Xây dựng tuyến Metro số 4 TP Hồ Chí Minh: Bước tiến mới trong triển khai tuyến đường sắt đô thị trục Bắc - Nam

Theo đó, việc cấp phép được thực hiện trên cơ sở hồ sơ đề nghị của liên danh nhà thầu và kết quả lựa chọn nhà thầu do chủ đầu tư là Công ty CP Tập đoàn Sovico công bố. Theo đó, liên danh GMDI - ARUP - TEDI SOUTH sẽ đảm nhiệm việc lập báo cáo nghiên cứu khả thi, làm nền tảng kỹ thuật và tài chính cho các bước triển khai tiếp theo của dự án.

Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh yêu cầu các đơn vị tham gia phải tuân thủ nghiêm các quy định pháp luật Việt Nam về hoạt động xây dựng, bao gồm Nghị định 175/2024/NĐ-CP, đồng thời chịu trách nhiệm về tính chính xác, đầy đủ của hồ sơ nghiên cứu. Yêu cầu về tiến độ, chất lượng và tính minh bạch được đặt ra nhằm đảm bảo dự án được chuẩn bị bài bản, hạn chế rủi ro trong các giai đoạn sau.

Theo quy hoạch, tuyến Metro số 4 là một trong những tuyến đường sắt đô thị trọng điểm của TP Hồ Chí Minh, đóng vai trò trục xuyên tâm Bắc - Nam, kết nối khu vực phía Bắc thành phố với trung tâm đô thị và khu Nam, đặc biệt là khu vực cảng Hiệp Phước.

Tuyến đi qua 22 phường, xã, tạo thành hành lang giao thông quan trọng xuyên suốt đô thị đông dân cư và các khu vực phát triển kinh tế trọng điểm.

Tuyến bắt đầu từ depot Đông Thạnh, đi qua hàng loạt trục đường lớn như Thạnh Xuân, Hà Huy Giáp, Nguyễn Oanh, Trường Sơn, Nguyễn Văn Trỗi, Hai Bà Trưng, Lê Lợi, Trần Hưng Đạo, Khánh Hội, Nguyễn Hữu Thọ và kết thúc tại Hiệp Phước. Đây là tuyến kết nối nhiều khu vực dân cư, trung tâm hành chính, thương mại và khu công nghiệp - cảng biển, có ý nghĩa đặc biệt trong việc giảm áp lực giao thông đường bộ hiện hữu vốn đang quá tải.

Với tổng chiều dài khoảng 43 km, Metro số 4 được đánh giá là một trong những tuyến metro dài và quan trọng nhất trong mạng lưới đường sắt đô thị của thành phố. Tuyến không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại mà còn đóng vai trò định hình không gian đô thị theo hướng phát triển dọc theo các trục giao thông công cộng.

Về quy mô kỹ thuật, tuyến Metro số 4 được thiết kế gồm hai phần chính: khoảng 18,2 km đi ngầm với 13 nhà ga và 24,8 km đi trên cao với 17 nhà ga, tổng cộng khoảng 30 nhà ga toàn tuyến. Hệ thống depot được bố trí tại Đông Thạnh và Hiệp Phước nhằm phục vụ vận hành, bảo dưỡng và điều hành kỹ thuật.

Tuyến được thiết kế với tốc độ khai thác tối đa khoảng 120 km/h đối với đoạn trên cao và 90 km/h đối với đoạn ngầm. Hệ thống sử dụng công nghệ đường sắt điện khí hóa hiện đại, chạy trên ray, đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn, hiệu quả vận hành và khả năng chuyên chở lớn, phù hợp với định hướng phát triển giao thông công cộng của các đô thị lớn.

Tuyến Metro số 4 giúp kết nối khu vực phía Bắc thành phố với trung tâm đô thị và khu Nam. (Ảnh minh họa)

Về phương án đầu tư, dự án Metro số 4 dự kiến triển khai theo hình thức đối tác công tư (PPP). Trong đó, mô hình hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao) được áp dụng, kết hợp khai thác quỹ đất và phát triển đô thị theo định hướng TOD (Transit-Oriented Development). Đây là mô hình đang được nhiều đô thị lớn trên thế giới áp dụng nhằm tối ưu hóa hiệu quả đầu tư hạ tầng gắn với phát triển không gian đô thị.

Tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án khoảng 157.400 tỷ đồng, tương đương hơn 5,9 tỷ USD, cho thấy quy mô rất lớn và tầm quan trọng đặc biệt của dự án trong chiến lược phát triển hạ tầng giao thông TP Hồ Chí Minh.

Metro số 4 không chỉ là một dự án giao thông đơn thuần mà còn được kỳ vọng trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tái cấu trúc đô thị TP Hồ Chí Minh. Khi đi vào vận hành, tuyến metro sẽ góp phần giảm áp lực giao thông đường bộ, rút ngắn thời gian di chuyển, đồng thời nâng cao chất lượng hệ thống vận tải công cộng.

Đặc biệt, việc kết hợp phát triển đô thị theo mô hình TOD dọc tuyến sẽ giúp hình thành các cực tăng trưởng mới, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại nhiều khu vực, nhất là khu vực phía Nam thành phố như Hiệp Phước - nơi có vai trò quan trọng về logistics và cảng biển.

Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh yêu cầu các đơn vị liên quan phải đảm bảo tính minh bạch, chính xác và tuân thủ pháp luật trong toàn bộ quá trình lập báo cáo nghiên cứu khả thi. Đồng thời, việc phối hợp chặt chẽ giữa nhà thầu, chủ đầu tư và cơ quan quản lý nhà nước là yếu tố then chốt để đảm bảo tiến độ và chất lượng dự án.

Việc chính thức cấp phép cho giai đoạn lập báo cáo nghiên cứu khả thi được xem là bước khởi động quan trọng, đặt nền móng cho quá trình triển khai Metro số 4 trong thời gian tới. Với quy mô lớn, vai trò chiến lược và công nghệ hiện đại, tuyến metro này được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những trụ cột của hệ thống giao thông đô thị TP Hồ Chí Minh trong tương lai.

Khi hoàn thành, Metro số 4 không chỉ giúp hoàn thiện mạng lưới đường sắt đô thị mà còn góp phần định hình một đô thị hiện đại, bền vững, có khả năng kết nối mạnh mẽ giữa các khu vực chức năng, tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài của thành phố.