Từ tháng 4, xăng E10 phổ biến: Ưu điểm gì so với xăng truyền thống?

Việc đẩy nhanh sử dụng xăng E10 được xem là một trong những giải pháp nhằm giảm phụ thuộc vào xăng khoáng truyền thống. Không chỉ góp phần đảm bảo an ninh năng lượng, xăng sinh học còn có lợi thế về thuế khi mức thuế bảo vệ môi trường và thuế tiêu thụ đặc biệt thấp hơn so với xăng khoáng. Nhờ đó, việc mở rộng sử dụng E10 được kỳ vọng sẽ góp phần hạ nhiệt giá xăng dầu trong nước.

Một trong những ưu điểm nổi bật của xăng E10 là khả năng giảm phát thải khí nhà kính. Ethanol – thành phần chiếm 10% trong E10 – có chứa oxy trong phân tử nên khi cháy diễn ra hoàn toàn hơn so với xăng hóa thạch. Điều này giúp giảm lượng khí CO₂, hydrocarbon (HC) và nhiều chất ô nhiễm khác, với mức giảm có thể lên tới 20–30% so với xăng thông thường.

Theo các chuyên gia, xăng E10 là loại nhiên liệu được pha trộn từ 90% xăng RON95 và 10% ethanol (E100). Ethanol là cồn sinh học, thường được sản xuất từ các nguyên liệu nông nghiệp như mía, sắn, ngô hoặc phụ phẩm sinh khối. Về bản chất, ethanol có công thức hóa học C₂H₆O, trong khi xăng là hỗn hợp các hydrocarbon có công thức tổng quát CₙH₂ₙ₊₂.

Khác với xăng không chì truyền thống, ethanol được xem là tương đối trung tính về carbon. Trong quá trình sinh trưởng, cây trồng nguyên liệu hấp thụ CO₂ từ môi trường, phần nào bù đắp lượng khí thải phát sinh khi sản xuất và đốt cháy nhiên liệu. Tuy vậy, mức độ “trung tính carbon” này vẫn còn là chủ đề được tranh luận trong giới khoa học.

Tại Việt Nam, nguồn ethanol hiện được cung cấp từ cả sản xuất trong nước và nhập khẩu. Việc phát triển nhiên liệu sinh học không chỉ mang ý nghĩa môi trường mà còn mở ra cơ hội thúc đẩy ngành nông nghiệp, gia tăng giá trị cho các loại cây trồng như mía, sắn. Qua đó, góp phần tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người nông dân.

Trên thế giới, nhiều quốc gia đã sử dụng xăng sinh học với tỷ lệ pha trộn khác nhau. Brazil là quốc gia dẫn đầu khi phổ biến xăng E27 và thậm chí sử dụng rộng rãi E100 – nhiên liệu gần như hoàn toàn từ ethanol. Tại Thụy Điển, xăng E85 được dùng phổ biến cho taxi và xe buýt, trong khi Mỹ áp dụng E10 làm tiêu chuẩn trên toàn quốc, đồng thời phát triển thêm E15 và E85 cho các dòng xe sử dụng nhiên liệu linh hoạt.

Ở khu vực Đông Nam Á, Thái Lan cũng đã triển khai mạnh mẽ xăng sinh học với các loại E10, E20 và E85, đi kèm chính sách hỗ trợ phát triển vùng nguyên liệu sản xuất ethanol. Những kinh nghiệm này cho thấy xu hướng chuyển đổi sang nhiên liệu sinh học đang ngày càng rõ nét trên phạm vi toàn cầu.

Tại Việt Nam, việc sử dụng xăng sinh học không phải là mới. Từ năm 2017, xăng E5 RON92 đã được khuyến khích sử dụng rộng rãi, tuy nhiên vẫn gặp một số hạn chế về nguồn cung và thói quen tiêu dùng. Đến tháng 8/2025, xăng E10 bắt đầu được thí điểm tại một số địa phương như TP.HCM, Hà Nội và Hải Phòng.

Theo quy định hiện hành, từ ngày 1/6/2026, xăng không chì sẽ phải được pha chế thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc. Tuy nhiên, trước áp lực về an ninh năng lượng và biến động giá nhiên liệu, cơ quan quản lý đang thúc đẩy triển khai sớm lộ trình này ngay trong tháng 4/2026, với mục tiêu giảm khoảng 10% lượng tiêu thụ xăng khoáng.

Hiện nay, nhiều doanh nghiệp đang chủ động tăng cường sản xuất, nhập khẩu ethanol cũng như đầu tư hệ thống phối trộn để sẵn sàng cung ứng xăng E10 trên diện rộng. Nếu được triển khai đồng bộ, xăng E10 không chỉ góp phần giảm phát thải, ổn định thị trường nhiên liệu mà còn thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng theo hướng xanh và bền vững tại Việt Nam.