Cháy lớn tại nhà máy xử lý chất thải nguy hại tại TP HCM: Lo ngại ô nhiễm môi trường từ khói độc và dầu thải
Một vụ cháy lớn tại nhà máy xử lý chất thải nguy hại xảy ra sáng 13/6 tại xã Châu Pha thuộc TP HCM (khu vực trước đây thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ) đã gây ra nhiều lo ngại về tác động môi trường. Đặc biệt do đám cháy xuất phát từ khu chứa dầu thải - một loại chất thải có nguy cơ ô nhiễm cao khi bị đốt cháy không kiểm soát.
Theo thông tin ban đầu, vụ hỏa hoạn bùng phát khoảng 5h30 cùng ngày, tại nhà máy xử lý chất thải nguy hại của Công ty TNHH Hà Lộc, nằm trong Khu xử lý chất thải tập trung Tóc Tiên.
Đám cháy khởi phát từ khu vực chứa dầu nhớt thải, sau đó nhanh chóng lan sang hai nhà xưởng lân cận do trong khu vực có nhiều vật liệu dễ bắt lửa như thùng phuy dầu, dung môi và các chất thải công nghiệp. Lửa bùng phát mạnh, tạo thành cột khói đen cao hàng chục mét và có thể quan sát từ xa.
Về mặt môi trường không khí, đám cháy dầu thải và chất thải nguy hại thường sinh ra lượng lớn khí độc như khói bụi mịn, hợp chất hữu cơ bay hơi và các sản phẩm cháy không hoàn toàn. Cột khói đen dày đặc cho thấy quá trình cháy diễn ra trong điều kiện thiếu oxy, làm tăng nguy cơ phát thải các chất ô nhiễm thứ cấp.
Dù chưa có kết luận chính thức về thành phần khí thải, nhưng các vụ cháy tương tự thường làm suy giảm chất lượng không khí cục bộ, gây mùi khét kéo dài và ảnh hưởng đến khu vực xung quanh, đặc biệt trong điều kiện gió yếu.
Hiện trường khu vực xảy ra vụ cháy.
Về đất và nước, khu vực nhà xưởng bị cháy ghi nhận nhiều thùng chứa dầu nhớt bị phá hủy, làm dầu thải loang ra nền. Khi nước chữa cháy được sử dụng với lưu lượng lớn, hỗn hợp nước - dầu - hóa chất có thể thấm xuống nền đất hoặc chảy vào hệ thống thoát nước nếu không được thu gom kịp thời. Điều này tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm đất và nguồn nước mặt, đặc biệt với các hợp chất khó phân hủy trong dầu công nghiệp.
Dù khu vực nằm trong khu xử lý chất thải tập trung nên có hệ thống kiểm soát nhất định, nguy cơ rò rỉ cục bộ vẫn không thể loại trừ hoàn toàn trong giai đoạn sự cố.
Ngoài ra, việc cháy các vật liệu nhựa, cao su, thùng phuy và hóa chất công nghiệp có thể tạo ra tro bụi chứa kim loại nặng hoặc hợp chất độc hại bám trên bề mặt khu vực bị cháy. Khi gió mạnh hoặc hoạt động dọn dẹp sau cháy diễn ra, các hạt bụi này có thể phát tán trở lại môi trường không khí, gây nguy cơ ô nhiễm thứ cấp.
Mặc dù chính quyền địa phương cho biết khu vực cháy nằm trong phân khu chuyên biệt của Khu xử lý chất thải tập trung Tóc Tiên và cách xa khu dân cư, nên chưa ghi nhận ảnh hưởng trực tiếp rộng lớn. Tuy nhiên, các sự cố cháy tại cơ sở xử lý chất thải nguy hại luôn đặt ra rủi ro dài hạn về chất lượng môi trường, đặc biệt nếu công tác xử lý nước thải sau cháy và kiểm tra đất không được thực hiện kỹ lưỡng.
Nguy cơ ô nhiễm môi trường đất và nước sau vụ cháy.
Ngay sau khi nhận tin, lực lượng chức năng đã điều động phương tiện chữa cháy đến hiện trường, khoanh vùng đám cháy và ngăn không cho lan rộng sang các khu vực khác. Đến khoảng 9h cùng ngày, đám cháy cơ bản được khống chế, nhưng công tác xử lý hóa chất và làm sạch hiện trường vẫn tiếp tục nhằm hạn chế nguy cơ cháy tái phát và giảm thiểu ô nhiễm môi trường.
Vụ hỏa hoạn không gây thiệt hại về người nhưng để lại nhiều rủi ro môi trường đáng lưu ý, bao gồm ô nhiễm không khí tạm thời do khói độc, nguy cơ ô nhiễm đất - nước từ dầu thải và hóa chất, cũng như khả năng phát tán bụi độc trong quá trình xử lý hậu quả. Đây là lời cảnh báo về yêu cầu tăng cường an toàn trong quản lý và lưu trữ chất thải nguy hại tại các khu xử lý tập trung.
