20 năm chưa có lối thoát: “Núi rác” lộ thiên ám ảnh người dân Ninh Bình
Giữa cánh đồng xã Vạn Thắng (Ninh Bình), một “núi rác” lộ thiên đã âm thầm tồn tại suốt hơn 20 năm, ngày càng phình to, trở thành “điểm đen” môi trường khiến người dân sống trong cảnh ô nhiễm kéo dài.
Không biển cảnh báo, không che chắn, không hệ thống xử lý, bãi rác chỉ là những lớp rác chồng chất ngoài trời, bốc mùi hôi thối nồng nặc, kèm theo khói đốt rác âm ỉ bao trùm khu vực.
Mùi rác “tấn công” khu dân cư
Bãi rác nằm sát Nghĩa trang Mả Vạn, cách khu dân cư chưa đầy 300m. Những ngày thời tiết thay đổi, đặc biệt khi có gió, mùi rác phân hủy lan rộng, bao trùm cả khu dân cư.
Không khí trở nên đặc quánh, khét lẹt, len lỏi vào từng mái nhà, bữa cơm và giấc ngủ của người dân. Không chỉ dừng lại ở việc tập kết, rác tại đây còn thường xuyên bị đốt, tạo nên những cột khói đen cuộn lên, phủ kín không gian sống.
Một người dân thôn Tân Trung cho biết, bãi rác ban đầu chỉ là điểm tập kết tạm thời cho một số xóm thuộc xã Yên Tiến (cũ). Tuy nhiên, theo thời gian, nơi đây dần biến thành bãi rác lộ thiên quy mô lớn.
Rác đổ trộm gia tăng, môi trường ngày càng quá tải
Điều đáng lo ngại là dù đã quá tải, rác vẫn tiếp tục được đổ về, đặc biệt vào ban đêm. Nhiều chuyến xe chở rác từ nơi khác lén lút đưa vào, khiến khối lượng rác tồn đọng ngày càng lớn.
Ghi nhận thực tế cho thấy, rác tại đây bị đổ lẫn lộn, từ rác sinh hoạt, rác xây dựng đến cả rác công nghiệp. Không phân loại, không che phủ, tất cả phơi trực tiếp dưới nắng mưa.
Có những khu vực, rác chất cao trên 3m, kéo dài sát khu nghĩa trang. Ruồi, muỗi xuất hiện dày đặc, mùi hôi thối bốc lên nồng nặc khiến người dân khi tiếp cận phải che kín mũi, nín thở.
Hệ lụy lan rộng: Ruộng bỏ hoang, sản xuất đình trệ
Không chỉ gây ô nhiễm không khí, bãi rác còn ảnh hưởng trực tiếp đến đất và nguồn nước. Nước rỉ rác thẩm thấu, tràn ra các khu vực canh tác, làm suy thoái đất và phá hủy mùa màng.
Nhiều diện tích lúa xung quanh không thể sinh trưởng, buộc người dân phải bỏ hoang. Một hộ dân cho biết, hàng mẫu ruộng sát bãi rác đã bị bỏ không gần 10 năm do ô nhiễm kéo dài.
Túi nilon, rác thải bay kín mặt ruộng, nguồn nước bị nhiễm bẩn khiến việc canh tác gần như không thể duy trì.
Chính quyền nói gì?
Theo lãnh đạo UBND xã Vạn Thắng, trên địa bàn có 3 điểm tập kết rác theo quy hoạch. Tuy nhiên, bãi rác tại thôn Tân Trung là điểm tự phát, không nằm trong quy hoạch, hiện chủ yếu xử lý bằng hình thức chôn lấp.
Trước mắt, địa phương cho biết sẽ phối hợp với các lực lượng chức năng để kiểm soát tình trạng đổ rác, tổ chức san gạt và phun khử khuẩn nhằm giảm thiểu ô nhiễm.
Về lâu dài, khi Nhà máy điện rác tại Nam Định đi vào hoạt động, địa phương dự kiến xây dựng phương án vận chuyển rác đến xử lý tập trung.
Bài toán quản lý chưa có lời giải
Hơn 20 năm tồn tại, bãi rác thôn Tân Trung không chỉ là vấn đề môi trường, mà còn đặt ra câu hỏi về công tác quản lý, quy hoạch và trách nhiệm của các bên liên quan.
Khi “núi rác” vẫn tiếp tục lớn lên từng ngày, người dân nơi đây vẫn phải sống chung với ô nhiễm, trong khi lời giải căn cơ cho bài toán xử lý rác thải vẫn chưa rõ ràng.
