Đồng Nai hướng tới thành phố trực thuộc Trung ương: Hội tụ tiềm năng, bứt phá thành cực tăng trưởng mới
Việc Đồng Nai hướng tới trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không đơn thuần là thay đổi về địa giới hành chính, mà được xem là bước chuyển lớn về mô hình phát triển, quản trị và vị thế chiến lược của địa phương.
Với nền tảng kinh tế mạnh, hạ tầng ngày càng hoàn thiện, quy mô dân số lớn cùng không gian phát triển rộng mở, Đồng Nai đang hội tụ nhiều điều kiện để vươn lên thành trung tâm kết nối kinh tế vùng, cực tăng trưởng mới của quốc gia.
Sẽ thay đổi mang tính bước ngoặt
Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Nguyễn Văn Út cho rằng khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, diện mạo kinh tế - xã hội của địa phương sẽ thay đổi mang tính bước ngoặt trên ba phương diện: cấu trúc kinh tế, không gian - hạ tầng phát triển và chất lượng sống người dân.
Trước hết, cấu trúc kinh tế Đồng Nai sẽ chuyển mạnh từ mô hình tăng trưởng dựa chủ yếu vào công nghiệp chế biến, gia công sang mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số và giá trị gia tăng cao. Theo định hướng quy hoạch, Đồng Nai sẽ đi đầu trong các lĩnh vực kinh tế hàng không, công nghiệp công nghệ cao, logistics hiện đại, dịch vụ chất lượng cao và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Hiện Đồng Nai có quy mô dân số gần 4,5 triệu người, GRDP năm 2025 đạt gần 678.000 tỷ đồng, đóng góp khoảng 5% GDP cả nước, đứng trong nhóm địa phương có quy mô kinh tế lớn nhất Việt Nam. Thu ngân sách đạt gần 103.000 tỷ đồng, GRDP bình quân đầu người khoảng 153 triệu đồng. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương tự tin bước vào giai đoạn phát triển mới.
Một trong những động lực lớn tạo sức bật cho Đồng Nai là hạ tầng chiến lược. Điểm nhấn nổi bật là Cảng hàng không quốc tế Long Thành – dự án được kỳ vọng trở thành trung tâm trung chuyển hàng không lớn của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Cùng với đó là hệ thống cao tốc, đường vành đai, đường sắt, logistics liên vùng đang được đầu tư đồng bộ, tạo nên mạng lưới kết nối đa phương tiện hiếm có.
Theo ông Nguyễn Văn Út, sự hình thành đô thị sân bay Long Thành cùng hệ sinh thái hàng không - logistics - dịch vụ sẽ tạo ra trục phát triển hoàn toàn mới, đưa Đồng Nai trở thành trung tâm kết nối khu vực và quốc tế. Đây cũng là “bệ phóng” để công nghiệp, dịch vụ và đô thị hiện đại tăng tốc.
Không gian phát triển của Đồng Nai cũng đang được mở rộng đáng kể. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh có diện tích hơn 12.737km², 95 đơn vị hành chính cấp xã, trong đó có 33 phường. Việc thành lập thêm 10 phường mới và định hướng phát triển đa trung tâm, đa cực tăng trưởng mở ra dư địa lớn cho phát triển đô thị, công nghiệp, hạ tầng xã hội và dịch vụ.
Cửa ngõ giao thương quốc tế phía Nam
Ở góc độ doanh nghiệp, cơ hội đi cùng áp lực chuyển đổi, nhiều doanh nhân tại Đồng Nai nhận định khi bước vào “sân chơi” đô thị cấp cao hơn, môi trường kinh doanh sẽ hiện đại hơn nhưng cũng cạnh tranh hơn. Doanh nghiệp không thể tiếp tục vận hành theo kiểu linh hoạt ngắn hạn mà buộc phải chuyển sang mô hình quản trị bài bản, dựa trên dữ liệu, có chiến lược dài hạn.
Cũng theo những vị doanh nhân này, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh không còn là lựa chọn mà trở thành điều kiện bắt buộc nếu doanh nghiệp muốn tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Đặc biệt, khi Đồng Nai dự kiến thu hút làn sóng FDI có chọn lọc vào các lĩnh vực công nghệ cao, logistics và dịch vụ chất lượng cao, doanh nghiệp nội địa cần nâng năng lực để không bị đứng ngoài cuộc chơi.
Đồng Nai hiện có 58 khu công nghiệp, thu hút gần 2.300 dự án từ 45 quốc gia và vùng lãnh thổ, tổng vốn đăng ký hơn 44 tỷ USD. Trong tương lai, địa phương dự kiến có 89 khu công nghiệp, một khu kinh tế và một khu công nghệ cao, mở ra dư địa tăng trưởng rất lớn.
Ông Trần Công Định, Phó Chủ tịch Hội Xây dựng tỉnh Đồng Nai cho rằng hàng loạt dự án lớn như đường Vành đai 4, các tuyến cao tốc phía Tây, đường sắt liên vùng cùng các dự án đô thị sân bay đang tạo ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp xây dựng, vật liệu, hạ tầng và dịch vụ phụ trợ. Tuy nhiên, cùng với cơ hội là sức ép nâng chuẩn năng lực thi công, quản trị và cạnh tranh.
Ngoài công nghiệp và logistics, Đồng Nai còn có tiềm năng phát triển mạnh văn hóa, du lịch sinh thái với hệ thống tài nguyên phong phú như Vườn quốc gia Cát Tiên, Khu bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai, hồ Trị An, sông Đồng Nai hay núi Chứa Chan. Đây là nền tảng để phát triển kinh tế xanh và du lịch chất lượng cao.
Theo nhiều chuyên gia, lợi thế lớn nhất của Đồng Nai là vị trí cửa ngõ giao thương quốc tế phía Nam, kết nối trực tiếp với TP Hồ Chí Minh và các vùng kinh tế trọng điểm. Khi được nâng cấp thành thành phố trực thuộc Trung ương, Đồng Nai không chỉ có thêm dư địa về cơ chế, nguồn lực, thu hút đầu tư mà còn có vai trò chia sẻ, liên kết, hỗ trợ cùng phát triển với TP Hồ Chí Minh, trở thành cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia.
Tuy nhiên, mục tiêu lớn nhất không chỉ nằm ở tăng trưởng kinh tế hay hạ tầng hiện đại, mà ở nâng cao chất lượng sống của người dân. Theo lãnh đạo tỉnh, người dân phải cảm nhận được sự thay đổi bằng những điều cụ thể hơn: giao thông thuận lợi hơn, môi trường tốt hơn, dịch vụ công hiện đại hơn, quản trị đô thị chuyên nghiệp hơn và mặt bằng sống được nâng cao.
Bí thư Tỉnh ủy Đồng Nai Vũ Hồng Văn nhấn mạnh việc thành lập TP Đồng Nai là yêu cầu khách quan trong quá trình đô thị hóa và phát triển, đồng thời là giải pháp phát huy đầy đủ tiềm năng, lợi thế địa phương, nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy liên kết vùng, mở rộng hội nhập và nâng cao đời sống nhân dân.
Từ nền tảng kinh tế vững chắc, hạ tầng chiến lược đồng bộ đến khát vọng đổi mới mô hình tăng trưởng, Đồng Nai đang đứng trước thời cơ lịch sử để thực hiện bước nhảy vọt. Nếu tận dụng tốt cơ hội và giải quyết hiệu quả các áp lực chuyển đổi, Đồng Nai không chỉ trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, mà còn có thể vươn lên thành trung tâm kết nối, đổi mới sáng tạo và động lực phát triển mới của Việt Nam./.
