Giá nhựa đường “leo thang”, bảo trì đường bộ đối mặt nguy cơ chậm tiến độ

Cục Đường bộ Việt Nam vừa báo cáo Bộ Xây dựng về tác động của việc giá nhiên liệu tăng cao đến các dự án đầu tư xây dựng và công tác bảo trì đường bộ. Theo đó, tổng chi phí các gói thầu bảo trì dự kiến tăng khoảng 946 tỷ đồng, tương đương mức tăng 28%.

Giá nhựa đường “leo thang”, bảo trì đường bộ đối mặt nguy cơ chậm tiến độ.

Từ đầu tháng 3 đến nay, giá dầu thô thế giới tăng mạnh, kéo theo nhiều đợt điều chỉnh giá trong nước. Giá xăng tăng khoảng 15%, dầu diesel tăng tới 70%, trong khi nhựa đường – vật liệu chủ chốt trong bê tông nhựa – tăng gần 32% so với cuối tháng 2.

Không chỉ giá tăng, nguồn cung nhựa đường còn đứng trước nguy cơ gián đoạn do hạn chế nhập khẩu, khiến các nhà thầu gặp khó trong việc tiếp cận vật liệu.

Trong số 119 gói thầu bảo trì đường bộ năm 2026, hiện đã có 89 gói hoàn tất lựa chọn nhà thầu, chủ yếu áp dụng hợp đồng đơn giá cố định. Trong bối cảnh chi phí vật liệu leo thang, mô hình hợp đồng này đang đẩy nhà thầu vào thế bất lợi, tiềm ẩn nguy cơ thua lỗ và ảnh hưởng tiến độ thi công.

Một số dự án ghi nhận mức tăng chi phí đáng kể. Điển hình như gói thầu XD05 thuộc dự án cải tạo quốc lộ 14E (Quảng Nam) tăng khoảng 25% chi phí dù áp dụng hợp đồng trọn gói không điều chỉnh giá. Dự án nâng cấp quốc lộ 28B qua Bình Thuận – Lâm Đồng cũng dự kiến phát sinh thêm hơn 56 tỷ đồng.

Thực tế cho thấy, đã xuất hiện tình trạng một số nhà thầu giãn tiến độ, trì hoãn thi công do áp lực chi phí, kéo theo nguy cơ mất an toàn giao thông và ảnh hưởng chất lượng công trình. Đồng thời, kế hoạch giải ngân vốn bảo trì năm 2026 cũng đứng trước nguy cơ không đạt mục tiêu.

Trước tình hình này, Cục Đường bộ Việt Nam cho biết đã triển khai các giải pháp tạm thời như làm việc với nhà thầu để chia sẻ khó khăn, điều chỉnh kế hoạch thi công, ưu tiên các hạng mục ít chịu tác động từ biến động giá.

Đối với các gói thầu chưa ký hợp đồng, cơ quan này yêu cầu tuân thủ quy định hiện hành. Các gói chưa đấu thầu sẽ được cập nhật giá và chuyển sang áp dụng hợp đồng đơn giá điều chỉnh, kèm cơ chế cụ thể về vật liệu và phương pháp bù giá.

Tuy nhiên, với các hợp đồng đã ký theo đơn giá cố định hoặc trọn gói, việc điều chỉnh giá hiện vẫn vướng quy định pháp lý, chưa có cơ sở để bù đắp chi phí tăng thêm.

Từ thực tế trên, Cục Đường bộ Việt Nam kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ, Quốc hội xem xét tác động của biến động giá nhiên liệu, đồng thời sửa đổi quy định pháp luật liên quan nhằm tạo cơ chế linh hoạt điều chỉnh hợp đồng khi giá vật liệu biến động mạnh.