lý tình huống khi lưu thông gần xe tải, xe container; cách quan sát điểm mù; kỹ năng sang đường an toàn và thói quen đội mũ bảo hiểm đúng cách. Đây là những kỹ năng rất cần thiết bởi phần lớn học sinh còn thiếu kinh nghiệm thực tế khi tham gia giao thông.

Theo thống kê của Phòng CSGT Công an TP Hồ Chí Minh, chỉ trong quý I năm nay, toàn thành phố đã xảy ra 30 vụ tai nạn giao thông liên quan học sinh, làm 5 em tử vong và 17 em bị thương. Điều đáng lo ngại là nhiều vụ việc bắt nguồn từ những hành vi tưởng như nhỏ nhặt: chưa đủ tuổi vẫn điều khiển xe, chạy quá tốc độ, thiếu quan sát, sử dụng điện thoại khi lái xe hoặc không đội mũ bảo hiểm đúng quy định.

Tai nạn giao thông thường chỉ diễn ra trong vài giây nhưng hậu quả có thể kéo dài suốt đời. Không chỉ thiệt hại về tài sản, nhiều gia đình còn phải chịu nỗi đau mất con em khi tương lai của các em vẫn còn ở phía trước. Tai nạn khép lại ở hiện trường, nhưng sự ám ảnh và mất mát vẫn còn lại với người thân, bạn bè và cộng đồng.

Trước thực trạng trên, phụ huynh cần đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm tra phương tiện, nhắc nhở con em tuân thủ luật giao thông và tuyệt đối không giao xe vượt quá quy định độ tuổi. Nhà trường cần tăng cường giáo dục ý thức an toàn giao thông, còn học sinh phải hiểu rằng việc chấp hành luật không chỉ để tránh bị xử phạt mà còn để bảo vệ chính tính mạng của mình.

Khuyến cáo từ cơ quan chức năng là học sinh không tự ý “độ, chế” xe điện dưới bất kỳ hình thức nào; luôn đội mũ bảo hiểm đạt chuẩn; không sử dụng điện thoại khi lái xe; đi đúng tốc độ và chú ý quan sát, đặc biệt tại các giao lộ hoặc khi di chuyển gần xe tải, xe container. Mỗi cá nhân cần nâng cao ý thức để không biến những phút bất cẩn thành nỗi đau không thể bù đắp.