TP Huế tăng cường bảo vệ công trình kiến trúc, bảo vật quốc gia trong Quần thể Di tích Cố đô
Trước những nguy cơ từ thời tiết khắc nghiệt, xuống cấp tự nhiên và tác động của con người, công tác bảo vệ, bảo quản di tích, hiện vật và bảo vật quốc gia tại Quần thể Di tích Cố đô Huế đang được triển khai với những giải pháp đồng bộ, chú trọng cả yếu tố an ninh, môi trường và phát huy giá trị bền vững của di sản.
Quần thể Di tích Cố đô Huế là di sản văn hóa thế giới do UNESCO công nhận lưu giữ nhiều công trình kiến trúc và hiện vật gắn liền với triều Nguyễn, phản ánh đời sống văn hóa, xã hội và nghệ thuật độc đáo của một giai đoạn lịch sử Việt Nam. Hiện Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đang quản lý 43 điểm di tích, trong đó có 22 điểm trưng bày hiện vật, gồm 12 hiện vật/bộ hiện vật với tổng cộng 38 hiện vật đơn lẻ đã được công nhận là Bảo vật quốc gia.
Thời gian qua, công tác bảo vệ di tích luôn được chú trọng thông qua hệ thống an ninh, giám sát hiện đại và các biện pháp bảo quản đáp ứng chuẩn mực khoa học. Tuy nhiên, nhiều nguy cơ vẫn hiện hữu: sự khắc nghiệt của khí hậu miền Trung, rủi ro cháy nổ, quá trình xuống cấp tự nhiên, đặc biệt là tác động vô ý hoặc cố ý từ con người. Trước tình hình đó, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã xây dựng và được UBND thành phố Huế phê duyệt Phương án bảo quản, bảo vệ công trình kiến trúc, hiện vật tại các điểm di tích theo Công văn số 7144/UBND-CN ngày 6/6/2025.
Theo phương án, trong thời gian tới, nhiều giải pháp cụ thể sẽ được triển khai như: Bổ sung, điều chỉnh hàng rào bảo vệ bằng rào cứng, rào mềm hoặc kính cường lực tại các khu vực trọng điểm như nhà súng Cửu vị thần công, hệ thống vạc đồng, chuông trống và cửa chính giữa lầu Ngũ Phụng, một số hạng mục trong lăng vua Gia Long, Minh Mạng, Khải Định, Đồng Khánh… nhằm hạn chế tiếp xúc trực tiếp, đảm bảo tính tôn nghiêm; Điều chỉnh luồng tham quan để cân bằng giữa bảo tồn và trải nghiệm du khách. Tại Thế Tổ Miếu, nơi thờ 10 vị vua triều Nguyễn khách chỉ được tham quan từ bên ngoài, không vào nội thất. Hương án sẽ được bố trí phía trước để du khách dâng hương, đồng thời trưng bày hình ảnh, tư liệu tại Hiển Lâm Các; Quy định chặt chẽ hơn về trang phục và số lượng khách khi tham quan một số điểm, như điện Minh Thành (lăng vua Gia Long), chỉ tiếp đón tối đa 10 người/nhóm, yêu cầu trang phục lịch sự, trường hợp cần thiết sẽ được Trung tâm cung cấp áo dài truyền thống.
Song song với đó, lực lượng bảo vệ sẽ được tập huấn, nâng cao kỹ năng xử lý tình huống khẩn cấp, trang bị thêm thiết bị chuyên dụng, chú trọng thái độ phục vụ du khách. Trung tâm cũng tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương, lực lượng an ninh cơ sở, và các tổ chức tôn giáo (như chùa Thiên Mụ) trong công tác bảo vệ di tích và bảo vật quốc gia.
Theo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, Quần thể Di tích Cố đô Huế không chỉ là tài sản quý giá của Việt Nam mà còn của nhân loại. Việc bảo vệ an toàn cho các công trình kiến trúc, hiện vật, bảo vật quốc gia là nhiệm vụ hàng đầu, đồng thời cũng là trách nhiệm chung của cộng đồng trong việc gìn giữ và phát huy giá trị di sản.
Những phương án bảo vệ mới được kỳ vọng sẽ tạo ra môi trường tham quan an toàn, văn minh, góp phần gìn giữ trọn vẹn giá trị di sản triều Nguyễn cho các thế hệ mai sau, đồng thời quảng bá sâu rộng hơn hình ảnh Huế, một thành phố di sản xanh và bền vững.
