Đà Nẵng khánh thành dự án gần 57 tỷ đồng phát huy giá trị Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng

Ngày 29/9, UBND TP Đà Nẵng tổ chức lễ khánh thành Dự án phát huy giá trị Di tích lịch sử Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng tại xã Thạnh Bình.

Tham dự buổi lễ có Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang; Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Khắc Toàn; các nguyên lãnh đạo tỉnh Quảng Nam, TP Đà Nẵng qua các thời kỳ, thân nhân gia tộc cụ Huỳnh Thúc Kháng cùng đông đảo người dân.

Phát biểu tại lễ khánh thành, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Trần Anh Tuấn cho biết, việc hoàn thành dự án là sự kiện có ý nghĩa về chính trị, văn hóa, xã hội, đặc biệt khi diễn ra trong dịp hướng tới kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng. Dự án thể hiện sự quan tâm của thành phố đối với công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy những giá trị lịch sử, văn hóa của quê hương. Sau khi đưa vào khai thác, Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng được kỳ vọng trở thành “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống yêu nước, cách mạng, nơi các thế hệ hôm nay và mai sau tìm hiểu, trân trọng và tiếp nối những giá trị mà cụ để lại.

Theo ông Nguyễn Hữu Nhật, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng, công nghiệp và hạ tầng kỹ thuật Đà Nẵng (chủ đầu tư), dự án có tổng mức đầu tư gần 56,6 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương và ngân sách thành phố. Dự án tập trung tôn tạo, mở rộng không gian di tích, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và cảnh quan, hình thành không gian văn hóa, lịch sử phục vụ giáo dục truyền thống, đồng thời tạo thêm điều kiện phát triển du lịch.

Tại khu di tích gốc, các yếu tố nguyên gốc được giữ gìn; nhà thờ được tu bổ, nhà ngang và nhà cầu được phục dựng. Dự án cũng cải tạo sân vườn, lối đi, khu mộ thân sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng, cổng ngõ và các hạng mục hạ tầng kỹ thuật. Đáng chú ý, hạ tầng giao thông kết nối khu di tích được đầu tư đồng bộ với việc nâng cấp tuyến đường chính dài khoảng 1 km và khoảng 300m đường ĐH5 phía Nam. Cùng với đó là các hạng mục nhà vệ sinh, nhà xe, bãi đỗ và vịnh đỗ xe; công viên cây xanh, khu trồng cây lưu niệm, đồi chè, mương nước, cầu đi bộ, kè cảnh quan cùng hệ thống điện, cấp thoát nước.

Theo ông Nhật, quá trình triển khai gặp nhiều khó khăn về mặt bằng cũng như yêu cầu cao về kỹ thuật, mỹ thuật và bảo tồn di tích. Với sự phối hợp của các đơn vị và đồng thuận của người dân, công trình đã hoàn thành, bảo đảm an toàn, chất lượng.

Bà Võ Thị Thanh, người dân thôn Tiên Cảnh (xã Thạnh Bình) chia sẻ, người dân địa phương rất vui mừng khi Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng được đầu tư, tôn tạo khang trang. Đây không chỉ là nơi lưu giữ những giá trị lịch sử gắn với cuộc đời, sự nghiệp của cụ mà còn là nơi để thế hệ trẻ tìm hiểu truyền thống yêu nước, cách mạng của quê hương.

Bí thư Đảng ủy xã Thạnh Bình Trần Ngọc Tài cho rằng, bảo tồn và phát huy Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng không chỉ dừng lại ở việc gìn giữ một công trình hay những hiện vật lịch sử. Quan trọng hơn là từ di tích, thế hệ hôm nay có thể hiểu thêm về nhân cách, lòng tự trọng, trách nhiệm và tinh thần dấn thân của cụ, từ đó kết nối những giá trị lịch sử với đời sống hiện tại.

Cũng trong sáng 29/9, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang cùng đoàn công tác của thành phố đã đến dâng hương tại Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng.

Cụ Huỳnh Thúc Kháng sinh ngày 1/10/1876 tại làng Thạnh Bình, tổng Tiên Giang Thượng, huyện Hà Đông, phủ Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam; nay thuộc xã Thạnh Bình, TP Đà Nẵng. Tên khai sinh của cụ là Huỳnh Văn Thước. Năm 1900, cụ đỗ giải nguyên kỳ thi Hương; năm 1904 đỗ tiến sĩ.

Vốn không tham quyền chức nên sau khi đỗ tiến sĩ, Huỳnh Thúc Kháng không ra làm quan mà đi dạy học, tìm đọc nhiều sách báo có nội dung tư tưởng mới, nuôi ý chí canh tân đất nước. Năm 1905, Huỳnh Thúc Kháng cùng với Phan Châu Trinh và Trần Quý Cáp đi tìm hiểu tình hình thực tế ở phía Nam, xem xét dân tình, sĩ khí, đề xướng tân học và tìm bạn cùng chí hướng. Năm 1906, trở về Quảng Nam khởi xướng, lãnh đạo phong trào Duy tân (1906-1908).

Do tham gia khởi xướng cuộc vận động Duy tân ở Trung Kỳ, rồi phát triển thành một phong trào đấu tranh sôi nổi của quần chúng nhân dân, trong đó có phong trào chống thuế năm 1908, nên Huỳnh Thúc Kháng bị thực dân Pháp bắt, đày đi tù Côn Đảo suốt 13 năm (1908-1921). Sau khi được trả tự do, Huỳnh Thúc Kháng lại tích cực hoạt động đòi quyền lợi cho dân, cho nước.

Tháng 7/1926, Huỳnh Thúc Kháng trúng cử Viện trưởng Viện Dân biểu Trung Kỳ. Tuy nhiên, sau khi thấy Viện Dân biểu không thực sự đại diện cho tiếng nói và nguyện vọng của nhân dân nên Huỳnh Thúc Kháng xin từ chức (năm 1928), tập trung vào nghiệp báo chí, văn chương, làm chủ nhiệm đồng thời là chủ bút Báo Tiếng dân suốt 16 năm (1927-1943).

Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, trân trọng tài năng, đức độ của cụ Huỳnh Thúc Kháng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã mời cụ tham gia nội các Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam), giữ chức Bộ trưởng Bộ Nội vụ. Từ năm 1946 làm Chủ tịch Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam (Liên Việt), rồi làm quyền Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong thời gian Chủ tịch Hồ Chí Minh sang Pháp (31/5/1946-20/10/1946), điều hành quốc sự theo phương châm: “Dĩ bất biến, ứng vạn biến”.

Khi cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ (tháng 12/1946), Chủ tịch Hồ Chí Minh cử cụ Huỳnh Thúc Kháng làm Đặc phái viên của Chính phủ đi kinh lý miền Trung để giải thích đường lối kháng chiến, kêu gọi toàn dân ủng hộ Chính phủ, ủng hộ cách mạng.

Đầu năm 1947, tiếp tục hành trình đi kinh lý miền Trung, do tuổi cao, sức yếu và lâm bệnh nặng, cụ Huỳnh Thúc Kháng qua đời tại tỉnh Quảng Ngãi ngày 21/4/1947 trong niềm tiếc thương vô hạn của đồng bào, cán bộ, chiến sĩ cả nước. Ngày 29/4/1947, Chính phủ tổ chức Lễ truy điệu Huỳnh Thúc Kháng theo nghi thức Quốc tang. Cùng ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh có thư gửi tới toàn thể đồng bào để nêu gương chí sỹ yêu nước Huỳnh Thúc Kháng.

Tri ân và ghi nhận công lao, đóng góp to lớn của cụ Huỳnh Thúc Kháng, ngày 27/12/2012, Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ký Quyết định số 2308/QĐ-CTN, truy tặng Huân chương Sao vàng, phần thưởng cao quý nhất của Đảng, Nhà nước cho cụ Huỳnh Thúc Kháng.