TP Hồ Chí Minh tính phương án mua lại trạm thu phí BOT: Gỡ “điểm nghẽn” giao thông tại khu vực Bình Dương cũ

Trong bối cảnh áp lực giao thông ngày càng gia tăng tại các cửa ngõ, đặc biệt là khu vực giáp ranh giữa TP Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận, việc nghiên cứu phương án mua lại một số trạm thu phí được xem là giải pháp đáng chú ý nhằm giảm ùn tắc, đảm bảo an toàn giao thông và tạo thuận lợi cho người dân.

Ngày 6/5, tại buổi tiếp xúc cử tri của Tổ đại biểu Quốc hội số 1 TP Hồ Chí Minh sau kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, nhiều ý kiến từ người dân các phường như Thuận An, Lái Thiêu, An Phú, Thuận Giao, Bình Hòa đã phản ánh những bất cập liên quan đến hoạt động của các trạm thu phí trên địa bàn Bình Dương trước đây.

Tổ đại biểu gồm các lãnh đạo quan trọng như ông Võ Văn Minh - Chủ tịch HĐND TP Hồ Chí Minh, cùng các đại biểu khác đã trực tiếp lắng nghe và trao đổi về các giải pháp tháo gỡ.

Ông Võ Văn Minh thông tin về việc mua lại trạm thu tại Bình Dường(cũ) phí tại buổi tiếp xúc cử tri. (Ảnh: Thanh Niên)

Theo ông Võ Văn Minh, hiện các Ban Kinh tế - Ngân sách, Đô thị và Pháp chế thuộc HĐND TP Hồ Chí Minh đang phối hợp với UBND thành phố để nghiên cứu tính khả thi cũng như rà soát các thủ tục pháp lý liên quan đến phương án sử dụng ngân sách để mua lại hai trạm thu phí trên các tuyến ĐT743B và ĐT743C. Hai trạm này nằm trên địa bàn các phường Bình Hòa và Tân Khánh. Đây là những khu vực có mật độ phương tiện giao thông cao và thường xuyên xảy ra ùn tắc.

Mục tiêu của việc mua lại các trạm thu phí không chỉ là xóa bỏ điểm nghẽn giao thông mà còn góp phần đảm bảo an toàn cho người dân, nhất là trong bối cảnh nhiều trạm thu phí đã tồn tại trong thời gian dài và bộc lộ nhiều hạn chế trong tổ chức giao thông. Việc đặt trạm, phân làn và phương thức thu phí chưa hợp lý đã dẫn đến xung đột giao thông, đặc biệt vào giờ cao điểm.

Một trong những điểm nóng được cử tri phản ánh là khu vực trạm thu phí Lái Thiêu trên Quốc lộ 13. Theo người dân, việc bố trí trạm và tổ chức giao thông tại đây chưa hợp lý, thường xuyên gây ùn tắc và tiềm ẩn nguy cơ tai nạn. Đây là tuyến đường huyết mạch, có lưu lượng xe lớn, nên bất kỳ điểm nghẽn nào cũng có thể gây ảnh hưởng dây chuyền đến toàn khu vực.

Liên quan đến vấn đề này, ông Nguyễn Thế Duy - đại diện Tập đoàn Becamex cho biết, doanh nghiệp đang phối hợp với Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh để rà soát và điều chỉnh phương án tổ chức giao thông, bao gồm việc phân luồng, bố trí lại làn xe nhằm giảm ùn tắc và tăng cường an toàn.

Không chỉ riêng khu vực Lái Thiêu, trước đó cử tri tại các phường như Phú Lợi, Thủ Dầu Một cũng đã nhiều lần kiến nghị về tình trạng các trạm thu phí hoạt động kéo dài, gây bức xúc. Một trong những vấn đề nổi cộm là việc thu phí chưa hợp lý: nhiều phương tiện chỉ di chuyển quãng đường ngắn nhưng vẫn phải trả phí toàn tuyến, tạo cảm giác thiếu công bằng.

Trạm thu phí Lái Thiêu trên đường quốc lộ 134. (Ảnh: VOV)

Về mặt lịch sử, các trạm thu phí này được triển khai theo hình thức BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao) từ đầu những năm 2000. Chẳng hạn, tuyến đường ĐT.747B (nhánh ĐT.747A) dài hơn 12 km do Công ty GENIMEX đầu tư từ năm 2001 với tổng vốn hơn 67 tỷ đồng. Theo hợp đồng, thời gian thu phí kéo dài đến năm 2032. Tương tự, trạm thu phí trên tuyến ĐT.743C cũng có thời hạn thu phí đến năm 2032.

Tuy nhiên, theo ông Võ Văn Minh, trước đây lãnh đạo tỉnh Bình Dương (cũ) đã từng thống nhất chủ trương mua lại hai trạm thu phí trên ĐT743B và ĐT743C nhằm giải quyết các bất cập. Dù vậy, quá trình triển khai gặp nhiều khó khăn do vướng mắc về cơ chế và thủ tục pháp lý nên chưa thể thực hiện. Hiện nay, với cơ chế mới sau khi sáp nhập và điều chỉnh địa giới hành chính, TP Hồ Chí Minh đang tiếp tục nghiên cứu để sớm đưa ra phương án khả thi.

Ngoài hai trạm nói trên, cử tri cũng đề xuất thành phố xem xét mua lại trạm thu phí tại cầu Phú Cường trên đường Huỳnh Văn Cù. Đây cũng là một điểm thường xuyên xảy ra ùn tắc, đặc biệt vào giờ cao điểm, gây áp lực lớn lên giao thông khu vực cửa ngõ phía Bắc thành phố.

Có thể thấy, việc duy trì các trạm thu phí BOT trong thời gian dài, trong khi hạ tầng giao thông và lưu lượng phương tiện đã thay đổi đáng kể, đang đặt ra nhiều thách thức. Các bất cập như ùn tắc, tai nạn, thu phí không hợp lý không chỉ ảnh hưởng đến đời sống người dân mà còn tác động đến hoạt động kinh tế, vận tải.

Trong bối cảnh đó, phương án mua lại trạm thu phí được xem là một hướng đi phù hợp, tuy nhiên cũng đặt ra nhiều vấn đề cần cân nhắc. Việc sử dụng ngân sách để mua lại cần đảm bảo tính minh bạch, hiệu quả và đúng quy định pháp luật. Đồng thời, cần đánh giá kỹ lưỡng về chi phí - lợi ích, tránh gây áp lực lên ngân sách nhà nước.

Bên cạnh đó, việc mua lại trạm thu phí chỉ là giải pháp trước mắt. Về lâu dài, TP Hồ Chí Minh cần có chiến lược phát triển hạ tầng giao thông đồng bộ, bao gồm mở rộng đường, xây dựng các tuyến vành đai, nâng cấp hệ thống giao thông công cộng và ứng dụng công nghệ trong quản lý giao thông.

Tổng thể, việc nghiên cứu mua lại các trạm thu phí tại khu vực Bình Dương cũ thể hiện nỗ lực của TP Hồ Chí Minh trong việc giải quyết các điểm nghẽn giao thông và nâng cao chất lượng sống cho người dân. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả bền vững, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và người dân, cùng với những giải pháp đồng bộ, dài hạn.