CSGT TP HCM quyết liệt xử lý xe ba bánh tự chế, ngăn chặn “bẫy tai nạn di động”

Theo lực lượng chức năng, trên nhiều tuyến đường của thành phố vẫn xuất hiện tình trạng xe ba gác tự chế chở hàng hóa vượt kích thước cho phép, lưu thông qua khu dân cư, trường học, chợ và các tuyến đường đông đúc. Các thanh sắt, tấm tôn hay vật liệu xây dựng thường kéo dài nhiều mét ra phía trước hoặc phía sau xe, trong khi việc chằng buộc sơ sài, không bảo đảm an toàn. Chỉ cần một tình huống bất ngờ như phanh gấp, chuyển hướng đột ngột hoặc va chạm nhẹ, những vật liệu này có thể rơi xuống đường hoặc va quệt vào người đi đường, gây hậu quả nghiêm trọng.

Từ đầu năm 2026 đến nay, các đội, trạm thuộc Phòng CSGT đã đồng loạt tăng cường tuần tra, kiểm soát và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Riêng Đội CSGT Hàng Xanh đã lập hồ sơ tịch thu 185 xe ba bánh tự chế không rõ nguồn gốc hoạt động trên địa bàn quận Bình Thạnh và Gò Vấp cũ. Kết quả này cho thấy quyết tâm của lực lượng chức năng trong việc lập lại trật tự an toàn giao thông và loại bỏ những phương tiện không bảo đảm điều kiện lưu hành.

CSGT TP HCM xử lý một trường hợp chở hàng cồng kềnh. (Ảnh: CA)

Qua kiểm tra thực tế, phần lớn các xe bị xử lý là phương tiện tự lắp ráp hoặc hoán cải từ xe máy cũ, không có giấy tờ hợp lệ và không đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy định. Nhiều xe có kết cấu chắp vá, hệ thống phanh xuống cấp, đèn tín hiệu không hoạt động, thiếu gương chiếu hậu và các thiết bị an toàn cơ bản. Dù đã cũ nát nhưng các phương tiện này vẫn được sử dụng để vận chuyển khối lượng hàng hóa lớn, làm gia tăng nguy cơ mất an toàn giao thông.

Theo đánh giá của cơ quan chức năng, xe ba bánh tự chế đang trở thành một trong những nguyên nhân gây mất an toàn giao thông tại các đô thị lớn. Do không được thiết kế theo tiêu chuẩn kỹ thuật, các phương tiện này có độ ổn định thấp, dễ mất cân bằng, lật xe hoặc va chạm với các phương tiện khác khi lưu thông trên đường đông đúc. Nguy cơ tai nạn càng tăng cao vào giờ cao điểm hoặc trong điều kiện thời tiết xấu như mưa lớn, đường trơn trượt.

Một trong những vi phạm phổ biến nhất hiện nay là tình trạng chở hàng quá khổ, quá tải. Để tăng thu nhập, nhiều người điều khiển chất hàng vượt xa khả năng chịu tải của phương tiện. Các loại vật liệu như sắt thép, gỗ, tôn hoặc hàng hóa tiêu dùng thường được chất cao vượt đầu người hoặc kéo dài nhiều mét. Không ít trường hợp các thanh sắt, cây gỗ và tấm tôn rung lắc mạnh trong quá trình di chuyển, trở thành những “lưỡi dao di động” đe dọa tính mạng người tham gia giao thông.

Thực tế đã ghi nhận nhiều vụ tai nạn liên quan đến xe ba bánh tự chế và phương tiện chở hàng cồng kềnh. Nhiều người đi xe máy bị thương nặng do va chạm với vật liệu xây dựng kéo lê trên đường, thậm chí có trường hợp tử vong. Không chỉ gây nguy hiểm cho người dân, các phương tiện này còn ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động giao thông đô thị. Với kích thước cồng kềnh và tốc độ di chuyển chậm, xe ba gác thường chiếm nhiều diện tích mặt đường, làm giảm khả năng lưu thông của các phương tiện khác và dễ gây ùn tắc kéo dài khi xảy ra sự cố.

Một trường hợp khác bị CSGT xử lý. (Ảnh: CA)

Bên cạnh đó, các phương tiện tự chế cũ kỹ còn gây tác động tiêu cực đến môi trường và mỹ quan đô thị. Nhiều xe phát ra tiếng ồn lớn, xả khói đen và khí thải vượt quy chuẩn. Một số phương tiện chở vật liệu xây dựng không che chắn cẩn thận khiến bụi bẩn phát tán ra môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và hình ảnh đô thị văn minh.

Tuy nhiên, sự tồn tại của xe ba bánh tự chế cũng phản ánh thực tế về nhu cầu mưu sinh của một bộ phận lao động nghèo. Với chi phí đầu tư thấp, khả năng di chuyển linh hoạt trong các hẻm nhỏ và thuận tiện cho việc vận chuyển hàng hóa quãng ngắn, loại phương tiện này từ lâu đã trở thành công cụ kiếm sống của nhiều lao động tự do. Tại các chợ đầu mối, khu dân cư hay công trình xây dựng, xe ba gác vẫn là phương tiện quen thuộc phục vụ hoạt động vận chuyển nội đô.

Dù vậy, các chuyên gia giao thông cho rằng lợi ích kinh tế trước mắt không thể đánh đổi bằng sự an toàn của cộng đồng. Những vụ tai nạn do xe ba bánh tự chế gây ra thường để lại hậu quả nặng nề về người và tài sản, đồng thời làm gia tăng gánh nặng cho gia đình nạn nhân và xã hội. Ngoài thiệt hại trực tiếp, tình trạng xe chở hàng cồng kềnh còn làm tăng chi phí xã hội thông qua ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường và áp lực lên hệ thống hạ tầng đô thị vốn đã quá tải.

Trước thực trạng trên, CSGT TP HCM đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ. Bên cạnh việc tăng cường tuần tra, kiểm soát và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, công tác tuyên truyền cũng được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức của người dân về nguy cơ mất an toàn từ xe ba bánh tự chế và hành vi chở hàng quá khổ, quá tải.

Đặc biệt, trong đợt cao điểm 45 ngày đêm của Công an TP HCM, các đơn vị CSGT tiếp tục tăng cường lực lượng trên các tuyến đường trọng điểm để chủ động phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các hành vi có nguy cơ gây tai nạn giao thông và mất an ninh trật tự.

Ngoài việc xử lý trực tiếp trên đường, lực lượng chức năng còn phối hợp với công an địa phương kiểm tra các cơ sở kinh doanh vật liệu xây dựng, điểm tập kết hàng hóa và doanh nghiệp vận tải; yêu cầu các đơn vị ký cam kết không sử dụng phương tiện tự chế và chấp hành nghiêm quy định về vận chuyển hàng hóa nhằm ngăn chặn vi phạm ngay từ nguồn phát sinh.

Các chuyên gia cũng kiến nghị cần có giải pháp lâu dài như siết chặt công tác quản lý, đăng kiểm và loại bỏ hoàn toàn các phương tiện không bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật. Đồng thời, Nhà nước cần hỗ trợ người lao động chuyển đổi phương tiện mưu sinh thông qua các chương trình vay vốn ưu đãi, hỗ trợ mua xe tải nhỏ hoặc xe điện chở hàng đạt chuẩn, giúp người dân ổn định cuộc sống mà vẫn bảo đảm an toàn giao thông.

Lực lượng CSGT cũng kêu gọi người dân chủ động phản ánh các trường hợp vận chuyển hàng hóa cồng kềnh, quá kích thước hoặc có dấu hiệu vi phạm để cơ quan chức năng kịp thời kiểm tra, xử lý. Người tham gia giao thông cần giữ khoảng cách an toàn khi lưu thông gần các phương tiện chở hàng nhằm hạn chế rủi ro.

Việc quyết liệt xử lý xe ba bánh tự chế và các phương tiện chở hàng cồng kềnh không chỉ nhằm ngăn ngừa tai nạn giao thông mà còn hướng tới mục tiêu xây dựng môi trường giao thông an toàn, văn minh và hiện đại. Đây là giải pháp cần thiết để bảo vệ tính mạng người dân, giảm ùn tắc, cải thiện chất lượng môi trường sống và nâng cao diện mạo đô thị trong quá trình phát triển của TP HCM.