Để lối đi tự mở không tái diễn: Trách nhiệm thuộc về chính quyền địa phương

Quyết liệt xóa lối đi tự mở, giảm nguy cơ tai nạn

Trong nhiều năm qua, lối đi tự mở luôn là một trong những nguyên nhân tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông (ATGT) đường sắt. Phần lớn các vụ va chạm xảy ra tại những điểm giao cắt do người dân tự hình thành, không có rào chắn, hệ thống cảnh báo hoặc người gác. Mỗi lối đi tự mở tồn tại đồng nghĩa với việc nguy cơ tai nạn luôn hiện hữu, đe dọa trực tiếp tính mạng người dân và ảnh hưởng đến an toàn chạy tàu.

Đối với Công ty CP Đường sắt Hà Lạng – đơn vị quản lý, bảo trì hai tuyến đường sắt Hà Nội - Đồng Đăng và Kép - Hạ Long – áp lực càng lớn khi nhiều đoạn tuyến đi qua khu dân cư đông đúc, khu công nghiệp và vùng sản xuất tập trung, nơi nhu cầu băng qua đường sắt của người dân luôn ở mức cao.

Thực hiện Chỉ thị số 22/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ và chỉ đạo của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, Công ty CP Đường sắt Hà Lạng xác định xóa bỏ lối đi tự mở là nhiệm vụ trọng tâm nhằm từng bước lập lại trật tự hành lang ATGT đường sắt.

Ngay từ đầu tháng 7/2026, đơn vị đã phối hợp với các lực lượng chức năng đồng loạt rà soát toàn bộ các lối đi tự mở trên phạm vi quản lý; đánh giá mức độ nguy hiểm, phân loại theo từng nhóm để xây dựng lộ trình xử lý, ưu tiên các vị trí có nguy cơ cao.

Đến ngày 20/7, lực lượng chức năng đã xóa bỏ 18 lối đi tự mở. Từ nay đến hết ngày 31/8, mục tiêu tiếp tục xử lý thêm 30 lối đi, tạo chuyển biến rõ nét trong công tác bảo đảm ATGT đường sắt.

Đằng sau kết quả này là sự vào cuộc đồng bộ của lực lượng tuần đường, cán bộ kỹ thuật và các đơn vị quản lý hạ tầng trong công tác khảo sát hiện trường, tổ chức giao thông, phối hợp với chính quyền cơ sở tuyên truyền, vận động người dân và triển khai các giải pháp rào đóng phù hợp với từng vị trí.

Song song với đó, Công ty CP Đường sắt Hà Lạng tiếp tục tăng cường tuần tra, kiểm tra hành lang an toàn đường sắt, kiểm soát chặt chất lượng các vị trí rào đóng nhằm hạn chế tình trạng tái mở sau khi xử lý.

Muốn bền vững phải có sự vào cuộc của địa phương

Công ty CP Đường sắt Hà Lạng hiện quản lý hai tuyến đường sắt giữ vai trò quan trọng trong mạng lưới vận tải quốc gia.

Trong đó, tuyến Hà Nội - Đồng Đăng kết nối cửa khẩu quốc tế Đồng Đăng với vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, còn tuyến Kép - Hạ Long phục vụ vận chuyển hàng hóa, vật liệu và phát triển công nghiệp của khu vực.

Đây cũng là những tuyến đường sắt đi qua nhiều khu dân cư hình thành từ lâu, khiến không ít lối đi tự mở xuất phát từ nhu cầu đi lại hằng ngày của người dân và tồn tại trong thời gian dài.

Theo đại diện Công ty CP Đường sắt Hà Lạng, đơn vị đang ưu tiên xử lý trước các "điểm nóng", đồng thời áp dụng nhiều giải pháp như cắm biển cảnh báo, lắp đặt rào chắn tạm thời và tăng cường tuyên truyền tại những vị trí chưa thể xóa bỏ ngay.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc xóa bỏ lối đi tự mở không chỉ là nhiệm vụ của doanh nghiệp đường sắt.

Đây còn là bài toán liên quan đến quản lý đất đai, quy hoạch giao thông dân sinh và bảo vệ hành lang ATGT đường sắt – những lĩnh vực thuộc trách nhiệm trực tiếp của chính quyền địa phương.

Thực tế, không ít trường hợp sau khi ngành Đường sắt hoàn thành việc rào đóng, người dân lại tự ý tháo dỡ hoặc mở lối đi mới do thiếu đường dân sinh thay thế hoặc công tác quản lý tại địa phương chưa chặt chẽ. Điều này khiến nguy cơ mất an toàn tiếp tục tái diễn, đồng thời làm giảm hiệu quả đầu tư của ngành Đường sắt.

Vì vậy, cùng với việc phối hợp xóa bỏ các lối đi tự mở hiện hữu, chính quyền địa phương cần chủ động rà soát quy hoạch giao thông dân sinh; đầu tư xây dựng đường gom, cầu vượt, hầm chui hoặc các công trình thay thế phù hợp với nhu cầu đi lại của người dân.

Đây được xem là giải pháp căn cơ nhằm ngăn chặn tình trạng phát sinh lối đi tự mở trong tương lai.

Cần sự đồng hành của chính quyền và người dân

Mỗi lối đi tự mở được xóa bỏ đồng nghĩa với việc giảm thêm một nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông đường sắt. Tuy nhiên, mục tiêu cuối cùng không chỉ dừng ở những con số thống kê mà là xây dựng hành lang an toàn đường sắt đồng bộ, hiện đại và bền vững.

Quyết tâm của Công ty CP Đường sắt Hà Lạng đang tạo chuyển biến tích cực trong công tác bảo đảm an toàn chạy tàu. Song để những kết quả này được duy trì lâu dài, rất cần sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền địa phương trong quản lý quy hoạch, đầu tư hạ tầng giao thông dân sinh và bảo vệ hành lang an toàn đường sắt.

Chỉ khi doanh nghiệp đường sắt, chính quyền địa phương và người dân cùng chia sẻ trách nhiệm, mục tiêu kéo giảm tai nạn, bảo đảm an toàn chạy tàu và phát triển kết cấu hạ tầng đường sắt theo hướng hiện đại, bền vững mới có thể đạt được.