Mở rộng các hành lang giao thông động lực, tạo nền tảng phát triển kinh tế đến năm 2050

Ngày 6/5, Bộ Tài chính tổ chức Hội nghị công bố điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia cùng các quy hoạch vùng sau khi được cấp có thẩm quyền quyết định, phê duyệt. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa chiến lược phát triển dài hạn, đồng thời mở ra dư địa tăng trưởng mới cho nền kinh tế.

Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết, việc điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia và quy hoạch 6 vùng được triển khai trên quan điểm xuyên suốt: quy hoạch là công cụ chiến lược để hiện thực hóa tầm nhìn phát triển quốc gia, chuyển hóa mục tiêu phát triển thành cấu trúc không gian cụ thể.

Theo đó, mỗi vùng, mỗi ngành và từng lĩnh vực được xác định rõ vai trò trong tổng thể phát triển chung, tạo sự liên kết đồng bộ giữa các địa phương, vùng kinh tế và hệ thống hạ tầng chiến lược.

Việc điều chỉnh quy hoạch cũng nhằm đáp ứng yêu cầu tổ chức lại không gian phát triển phù hợp với quá trình sắp xếp đơn vị hành chính các cấp, triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp và mục tiêu duy trì tăng trưởng kinh tế ở mức cao trong giai đoạn tới.

Đại diện Bộ Tài chính nhấn mạnh, quy hoạch không chỉ là công cụ quản lý mà còn là “bản đồ định hướng” cho phát triển quốc gia, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và bảo đảm phát triển bền vững.

Hình thành các cực tăng trưởng và hành lang kinh tế mới

Theo nội dung quy hoạch điều chỉnh, Việt Nam sẽ tập trung bổ sung các động lực tăng trưởng mới, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao.

Mô hình tăng trưởng mới lấy khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm nền tảng chủ đạo. Trong giai đoạn 2026–2030, GDP bình quân dự kiến tăng từ 10%/năm trở lên, GDP bình quân đầu người đạt khoảng 8.500 USD vào năm 2030.

Quy hoạch tiếp tục mở rộng hợp lý 4 vùng động lực quốc gia gồm phía Bắc, phía Nam, miền Trung và Đồng bằng sông Cửu Long; đồng thời bổ sung vùng động lực Bắc Trung Bộ nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế và không gian phát triển mới.

Các hành lang kinh tế trọng điểm tiếp tục được ưu tiên đầu tư, gồm: Bắc – Nam; Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh; Mộc Bài – TP.HCM – Biên Hòa – Vũng Tàu.

Trong lĩnh vực công nghiệp, quy hoạch định hướng ưu tiên phát triển các ngành công nghệ mới nổi như công nghiệp chip bán dẫn, robot và tự động hóa, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp phục vụ kinh tế không gian tầm thấp.

Một trong những điểm đáng chú ý của quy hoạch lần này là việc thể chế hóa hệ thống phân vùng kinh tế – xã hội thành 6 vùng với định hướng tăng trưởng cụ thể:

Vùng Đồng bằng sông Hồng giữ vai trò động lực dẫn dắt nền kinh tế, GRDP tăng khoảng 11%/năm.

Vùng Đông Nam Bộ hướng tới trở thành trung tâm khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo, tăng trưởng khoảng 10–11%/năm.

Vùng Bắc Trung Bộ ưu tiên phát triển các khu kinh tế ven biển, tăng trưởng khoảng 10–10,5%/năm.

Vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên đẩy mạnh liên kết biển – cao nguyên – biên giới, tăng trưởng khoảng 9,5–10%/năm.

Vùng Trung du và miền núi phía Bắc phát triển theo hướng xanh, bền vững, tăng trưởng khoảng 9–10%/năm.

Vùng Đồng bằng sông Cửu Long hướng tới trung tâm kinh tế nông nghiệp hiện đại, tăng trưởng khoảng 9–9,5%/năm.

Khẩn trương hoàn thiện quy hoạch ngành, quy hoạch địa phương

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đánh giá cao nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương, chuyên gia trong quá trình xây dựng và hoàn thiện quy hoạch.

Theo Phó Thủ tướng, Quy hoạch tổng thể quốc gia cần bảo đảm tư duy tích hợp đa mục tiêu, dài hạn; tạo cấu trúc phát triển hợp lý, sử dụng hiệu quả nguồn lực và tăng cường liên kết vùng để mở rộng dư địa tăng trưởng cho tương lai.

Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương khẩn trương hoàn thành việc lập, điều chỉnh quy hoạch ngành, quy hoạch tỉnh trong quý II/2026, bảo đảm thống nhất với Quy hoạch tổng thể quốc gia và tuân thủ quy định của Luật Quy hoạch năm 2025.

Bên cạnh đó, các địa phương cần tập trung huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực để triển khai quy hoạch, ưu tiên cho các chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quan trọng quốc gia, nhiệm vụ quốc phòng – an ninh, các dự án liên vùng và các chương trình thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.