Đề xuất đầu tư cao tốc CT.33 hơn 70.000 tỷ đồng nối TP Hồ Chí Minh với Đồng bằng sông Cửu Long

Theo đó, UBND tỉnh Vĩnh Long vừa trình Bộ Xây dựng đề xuất đầu tư tuyến đường bộ cao tốc TP Hồ Chí Minh -  Tiền Giang - Bến Tre - Trà Vinh - Sóc Trăng (CT.33), nhằm tăng cường kết nối giữa TP Hồ Chí Minh với khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Đây được xem là một trong những dự án hạ tầng giao thông chiến lược, góp phần giảm áp lực cho các tuyến quốc lộ hiện hữu, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao năng lực vận tải cho toàn vùng.

Theo đề xuất, tuyến cao tốc CT.33 có tổng chiều dài khoảng 150 km, đi qua nhiều địa phương gồm TP Hồ Chí Minh, Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long và TP Cần Thơ. Điểm đầu của dự án nằm tại nút giao giữa cao tốc Bến Lức - Long Thành (Vành đai 3) với Quốc lộ 50, trong khi điểm cuối kết nối với cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng (CT.34). Tuyến đường được thiết kế với quy mô 4 làn xe, tốc độ tối đa 100 km/h.

Tổng mức đầu tư sơ bộ của toàn tuyến được ước tính khoảng 70.188 tỷ đồng. Tuy nhiên, trong bối cảnh nguồn vốn ngân sách còn hạn chế, địa phương nhận định việc đầu tư hoàn chỉnh toàn tuyến trong một giai đoạn là khó khả thi. Vì vậy, tỉnh Vĩnh Long đề xuất phương án phân kỳ đầu tư thành hai giai đoạn nhằm phù hợp với khả năng huy động vốn và nhu cầu giao thông thực tế.

Theo kết quả nghiên cứu sơ bộ về nhu cầu vận tải, lưu lượng xe trên hành lang tuyến CT.33 vào năm 2026 dự kiến đạt gần 6.800 xe/ngày đêm. Đến năm 2050, con số này có thể tăng lên khoảng 36.560 xe/ngày đêm nhờ sự phát triển kinh tế của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và TP Hồ Chí Minh. Điều này cho thấy nhu cầu đầu tư tuyến cao tốc là rất cần thiết, tạo tiền đề cho việc thúc đẩy liên kết vùng và mở rộng không gian phát triển kinh tế.

Tuy nhiên, các cơ quan chuyên môn cho rằng quy mô 4 làn xe của tuyến cao tốc không phù hợp để phân kỳ đầu tư theo chiều rộng mặt cắt ngang. Thay vào đó, dự án nên được triển khai theo từng đoạn tuyến ưu tiên. Qua nghiên cứu lưu lượng giao thông, khu vực cuối tuyến thuộc địa bàn TP Cần Thơ và tỉnh Vĩnh Long được đánh giá có nhu cầu cấp bách hơn về hạ tầng giao thông, do đó được ưu tiên đầu tư trước.

Trên cơ sở đó, giai đoạn 1 của dự án sẽ đầu tư mới khoảng 71 km cao tốc, đi qua TP Cần Thơ và tỉnh Vĩnh Long. Ngoài phần xây dựng mới, dự án còn tận dụng và mở rộng một số đoạn quốc lộ hiện hữu để tăng khả năng kết nối với mạng lưới giao thông khu vực. Trong đó có Quốc lộ 57C, Quốc lộ 91B, Quốc lộ 54 và một số đoạn thuộc Quốc lộ 60 qua cầu Đại Ngãi, cầu Rạch Miễu 2 cùng tuyến nối nút giao Thân Cửu Nghĩa.

Nhiều đoạn đường hiện hữu sẽ được mở rộng từ 2 làn xe lên 4 làn xe nhằm đáp ứng lưu lượng giao thông trong tương lai. Việc kết hợp sử dụng hạ tầng sẵn có giúp giảm chi phí đầu tư, đồng thời rút ngắn thời gian triển khai dự án.

Hướng tuyến cao tốc CT 33.

Giai đoạn 2 sẽ tiếp tục đầu tư khoảng 79 km còn lại của tuyến cao tốc, đi qua TP Hồ chí Minh và các tỉnh Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long và Cần Thơ. Tổng vốn đầu tư cho giai đoạn này ước tính gần 42.000 tỷ đồng. Thời điểm triển khai sẽ phụ thuộc vào khả năng huy động và cân đối nguồn vốn trong tương lai.

Về hình thức đầu tư, UBND tỉnh Vĩnh Long đánh giá phương thức đối tác công tư (PPP), cụ thể là hợp đồng BOT, có tính khả thi cao hơn so với đầu tư công toàn bộ.

Theo tính toán sơ bộ, giai đoạn 1 nếu triển khai theo mô hình PPP sẽ cần khoảng 21.240 tỷ đồng vốn ngân sách nhà nước, tương đương 70% tổng mức đầu tư, trong khi nhà đầu tư tư nhân sẽ huy động khoảng 9.115 tỷ đồng. Thời gian hoàn vốn dự kiến khoảng 20 năm 2 tháng.

Trong trường hợp Nhà nước đầu tư hoàn toàn bằng vốn công, ngân sách sẽ phải bố trí khoảng 29.278 tỷ đồng cho giai đoạn 1. Như vậy, nếu áp dụng mô hình PPP, ngân sách có thể tiết kiệm khoảng 8.038 tỷ đồng. Đây là lý do địa phương cho rằng mô hình hợp tác công tư không chỉ khả thi mà còn mang lại hiệu quả tài chính cao hơn.

Ngoài yếu tố tài chính, tuyến cao tốc CT.33 còn có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện mạng lưới giao thông chiến lược của khu vực phía Nam. Tuyến đường sẽ góp phần giảm tải cho Quốc lộ 1 và các tuyến giao thông hiện hữu thường xuyên quá tải, đồng thời nâng cao khả năng kết nối giữa các trung tâm kinh tế, khu công nghiệp và cảng biển trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long với TP Hồ Chí Minh.

Bên cạnh đó, việc hình thành tuyến cao tốc mới được kỳ vọng sẽ tạo động lực thu hút đầu tư, thúc đẩy du lịch, logistics và thương mại giữa các địa phương. Hạ tầng giao thông thuận lợi cũng sẽ giúp giảm chi phí vận chuyển hàng hóa nông sản từ miền Tây lên TP Hồ Chí Minh và các cảng xuất khẩu, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh cho toàn vùng.

Từ các phân tích trên, UBND tỉnh Vĩnh Long kiến nghị Bộ Xây dựng xem xét điều chỉnh tiến trình đầu tư tuyến CT.33 trong giai đoạn 2026 - 2030, đồng thời thống nhất phương án phân kỳ đầu tư và cho phép triển khai giai đoạn 1 theo hình thức PPP có sự tham gia của vốn ngân sách nhà nước. Địa phương cũng đề xuất giao UBND tỉnh Vĩnh Long làm cơ quan có thẩm quyền tổ chức thực hiện dự án và phối hợp triển khai trong toàn bộ quá trình đầu tư xây dựng.

Nhìn chung, đề xuất đầu tư tuyến cao tốc CT.33 được đánh giá là bước đi quan trọng nhằm nâng cấp hạ tầng giao thông vùng Đồng bằng sông Cửu Long, đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng và tạo động lực phát triển kinh tế lâu dài cho khu vực phía Nam.