Hướng tới năm 2030: Ít nhất 50% phương tiện giao thông công cộng tại đô thị chuyển sang sử dụng xe điện
Chỉ thị 09/CT-TTg đề ra mục tiêu giảm tiêu hao năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển giao thông công cộng sử dụng xe điện nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Phạm Minh Chính vừa ký ban hành Chỉ thị số 09/CT-TTg ngày 19/3/2026, yêu cầu tăng cường tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển giao thông điện trên phạm vi cả nước.
Chỉ thị nhận định, bối cảnh thế giới đang có nhiều biến động phức tạp về chính trị, kinh tế và an ninh, đặc biệt là các xung đột và căng thẳng tại những khu vực sản xuất, trung chuyển năng lượng lớn. Điều này khiến nguồn cung dầu mỏ, khí đốt, than bị gián đoạn, giá năng lượng biến động mạnh, tạo sức ép lớn đối với các quốc gia phụ thuộc nhập khẩu như Việt Nam.
Trước tình hình đó, việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được xác định là giải pháp then chốt nhằm giảm rủi ro về nguồn cung, tiết kiệm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, đồng thời bảo đảm an ninh năng lượng và phát triển bền vững.
Chỉ thị đặt ra nhiều mục tiêu cụ thể đến năm 2030 như: giảm tiêu hao năng lượng trên mỗi đơn vị GDP từ 1–1,5% mỗi năm; tiết kiệm điện tối thiểu 3%/năm tại các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm; giảm tổn thất điện năng trong truyền tải và phân phối xuống còn 5,8%. Đồng thời, 100% cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm phải thực hiện kiểm toán năng lượng định kỳ và áp dụng hệ thống quản lý năng lượng. Đáng chú ý, tối thiểu 50% phương tiện giao thông công cộng tại các đô thị sẽ chuyển sang sử dụng điện.
Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp triển khai đồng bộ các giải pháp, trong đó nhấn mạnh việc lồng ghép mục tiêu tiết kiệm năng lượng vào chiến lược phát triển; thúc đẩy chuyển đổi sang phương tiện giao thông điện; phát triển hạ tầng trạm sạc; khuyến khích sử dụng nhiên liệu sinh học.
Ngoài ra, cần đẩy mạnh đầu tư công nghệ hiện đại, tối ưu hệ thống sản xuất, tái sử dụng nhiệt thải và ứng dụng công nghệ số trong quản lý năng lượng, đặc biệt trong các ngành tiêu thụ lớn như thép, xi măng, hóa chất, dệt may và chế biến thực phẩm.
Chỉ thị cũng khuyến khích nghiên cứu, thử nghiệm các nguồn năng lượng phát thải thấp như hydrogen, ammonia; phát triển pin lưu trữ, điện mặt trời mái nhà và điện gió nhằm giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia.
Các bộ, ngành được giao nhiệm vụ cụ thể: Bộ Công Thương theo dõi thị trường năng lượng, hoàn thiện cơ chế chính sách và bảo đảm nguồn cung; Bộ Xây dựng thúc đẩy công trình xanh và hạ tầng sạc; Bộ Tài chính nghiên cứu cơ chế ưu đãi và quỹ hỗ trợ; Bộ Khoa học và Công nghệ đẩy mạnh nghiên cứu, chuyển giao công nghệ; Bộ Nông nghiệp và Môi trường phát triển nhiên liệu sinh học và quản lý tái chế pin.
UBND các tỉnh, thành phố có trách nhiệm xây dựng kế hoạch tiết kiệm năng lượng, phát triển giao thông điện, quy hoạch trạm sạc và tăng cường kiểm tra, giám sát việc sử dụng năng lượng.
Các tập đoàn lớn như Điện lực Việt Nam, Công nghiệp - Năng lượng quốc gia, Than - Khoáng sản Việt Nam được yêu cầu nâng cao hiệu quả vận hành, giảm hao hụt năng lượng và bảo đảm cung ứng ổn định.
Chỉ thị cũng nhấn mạnh vai trò của doanh nghiệp trong việc đầu tư đổi mới công nghệ, áp dụng hệ thống quản lý năng lượng theo tiêu chuẩn quốc tế, góp phần thực hiện mục tiêu tiết kiệm năng lượng và phát triển bền vững.
