“Làng tái chế” Đông Mẫu ngột ngạt trong ô nhiễm, người dân lo ngại sức khoẻ
Những năm gần đây, làng Đông Mẫu, xã Tam Hồng (Phú Thọ) được biết đến như một “làng tái chế” phế liệu nhựa với quy mô ngày càng mở rộng. Nghề thu gom, tái chế phế thải không chỉ tạo việc làm cho hàng nghìn lao động mà còn giúp nhiều hộ dân vươn lên khá giả, đổi đời. Tuy nhiên, phía sau sự phát triển ấy là thực trạng môi trường đang bị bào mòn nghiêm trọng, đẩy người dân nơi đây vào cảnh “sống chung với ô nhiễm”.
Ngay từ đầu làng, hình ảnh đập vào mắt chúng tôi là những bao tải, những đống nhựa phế liệu chất cao như núi. Càng đi sâu vào trong, mật độ phế thải càng dày đặc: vỏ chai nhựa, bao bì cũ vứt ngổn ngang trước sân nhà; vỏ ắc quy hỏng, can dầu mỡ, nhựa thải đủ loại được phân loại sơ sài, chất thành từng đống lớn nhỏ. Phế liệu xuất hiện khắp nơi, từ trong nhà, ngoài ngõ cho tới lòng đường, thậm chí chắn cả lối đi chung của thôn xóm.
Theo phản ánh của người dân địa phương, toàn làng Đông Mẫu hiện có hơn 40 cơ sở tái chế nhựa và gần 100 hộ tham gia thu mua, tập kết phế thải để cung ứng cho các cơ sở này. Do không có khu tập kết tập trung, phế liệu được để tràn lan trong khu dân cư, khiến sinh hoạt của người dân bị đảo lộn, môi trường sống ngày càng ngột ngạt.
Đáng lo ngại hơn, qua kiểm tra cho thấy hầu hết các hộ tái chế nhựa trong làng đều không có hệ thống xử lý nước thải. Nước thải phát sinh từ các công đoạn rửa, làm sạch nhựa, xay nghiền… được xả thẳng ra cống rãnh, kênh mương, ao hồ dùng chung của thôn. Nguồn nước sinh hoạt và sản xuất của cả cộng đồng vì thế bị ô nhiễm nghiêm trọng. Không chỉ nước, mùi hôi từ nhựa phế thải, từ quá trình tái chế còn lan tỏa khắp làng, khiến bầu không khí luôn nặng nề, khó thở.
Theo thống kê, mỗi tháng làng Đông Mẫu tái chế khoảng 150–200 tấn nhựa. Toàn thôn hiện có khoảng 28 ao, hồ lớn nhỏ cùng hệ thống kênh mương vốn phục vụ nước sinh hoạt và sản xuất cho hơn 500 hộ dân với hàng nghìn nhân khẩu. Thế nhưng, nay những ao hồ này đang dần biến thành “bể chứa” nước thải ô nhiễm. Kết quả khảo sát của cơ quan chức năng cho thấy môi trường tại làng nghề Đông Mẫu đã bị ô nhiễm ở mức nghiêm trọng, đặc biệt là các chỉ tiêu về chất lượng nguồn nước tại ao, hồ không còn bảo đảm an toàn.
Thực tế trên đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc quy hoạch lại hoạt động làng nghề, tăng cường quản lý môi trường và đầu tư hệ thống xử lý chất thải tập trung. Nếu không có giải pháp kịp thời, “làng tái chế” từng mang lại sinh kế cho người dân Đông Mẫu có nguy cơ trở thành điểm nóng ô nhiễm, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe cộng đồng và sự phát triển bền vững của địa phương.
