Liên tiếp 10 trận động đất tại Quảng Nam và Kon Tum trong ba ngày
Từ ngày 2 đến 4/6, hai địa phương miền Trung - Tây Nguyên là Quảng Nam và Kon Tum đã ghi nhận liên tiếp 10 trận động đất, trong đó hai trận mới nhất xảy ra vào sáng 4/6.
Theo Trung tâm Báo tin động đất và Cảnh báo sóng thần (Viện Các khoa học Trái đất), vào lúc 4h37 ngày 4/6, một trận động đất có độ lớn 3.0 xảy ra tại huyện Nam Trà My (Quảng Nam), ở độ sâu chấn tiêu khoảng 8,1km. Cơ quan chức năng đánh giá mức rủi ro thiên tai ở cấp 0.
Khoảng ba giờ sau, lúc 7h30 cùng ngày, thêm một trận động đất mạnh 3.3 độ tiếp tục xảy ra tại huyện Kon Plông (Kon Tum), cũng ở độ sâu khoảng 8,1km. Trung tâm cho biết vẫn đang theo dõi diễn biến tiếp theo của trận địa chấn này.
Trước đó, trong hai ngày 2 và 3/6, mỗi ngày cũng ghi nhận 4 trận động đất tại hai khu vực nói trên. Các trận động đất liên tiếp trong thời gian ngắn làm dấy lên lo ngại về hoạt động địa chấn gia tăng tại khu vực miền Trung - Tây Nguyên.
Theo đánh giá của các chuyên gia, Quảng Nam và Kon Tum là hai điểm nóng về động đất kích thích, hiện tượng địa chấn có nguyên nhân liên quan đến hoạt động của con người, chủ yếu là quá trình tích nước ở các hồ chứa thủy điện.
Tại Quảng Nam, động đất bắt đầu xuất hiện rõ từ năm 2012, sau khi hồ thủy điện Sông Tranh 2 tích nước. Từ đó đến nay, khu vực Bắc Trà My và Nam Trà My đã ghi nhận hàng nghìn trận động đất, trong đó có những trận lên tới 4.7 độ, gây rung lắc rộng.
Tại Kon Tum, hiện tượng địa chấn gia tăng rõ rệt từ tháng 4/2021 – thời điểm hồ thủy điện Thượng Kon Tum bước vào giai đoạn tích nước. Trước đây vốn là vùng ít hoạt động địa chất, nay Kon Plông đã trải qua hàng trăm trận động đất, trong đó trận mạnh nhất đạt 5.0 độ, ảnh hưởng đến cả vùng Tây Nguyên và duyên hải miền Trung.
Theo các nhà nghiên cứu nhận định cả hai khu vực này đều nằm trên đới đứt gãy Rào Quán - A Lưới, kéo dài từ Lào qua TP. Huế đến Bình Định.
Đây là một trong những đứt gãy mạnh của khu vực, khiến địa chất dễ bị kích hoạt khi có các tác động từ bên ngoài như tích nước hồ chứa.
Các chuyên gia cũng cảnh báo, nếu không có giải pháp giám sát chặt chẽ, các trận động đất kích thích có thể tiếp tục gia tăng về cả tần suất và cường độ trong thời gian tới.
Trước thực tế đó, Viện Các khoa học Trái đất đã bắt đầu ứng dụng trí tuệ nhân tạo kết hợp phương pháp thống kê hiện đại để phân tích các trận động đất khu vực hồ thủy điện Lai Châu. Kết quả ban đầu cho thấy công nghệ này có khả năng xác định vùng nguy cơ và nguồn phát sinh động đất với độ chính xác cao.
Từ thành công bước đầu, nhóm chuyên gia đề xuất mở rộng mô hình này sang các khu vực có nguy cơ cao như Kon Tum và Quảng Nam, nhằm hỗ trợ cảnh báo sớm và giúp các cơ quan quản lý vận hành hồ chứa an toàn, giảm thiểu rủi ro cho cộng đồng dân cư.
