Giá xăng leo thang: “Cú hích” thúc đẩy làn sóng chuyển dịch sang xe điện
Giá xăng dầu tăng mạnh trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị toàn cầu, đặc biệt liên quan tới khu vực Trung Đông, đang tạo ra áp lực lớn lên người tiêu dùng và ngành công nghiệp ô tô. Lịch sử cho thấy, mỗi cú sốc năng lượng không chỉ làm thay đổi hành vi tiêu dùng mà còn thúc đẩy những chuyển dịch mang tính cấu trúc – và lần này, xe điện đang nổi lên như một lựa chọn tất yếu.
Cú sốc dầu mỏ và sự thay đổi hành vi tiêu dùng
Những diễn biến mới nhất từ thị trường năng lượng cho thấy giá xăng dầu đang bước vào chu kỳ biến động mạnh do xung đột tại Iran và các bất ổn địa chính trị. Tại Mỹ, giá xăng đã tăng khoảng 20%, lên mức 4,29 USD/gallon – cao nhất trong gần 3 năm, khiến người tiêu dùng phải chi thêm hàng tỷ USD mỗi tuần cho nhiên liệu.
Hệ quả là, nhu cầu tìm kiếm và quan tâm tới xe điện tăng đột biến. Theo dữ liệu từ CarEdge, lượng tìm kiếm các mẫu xe điện phổ biến đã tăng gần gấp đôi chỉ trong thời gian ngắn sau khi giá xăng leo thang. Một số chuyên gia cho rằng ngưỡng giá khoảng 4 USD/gallon đã đủ để kích hoạt làn sóng chuyển đổi sang xe điện ở quy mô lớn.
Tại châu Âu, xu hướng này cũng thể hiện rõ nét. Khảo sát tại Đức cho thấy 48% người tiêu dùng bị ảnh hưởng bởi giá xăng trong quyết định mua xe, và tỷ lệ quan tâm đến xe điện đã tăng từ 55% lên 66% chỉ trong vòng 10 ngày.
Thực tế, đây không phải là lần đầu tiên giá nhiên liệu trở thành “chất xúc tác” cho sự thay đổi của thị trường ô tô. Trong giai đoạn giá xăng tăng vọt năm 2022, doanh số xe điện toàn cầu đã tăng tới 66% – một minh chứng rõ ràng cho mối liên hệ giữa chi phí nhiên liệu và xu hướng tiêu dùng.
Các chuyên gia nhận định, không chỉ mức giá, mà chính sự biến động kéo dài của giá xăng mới là yếu tố quyết định. Nếu giá nhiên liệu duy trì ở mức cao trong vài tháng, ngay cả những người chưa có ý định mua xe cũng sẽ cân nhắc chuyển sang phương tiện điện.
Bên cạnh đó, trong bối cảnh lạm phát và chi phí sinh hoạt tăng cao, yếu tố “tiết kiệm dài hạn” đang trở thành động lực hàng đầu. Khảo sát cho thấy tiết kiệm nhiên liệu hiện là lý do số một khiến người tiêu dùng cân nhắc xe điện.
Việt Nam: Thị trường “tăng tốc” trong làn sóng điện hóa
Tại Việt Nam, tác động của giá xăng tăng càng rõ rệt khi chi phí nhiên liệu chiếm tỷ trọng lớn trong chi tiêu của người dân. Nhiều người tiêu dùng bắt đầu tính toán lại bài toán kinh tế dài hạn và chuyển hướng sang xe điện.
Theo các chuyên gia, chỉ sau vài năm sử dụng, khoản tiết kiệm nhiên liệu từ xe điện có thể bù đắp phần chênh lệch chi phí mua ban đầu . Đặc biệt, xe điện gần như “miễn nhiễm” với biến động giá xăng, tạo lợi thế lớn trong bối cảnh hiện nay.
Thị trường ô tô Việt Nam có nhiều xu hướng mới đáng chú ý, nổi bật nhất là “sân chơi” điện hóa. (Ảnh minh họa)
Trong khi đó, thị trường trong nước đang ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng. Xe điện và hybrid tiếp tục gia tăng hiện diện trên thị trường trong năm 2025 tại Việt Nam, với tổng cộng 12.522 xe đã bán ra trong 11 tháng theo báo cáo của VAMA, tăng trưởng tới 49% so với năm trước. Những con số này cho thấy Việt Nam đang trở thành một trong những thị trường chuyển đổi sang phương tiện điện nhanh nhất khu vực.
Có thể thấy, giá xăng tăng không chỉ là một biến động kinh tế ngắn hạn mà đang đóng vai trò như “cú hích” thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang giao thông xanh. Khi chi phí nhiên liệu ngày càng khó kiểm soát, xe điện dần trở thành lựa chọn hợp lý cả về kinh tế lẫn môi trường.
Trong dài hạn, xu hướng này sẽ tiếp tục được củng cố bởi các yếu tố như chính sách hạn chế xe xăng, phát triển hạ tầng sạc và cam kết giảm phát thải. Với Việt Nam, đây không chỉ là cơ hội để giảm ô nhiễm mà còn là bước đi quan trọng trong quá trình chuyển đổi năng lượng bền vững.
Diệu Nguyên
Theo Tạp chí Môi trường Giao thông
