Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh yêu cầu tháo gỡ điểm nghẽn, tăng tốc các dự án giao thông trọng điểm tại Tây Ninh

Theo đó, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cùng đoàn công tác đã có buổi làm việc với UBND tỉnh Tây Ninh nhằm rà soát tình hình triển khai các dự án giao thông trọng điểm, đồng thời tìm giải pháp tháo gỡ những khó khăn đang ảnh hưởng đến tiến độ đầu tư hạ tầng trên địa bàn.

 Cuộc làm việc diễn ra trong bối cảnh Tây Ninh đang trở thành một trong những “đại công trường” lớn của khu vực phía Nam khi đồng thời triển khai hàng loạt dự án giao thông quy mô lớn mang tính chiến lược quốc gia và liên vùng.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh phát biểu tại buổi làm việc (Ảnh: Thanh Niên)

Theo báo cáo của UBND tỉnh Tây Ninh, nhiều dự án trọng điểm đang được đẩy nhanh tiến độ. Dự án Vành đai 3 TP HCM đoạn qua địa bàn tỉnh đã hoàn thành hơn 95% khối lượng thi công, dự kiến thông xe trong quý III và hoàn thành toàn bộ vào cuối năm 2026.

Dự án Vành đai 4 TP.HCM với chiều dài khoảng 74,5 km đang được hoàn thiện các thủ tục đầu tư, dự kiến lựa chọn nhà đầu tư trong quý III và khởi công vào cuối năm nay. Bên cạnh đó, dự án cao tốc Gò Dầu - Xa Mát giai đoạn 1 cũng đang hoàn thiện báo cáo nghiên cứu khả thi để sớm triển khai xây dựng.

Ngoài các dự án do địa phương làm chủ đầu tư, trên địa bàn Tây Ninh còn có nhiều công trình giao thông quan trọng do Trung ương quản lý như đường Hồ Chí Minh đoạn Chơn Thành - Đức Hòa, quốc lộ 62, các tuyến đường tuần tra biên giới và các dự án nâng tĩnh không cầu trên hệ thống đường thủy nội địa. Đây đều là những dự án có ý nghĩa quan trọng trong việc tăng cường kết nối vùng, thúc đẩy giao thương và phát triển kinh tế - xã hội khu vực Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.

Tuy nhiên, quá trình triển khai các dự án đang gặp nhiều khó khăn. Theo lãnh đạo tỉnh, áp lực lớn nhất hiện nay là thiếu hụt nguồn vốn đầu tư. Nhu cầu vốn dành cho các dự án giao thông rất lớn, vượt quá khả năng cân đối ngân sách địa phương. Nhiều công trình phải phụ thuộc vào nguồn vốn Trung ương hoặc vốn vay ODA với thủ tục kéo dài và phức tạp.

Một ví dụ điển hình là dự án xây dựng ba cây cầu trên tuyến ĐT.827E, thuộc trục động lực kết nối TP HCM - Tây Ninh - Đồng Tháp. Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 4.797 tỷ đồng và dự kiến sử dụng nguồn vốn vay từ Ngân hàng Xuất nhập khẩu Hàn Quốc (KEXIM). Tuy nhiên, sau nhiều năm xúc tiến, phía đối tác vẫn chưa có quyết định cho vay chính thức, khiến dự án đứng trước nguy cơ chậm tiến độ, làm giảm hiệu quả đầu tư của toàn tuyến.

Ông Nguyễn Văn Quyết (đứng) - Bí thư Tỉnh ủy Tây Ninh phát biểu tại buổi làm việc (Ảnh: Thành Niên)

Trước tình hình đó, tỉnh Tây Ninh kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ xem xét chuyển đổi nguồn vốn thực hiện các cầu trên tuyến ĐT.827E từ vốn vay ODA sang nguồn vốn ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương để bảo đảm tiến độ triển khai. Đồng thời, địa phương cũng đề xuất chuyển dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 62 từ nguồn vốn vay của Ngân hàng Thế giới sang vốn đầu tư công trong nước nhằm sớm triển khai dự án. Quốc lộ 62 là tuyến đường huyết mạch kết nối Đồng bằng sông Cửu Long với vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, nhưng đã xuống cấp nghiêm trọng sau hơn 25 năm khai thác.

Bên cạnh khó khăn về vốn, vấn đề vật liệu xây dựng cũng đang trở thành điểm nghẽn lớn đối với các dự án giao thông. Sau khi mở rộng địa giới hành chính, Tây Ninh đồng thời triển khai nhiều công trình hạ tầng quy mô lớn nên nhu cầu về cát san lấp, đất đắp nền và đá xây dựng tăng đột biến. Tuy nhiên, địa phương gần như không có nguồn cát san lấp, trong khi trữ lượng đá xây dựng còn hạn chế.

Theo tính toán của tỉnh, riêng dự án Vành đai 4 TP HCM cần khoảng 11,7 triệu m³ cát san lấp. Dự án cao tốc Gò Dầu - Xa Mát cần khoảng 4 triệu m³ đất đắp và gần 1 triệu m³ đá xây dựng. Trục kết nối Long An - Tây Ninh cần hơn 4,2 triệu m³ vật liệu đắp nền, trong khi tuyến Tân An - Bình Hiệp cũng cần gần 5 triệu m³ cát và đất đắp. Sự thiếu hụt nguồn vật liệu không chỉ làm chậm tiến độ thi công mà còn khiến giá cả tăng cao, gây áp lực lớn cho các nhà thầu và làm phát sinh chi phí đầu tư.

Một trở ngại khác là công tác giải phóng mặt bằng. Hầu hết các dự án đều có quy mô lớn, phạm vi thu hồi đất rộng, ảnh hưởng đến hàng nghìn hộ dân. Quy trình xác định giá đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư và giải quyết khiếu nại kéo dài khiến nhiều dự án chưa có mặt bằng sạch để triển khai đồng bộ. Điều này dẫn đến tình trạng thi công cầm chừng tại nhiều vị trí quan trọng.

Trước những khó khăn trên, Tây Ninh kiến nghị Chính phủ có cơ chế điều tiết nguồn cát và đá xây dựng từ các địa phương có điều kiện thuận lợi hơn để hỗ trợ các công trình trọng điểm trên địa bàn. Đồng thời, tỉnh cũng đề nghị Trung ương quan tâm đầu tư tuyến kết nối Long An - Tây Ninh, xem đây là công trình mang tính chiến lược nhằm kết nối khu vực cửa khẩu quốc tế với các trung tâm công nghiệp, logistics và kinh tế trọng điểm của vùng Đông Nam Bộ.

Liên quan đến định hướng phát triển lâu dài, tỉnh cho biết đã hoàn thành điều chỉnh Quy hoạch tỉnh giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và mong muốn nhận được sự hỗ trợ từ Bộ Xây dựng trong việc quy hoạch trung tâm hành chính - chính trị mới cũng như huy động các nguồn lực đầu tư phát triển hạ tầng. Trong lĩnh vực an sinh xã hội, địa phương cũng đề xuất điều chỉnh chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội giai đoạn 2025 - 2030 cho phù hợp với nhu cầu thực tế.

Phát biểu tại buổi làm việc, Bộ trưởng Trần Hồng Minh đánh giá cao nỗ lực của Tây Ninh trong việc chuẩn bị đầu tư và triển khai các dự án giao thông trọng điểm, đồng thời ghi nhận những khó khăn mà địa phương đang gặp phải. Bộ trưởng nhấn mạnh rằng phát triển hạ tầng giao thông là động lực quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng cường liên kết vùng.

Ông Lê Văn Hẳn - Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh báo cáo tại buổi làm việc (Ảnh: Thanh Niên)

Đối với dự án nâng cấp, cải tạo quốc lộ 62, Bộ trưởng thống nhất tiếp tục triển khai theo hình thức đầu tư đã được phê duyệt, không chuyển đổi sang hình thức khác. Mục tiêu là đẩy nhanh công tác chuẩn bị đầu tư để khởi công trong quý IV năm nay và hoàn thành đúng tiến độ. Bộ trưởng cũng chỉ đạo chủ đầu tư khẩn trương hoàn thành các hạng mục đã được bố trí vốn, đồng thời nghiên cứu phương án bàn giao tuyến quốc lộ này cho địa phương quản lý sau khi hoàn thành.

Đối với đề xuất chuyển đổi nguồn vốn cho ba cây cầu trên tuyến ĐT.827E, Bộ trưởng yêu cầu tỉnh Tây Ninh sớm có văn bản chính thức gửi Bộ Xây dựng để tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét. Đồng thời, đề nghị Bộ Tài chính nghiên cứu khả năng cân đối nguồn vốn nhằm tạo điều kiện triển khai dự án đúng tiến độ.

Về tuyến kết nối Long An - Tây Ninh, Bộ trưởng khẳng định đây là dự án có ý nghĩa chiến lược trong việc liên kết vùng và kết nối khu vực cửa khẩu với các trung tâm kinh tế phía Đông Nam Bộ. Theo định hướng của Chính phủ, tuyến đường này cần được nghiên cứu tích hợp vào mục tiêu phát triển mạng lưới 5.000 km đường bộ cao tốc quốc gia. Bộ trưởng đề nghị các địa phương liên quan chủ động phối hợp nghiên cứu phương án đầu tư và kết nối đồng bộ toàn tuyến.

Ngoài ra, Bộ trưởng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ dự án đường Hồ Chí Minh đoạn Chơn Thành – Đức Hòa và hoàn thành đoạn còn lại của quốc lộ N2 trong quý IV năm nay để sớm đưa vào khai thác. Đối với các dự án nâng tĩnh không cầu trên hệ thống đường thủy nội địa, Bộ sẽ phối hợp với các cơ quan chuyên môn rà soát phương án đầu tư và nguồn lực thực hiện.

Đặc biệt, liên quan đến vấn đề vật liệu xây dựng, Bộ trưởng nhấn mạnh các địa phương cần chủ động rà soát quy hoạch, trữ lượng và năng lực khai thác các mỏ cát, đá; xem xét nâng công suất khai thác đối với những mỏ đủ điều kiện theo quy định.

Ông Minh khẳng định không thể để tình trạng có nguồn vật liệu nhưng các dự án vẫn phải vận chuyển từ xa, làm tăng chi phí và kéo dài tiến độ.

Theo Bộ trưởng, bảo đảm nguồn vật liệu phải được xem là nhiệm vụ trọng tâm nhằm tránh trở thành điểm nghẽn trong phát triển hạ tầng.

Kết thúc buổi làm việc, Bộ trưởng Trần Hồng Minh đề nghị UBND tỉnh Tây Ninh khẩn trương triển khai các nhiệm vụ đã thống nhất, tăng cường phối hợp với các bộ, ngành và đơn vị thuộc Bộ Xây dựng để tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các dự án.

Về phía địa phương, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Văn Quyết cam kết sẽ nhanh chóng thực hiện các kết luận của Bộ trưởng, tập trung giải quyết các vướng mắc về vốn, mặt bằng và vật liệu xây dựng, đồng thời tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Trung ương nhằm bảo đảm các công trình trọng điểm được triển khai đúng kế hoạch, góp phần tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao khả năng liên kết vùng của Tây Ninh trong giai đoạn tới.