TP.HCM: Quyết tâm lập lại trật tự đô thị, chấm dứt tình trạng “bắt cóc bỏ đĩa”
Tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè để kinh doanh, họp chợ tự phát, dừng đỗ phương tiện sai quy định và thi công công trình kéo dài vẫn diễn biến phức tạp tại nhiều khu vực ở TP.HCM. Không chỉ ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị, những vi phạm này còn gây cản trở giao thông, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống của người dân.
Trước thực trạng đó, Thành phố triển khai kế hoạch chấn chỉnh, khắc phục những hạn chế trong công tác quản lý nhà nước, quyết tâm lập lại trật tự đô thị một cách đồng bộ, bền vững, không chạy theo phong trào hay thành tích.
Xác định trách nhiệm, xử lý nghiêm vi phạm
Theo kế hoạch, TP.HCM yêu cầu cấp ủy, chính quyền các cấp xác định công tác quản lý trật tự đô thị là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên và liên tục. Các hành vi vi phạm phát sinh trên địa bàn phải được phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời, triệt để. Trường hợp để vi phạm kéo dài, tái diễn mà không có biện pháp khắc phục hiệu quả, tập thể và cá nhân có liên quan sẽ bị xem xét trách nhiệm.
Điểm đáng chú ý trong kế hoạch là Thành phố hướng đến chấm dứt tình trạng xử lý theo kiểu “bắt cóc bỏ đĩa”, tức ra quân lập lại trật tự nhưng sau đó vi phạm nhanh chóng tái diễn. Thay vì chỉ tập trung vào các đợt kiểm tra, xử phạt ngắn hạn, công tác quản lý sẽ được thực hiện thường xuyên, gắn với trách nhiệm cụ thể của từng cơ quan, đơn vị và địa phương.
Thành phố cũng nhìn nhận nguyên nhân tái lấn chiếm lòng, lề đường không chỉ xuất phát từ ý thức chấp hành pháp luật mà còn liên quan đến nhu cầu mưu sinh của một bộ phận người dân và sự thiếu hụt hạ tầng giao thông tĩnh. Do đó, giải pháp được đặt ra không đơn thuần là cưỡng chế hành chính mà phải kết hợp hoàn thiện cơ chế, chính sách và bảo đảm an sinh xã hội.
Sở Xây dựng được giao tham mưu ban hành quy định thống nhất về quản lý, sử dụng lòng đường, vỉa hè phù hợp với tình hình mới; đồng thời thúc đẩy phát triển các bãi đỗ xe thông minh, bãi đỗ xe cao tầng lắp ghép tại khu vực trung tâm. Thành phố cũng nghiên cứu lộ trình hạn chế xe ô tô khách, xe sơ-mi rơ-moóc lưu thông vào nội đô, song song với phát triển vận tải hành khách công cộng và hệ thống xe đạp công cộng, từng bước dành lại không gian cho người đi bộ.
Đối với các khu vực kinh doanh tự phát, UBND cấp xã sẽ rà soát, xây dựng phương án di dời, bố trí tiểu thương vào những chợ truyền thống còn diện tích trống. Những hộ dân có hoàn cảnh khó khăn, mưu sinh bằng hình thức buôn bán nhỏ lẻ cũng được nghiên cứu sắp xếp vị trí kinh doanh tạm thời phù hợp. Cách làm này nhằm hài hòa giữa yêu cầu bảo đảm trật tự đô thị với việc duy trì sinh kế, ổn định cuộc sống của người dân.
Một trong những giải pháp trọng tâm là ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số vào quản lý trật tự đô thị. Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp Công an TP.HCM triển khai hệ thống camera giám sát thông minh (CCTV) tại các tuyến đường trọng điểm, khu vực trung tâm và những điểm thường xuyên xảy ra vi phạm.
Dữ liệu lớn (Big Data) cùng bản đồ số hạ tầng giao thông sẽ được kết nối, chia sẻ theo thời gian thực giữa các sở, ngành, phục vụ phân tích khu vực, khung giờ thường phát sinh vi phạm và hỗ trợ xử phạt hành chính qua môi trường mạng. Các ứng dụng di động và đường dây nóng tiếp nhận phản ánh hiện trường tiếp tục được duy trì công khai, tạo điều kiện để người dân gửi hình ảnh, video kèm thông tin định vị, giúp cơ quan chức năng xử lý nhanh chóng.
Phân công rõ trách nhiệm để xây dựng nếp sống văn minh đô thị
Trong phân công nhiệm vụ, lực lượng Công an giữ vai trò chủ trì xử lý các điểm kinh doanh tự phát quanh chợ đầu mối, trường học, bệnh viện, khu công nghiệp; đồng thời kiên quyết loại bỏ xe cơ giới hết niên hạn, xe tự chế ba, bốn bánh và chấn chỉnh tình trạng “xe dù, bến cóc”.
Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Y tế có trách nhiệm chỉ đạo các trường học, bệnh viện bố trí khu vực đưa đón, nhà để xe phù hợp ngay trong khuôn viên, hạn chế ùn tắc trước cổng. Sở Quy hoạch và Kiến trúc đôn đốc hạ ngầm cáp viễn thông, thống nhất mẫu biển quảng cáo, mái che; Sở Công Thương nghiên cứu thu gọn hoặc hạ ngầm các trạm điện trên vỉa hè. Trong khi đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường tăng cường kiểm soát thu gom rác thải, ngăn tình trạng mùi hôi, nước rỉ rác phát sinh trên đường phố và cập nhật ranh giới, lộ giới vỉa hè.
Bên cạnh các giải pháp về hạ tầng và quản lý hành chính, TP.HCM chú trọng nâng cao ý thức cộng đồng, xây dựng văn hóa ứng xử nơi công cộng. Sở Văn hóa và Thể thao phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố cùng các tổ chức chính trị - xã hội triển khai bộ Quy tắc ứng xử văn hóa, nhân rộng mô hình tuyến đường kiểu mẫu “Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp”.
Trước mắt, mô hình sẽ được thí điểm tại Đặc khu Côn Đảo, xã Cần Giờ, phường Xuân Hòa và phường Sài Gòn, làm cơ sở đánh giá, hoàn thiện trước khi nhân rộng trên toàn Thành phố.
Với cách tiếp cận đồng bộ từ hoàn thiện thể chế, đầu tư hạ tầng, ứng dụng công nghệ đến bảo đảm an sinh và nâng cao ý thức người dân, TP.HCM kỳ vọng tạo chuyển biến thực chất trong quản lý trật tự đô thị. Mục tiêu không chỉ là trả lại sự thông thoáng cho lòng đường, vỉa hè mà còn hình thành môi trường đô thị văn minh, an toàn, sạch đẹp. Quan trọng hơn, hiệu quả của kế hoạch sẽ được đo bằng những thay đổi bền vững trong đời sống hằng ngày, thay vì những đợt ra quân rầm rộ nhưng thiếu tính duy trì./.
