Bộ Xây dựng thúc bàn giao mặt bằng mở rộng cao tốc TP HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận
Dự án mở rộng cao tốc TP HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận đang được đẩy nhanh thi công với mục tiêu rút ngắn tiến độ khoảng 6 tháng so với kế hoạch. Tuy nhiên, sau hơn nửa năm triển khai, dự án mới đạt khoảng hơn 6% giá trị xây lắp, vẫn đối mặt nhiều khó khăn về giải phóng mặt bằng và nguồn vật liệu xây dựng.
Ngày 14/6, đoàn công tác Bộ Xây dựng do Bộ trưởng Trần Hồng Minh dẫn đầu đã kiểm tra thực địa tiến độ dự án tại nhiều điểm trên tuyến, trong đó có nút giao Chợ Đệm (TP HCM).
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồ Minh nghe báo cáo tiến độ thực hiện dự án. (Ảnh: Tin tức)
Theo báo cáo của Ban điều hành dự án, tuyến cao tốc dài hơn 90 km, tổng vốn đầu tư hơn 36.100 tỷ đồng, được thực hiện theo hình thức đối tác công tư (PPP) với 100% vốn doanh nghiệp và vốn huy động, không sử dụng ngân sách nhà nước. Liên danh nhà đầu tư do Tập đoàn Đèo Cả đứng đầu.
Hiện trên công trường có khoảng 1.100 nhân sự cùng hơn 400 máy móc, thiết bị, triển khai 64 mũi thi công trên toàn tuyến. Sản lượng thực hiện đạt khoảng 1.300 tỷ đồng, tương đương hơn 6% giá trị xây lắp. Các đơn vị thi công đang tổ chức làm việc liên tục theo ca, tăng cường nhân lực và thiết bị nhằm bảo đảm tiến độ rút ngắn 6 tháng so với kế hoạch ban đầu.
Dù mặt bằng đã được bàn giao trên 90%, toàn dự án vẫn còn khoảng 117 ha chưa giải phóng, trong đó hơn 20,6 ha ảnh hưởng trực tiếp đến tuyến chính. Các vị trí chưa bàn giao tập trung tại TP HCM (6,3 ha), Tây Ninh (10,6 ha) và Đồng Tháp (3,7 ha), gây khó khăn lớn trong tổ chức thi công đồng loạt.
Đây là các khu vực trọng yếu, ảnh hưởng trực tiếp đến việc bố trí thiết bị, mở rộng mũi thi công và kiểm soát tiến độ toàn dự án. Doanh nghiệp dự án kiến nghị Bộ Xây dựng phối hợp với các địa phương đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật và bàn giao phần còn lại trong tháng 7.
Bên cạnh đó, nguồn vật liệu xây dựng cũng là điểm nghẽn lớn. Dự án cần khoảng 3,7 triệu m³ cát và 3 triệu m³ đá, nhưng đến nay mới chỉ huy động được khoảng 150.000 m³ cát, chủ yếu từ nguồn nhập khẩu Campuchia. Doanh nghiệp kiến nghị các địa phương như Vĩnh Long, Đồng Tháp sớm hỗ trợ cấp mỏ vật liệu để đáp ứng tiến độ thi công.

Dự án mở rộng cao tốc TP HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận sẽ góp phần nâng cao năng lực kết nối vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long. (Ảnh: Tin tức)
Tại buổi kiểm tra, Bộ trưởng Trần Hồng Minh ghi nhận nỗ lực của chủ đầu tư và các đơn vị thi công trong việc tổ chức thi công đồng loạt, áp dụng nhiều giải pháp kỹ thuật mới như công nghệ cọc xi măng đất CDM để xử lý nền đất yếu, giúp rút ngắn thời gian thi công.
Bộ trưởng nhấn mạnh yêu cầu các đơn vị liên quan, đặc biệt là Cục Đường bộ Việt Nam, phải phối hợp chặt chẽ với địa phương để tháo gỡ vướng mắc mặt bằng, coi đây là yếu tố then chốt quyết định tiến độ dự án. Việc chậm bàn giao mặt bằng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến mục tiêu hoàn thành đúng kế hoạch.
Một điểm nhấn quan trọng của dự án là việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý và điều hành. Tập đoàn Đèo Cả đang triển khai mô hình quản lý số tích hợp BIM (Building Information Modeling), môi trường dữ liệu chung CDE và công nghệ Digital Twin trên toàn tuyến.
Hệ thống này cho phép quản lý đồng bộ dữ liệu về tiến độ, chất lượng, khối lượng thi công, hồ sơ nghiệm thu, thiết bị, nhân sự và an toàn lao động trên một nền tảng thống nhất. Dữ liệu được cập nhật theo thời gian thực từ công trường, giúp ban điều hành giám sát và xử lý kịp thời các điểm nghẽn.
Đặc biệt, công nghệ Digital Twin tạo ra “bản sao số” của toàn bộ tuyến cao tốc, cho phép mô phỏng tiến độ và chất lượng từng hạng mục, từ đó nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý. Theo tính toán, việc số hóa toàn bộ quá trình thi công trong 24 tháng có thể giúp tiết kiệm khoảng 167 tỷ đồng nhờ giảm nhân sự gián tiếp, tối ưu thiết bị và cắt giảm chi phí hồ sơ giấy.
Bộ trưởng Trần Hồng Minh đánh giá đây là mô hình tiêu biểu trong thực hiện Nghị quyết 57 về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Bộ Xây dựng sẽ nghiên cứu để nhân rộng mô hình này trong các dự án hạ tầng giao thông, đồng thời xem xét đưa tiêu chí ứng dụng công nghệ số vào công tác lựa chọn nhà thầu trong thời gian tới.

Đoàn công tác Bộ Xây dựng khảo sát thực tế các hạng mục đang triển khai trên công trường và tặng quà cho đội ngũ công nhân đang thi công (Ảnh: Tin tức)
Bên cạnh chuyển đổi số, mô hình đào tạo nhân lực gắn với công trường của Tập đoàn Đèo Cả cũng được đánh giá cao. Theo đó, công nhân, kỹ sư và cán bộ quản lý được đào tạo trực tiếp tại công trường, kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, giúp nâng cao kỹ năng và khả năng xử lý tình huống thực tế.
Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho rằng đây là mô hình hiệu quả trong liên kết giữa nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp, góp phần hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành xây dựng. Ông đề nghị tiếp tục mở rộng hợp tác với các trường đại học như Trường Đại học Giao thông vận tải TP HCM để xây dựng các đề tài nghiên cứu, phục vụ đào tạo và nhân rộng mô hình.
Sau khi hoàn thành, dự án mở rộng cao tốc TP HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận sẽ góp phần nâng cao năng lực kết nối vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long, giảm áp lực cho Quốc lộ 1, rút ngắn thời gian vận chuyển và giảm chi phí logistics.
Quan trọng hơn, dự án không chỉ là công trình hạ tầng giao thông trọng điểm mà còn là mô hình tiên phong về đầu tư tư nhân, ứng dụng công nghệ số và phát triển nguồn nhân lực từ thực tiễn thi công, mở ra hướng đi mới cho các dự án hạ tầng quy mô lớn trong tương lai.